Thưa bác sĩ, ngày Tết có nhiều món thịt truyền thống như thịt kho tàu, thịt nấu đông. Vậy tôi cần lưu ý gì khi sử dụng các món ăn này để đảm bảo sức khỏe? (Mai Thảo Phương – Bắc Ninh)
Bác sĩ Nguyễn Phối Hiền – Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – cơ sở 3 tư vấn:
Tết Nguyên đán là dịp sum họp gia đình cũng là thời điểm các món ăn truyền thống giàu đạm và chất béo xuất hiện với tần suất cao. Thịt kho tàu, thịt đông, giò chả, nem rán… đều có hương vị hấp dẫn, gắn liền với ký ức Tết của nhiều thế hệ. Tuy nhiên, nếu sử dụng không hợp lý, các món này có thể gây áp lực đáng kể lên hệ tiêu hóa và chuyển hóa của chúng ta.
Trước hết, bạn cần nhìn nhận đặc điểm dinh dưỡng của các món thịt ngày Tết. Phần lớn được chế biến từ thịt lợn, đặc biệt là thịt ba chỉ hoặc chân giò, chứa nhiều chất béo bão hòa và cholesterol.
Thịt đông ngoài đạm còn giàu gelatin, nhiều mỡ, đạm, purin, mặn, nếu ăn nhiều dễ gây đầy bụng, khó tiêu, gây rối loạn mỡ máu, tăng cholesterol, tăng nguy cơ gout, ảnh hưởng đến người cao huyết áp, nguy cơ ngộ độc thực phẩm nếu bảo quản không đúng.
Thịt kho tàu thường được nấu với nước dừa, trứng, có hàm lượng năng lượng cao giàu đạm và chất béo và khá mặn. Khi bạn ăn liên tục món này trong nhiều ngày sẽ có nguy cơ tăng cân, rối loạn lipid máu, tăng đường huyết, đầy hơi, khó tiêu, tạo gánh nặng cho hệ tiêu hóa và tăng huyết áp.
Về khuyến cáo sử dụng, nguyên tắc quan trọng nhất là ăn với lượng vừa phải và không ăn dồn nhiều bữa.
Thứ nhất, bạn không nên coi thịt kho hay thịt đông là món chính cho cả ngày. Mỗi bữa, bạn chỉ nên dùng một lượng nhỏ, kết hợp với rau xanh và thực phẩm giàu chất xơ như dưa cải, củ kiệu, dưa leo, cà chua, rau luộc, canh rau. Chất xơ giúp giảm cảm giác ngán, hỗ trợ tiêu hóa và hạn chế hấp thu quá nhiều chất béo.
Thứ hai, những đối tượng có bệnh nền cần đặc biệt thận trọng. Người mắc tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, gout hoặc bệnh gan nhiễm mỡ, béo phì, dạ dày nên hạn chế tối đa các món thịt nhiều mỡ, mặn và ngọt. Với nhóm này, ưu tiên thịt nạc, cá, đậu phụ, các món hấp hoặc luộc thay vì kho, chiên rán. Người cao tuổi và trẻ nhỏ cũng cần khẩu phần nhỏ, dễ tiêu, tránh ăn thịt đông khi hệ tiêu hóa kém.
Thứ ba, lưu ý an toàn thực phẩm trong bảo quản và hâm nóng. Thịt kho, thịt đông thường được nấu sẵn và dùng nhiều ngày. Bạn cần bảo quản trong tủ lạnh, đậy kín, khi ăn phải hâm nóng kỹ; không để thức ăn ở nhiệt độ phòng quá lâu, đặc biệt trong điều kiện thời tiết ấm, vì nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột tăng cao.
Mỗi người nên duy trì lối sống điều độ ăn đúng bữa, không bỏ bữa rồi ăn bù, hạn chế rượu bia, tăng vận động nhẹ như đi bộ, dọn dẹp nhà cửa. Ăn Tết là để vui, sum vầy, không phải để “thử thách” dạ dày và sức khỏe.
Theo các chuyên gia, thịt tươi có thể cung cấp protein hoàn chỉnh, chất béo cần thiết và nhiều vi chất quan trọng. Tuy nhiên, không phải loại thịt nào hay cách ăn nào cũng có lợi.
Thịt ngựa và thịt bò đều là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, thịt ngựa có hàm lượng đạm cao nhưng ít chất béo hơn và phù hợp cho trẻ em, người già.
