Trong các món lẩu gà thuốc bắc, người Việt từ lâu đã có thói quen sử dụng nhiều loại rau gia vị để cân bằng hương vị, khử mùi tanh, đồng thời giúp cơ thể dễ hấp thu dược tính của các vị thuốc. Một số loại rau mọc dại quen thuộc còn có tác dụng bồi bổ hệ thần kinh, hỗ trợ trí não một cách tự nhiên.
Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam, cho hay, không phải ngẫu nhiên mà nhiều loại rau thường xuyên xuất hiện trong các món lẩu truyền thống.
“Kinh nghiệm dân gian và các nghiên cứu hiện đại đều cho thấy một số loại rau gia vị có tác động tích cực đến trí nhớ, khả năng tập trung và hệ thần kinh trung ương”, ông Phương cho biết.
Trong số đó, có ba loại rau được đánh giá khá hiệu quả, vừa dễ kiếm vừa dễ chế biến trong các món lẩu gà thuốc bắc.
Rau đắng biển, “rau nhớ lâu”
Rau đắng biển (tên khoa học Bacopa monnieri (L.) Wettst) thường mọc hoang ở ruộng nước, vùng ven biển. Đây là loại rau đã được nghiên cứu khá nhiều trên thế giới trong lĩnh vực hỗ trợ chức năng não bộ.
Theo các công trình khoa học, rau đắng biển chứa các hoạt chất bacoside A và bacoside B, có tác dụng cải thiện trí nhớ, tăng khả năng học tập, hỗ trợ dẫn truyền thần kinh và bảo vệ tế bào não trước stress oxy hóa. Nhờ đó, loại rau này được sử dụng làm nguyên liệu trong nhiều sản phẩm hỗ trợ trí não tại các quốc gia phát triển.
Trong dân gian, ông bà ta vẫn truyền miệng câu “rau đắng nhớ lâu”, thường dùng cho những người phải suy nghĩ nhiều, làm việc trí óc căng thẳng. Ở một số vùng ven biển miền Bắc, rau đắng biển được thả vào lẩu gà thuốc bắc. Trong khi đó, người dân miền Nam lại quen dùng loại rau này trong lẩu cá kèo, nấu cháo vịt hoặc cháo cá.
Ngải cứu, vừa an thần vừa giảm đau đầu
Ngải cứu (tên khoa học Artemisia vulgaris L.) là loại rau gia vị quen thuộc trong nhiều món ăn truyền thống. Các nghiên cứu cho thấy, ngải cứu chứa tinh dầu và flavonoid có tác dụng chống viêm, chống oxy hóa, đồng thời điều hòa hoạt động của hệ thần kinh trung ương.
Nhờ những đặc tính này, ngải cứu giúp giảm căng thẳng thần kinh, cải thiện tuần hoàn não, hỗ trợ người thường xuyên đau đầu, mệt mỏi, mất ngủ nhẹ. Trong y học dân gian, ngải cứu thường được dùng trong các món lẩu gà để bổ huyết, an thần nhẹ, giúp ngủ ngon và giảm nhức đầu.
Đây cũng là lý do loại rau này rất phù hợp với người lao động trí óc, làm việc căng thẳng kéo dài.
Lá kỷ tử, bổ não, tăng cường sức khỏe thần kinh
Lá cây kỷ tử là loại rau khá phổ biến ở các vùng cao như Sa Pa. Không chỉ quả kỷ tử mà phần lá non của cây cũng được sử dụng làm thực phẩm và dược liệu.
Theo các tài liệu y học cổ truyền, lá kỷ tử có tác dụng dưỡng can, bổ huyết, hỗ trợ chức năng thần kinh và thị lực. Khi dùng trong các món lẩu gà thuốc bắc, lá kỷ tử giúp món ăn thanh mát, dễ ăn, đồng thời góp phần bồi bổ cơ thể, đặc biệt tốt cho hệ thần kinh và người suy nhược.
Giàu vitamin, khoáng chất, chống oxy hóa mạnh nhưng cải bó xôi không phải ai cũng nên ăn thoải mái. Chuyên gia khuyến cáo 2 nhóm người cần lưu ý ăn loại rau“siêu thực phẩm” này.
Không chỉ tạo mùi thơm đặc trưng cho canh chua, các món cá, mùi tàu còn được y học cổ truyền ghi nhận là vị thuốc dân gian có tác dụng hỗ trợ tiêu hóa, giải cảm, giảm ho.
Không chỉ là gia vị, rau ngổ được dân gian sử dụng với mục đích thanh nhiệt, giải độc, hỗ trợ chữa sỏi thận, tiểu ra máu…
