Tỷ lệ vô sinh đang ở mức đáng lo ngại
Trong những ngày đầu năm, Bệnh viện Bưu điện (Hà Nội) đã tổ chức chương trình khám, tư vấn sức khỏe sinh sản miễn phí cho các cặp vợ chồng.
Chỉ riêng ngày 28/2, hơn 2.300 người đã đăng ký thăm khám. Bệnh viện phải huy động nhiều khoa phòng, thậm chí tận dụng cả hội trường để phục vụ người bệnh.
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Nhã – Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, trong một tuần từ 28/2-6/3, đơn vị tổ chức khám cho khoảng 1.300 – 1.900 bệnh nhân/ngày. Thực tế, nhiều cặp vợ chồng không dám đi khám hiếm muộn vì điều kiện kinh tế khó khăn. Khi có cơ hội khám miễn phí, họ mới phát hiện những bệnh lý tiềm ẩn, trong đó có cả nguyên nhân di truyền khiến việc có con trở nên khó khăn.
Đặc biệt, các cặp vợ chồng ở vùng sâu, vùng xa thường ít có điều kiện tiếp cận dịch vụ khám hiếm muộn do chi phí cao và không được bảo hiểm y tế chi trả. Những đợt khám miễn phí vì vậy trở thành cơ hội quan trọng để họ được tư vấn và phát hiện sớm vấn đề.
Theo bác sĩ Nhã, tỷ lệ vô sinh – hiếm muộn tại Việt Nam hiện chiếm khoảng 17% các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh sản. Trong đó, 40% nguyên nhân từ người vợ, 40% từ người chồng, 20% chưa rõ nguyên nhân.
Đáng chú ý, số lượng người trẻ đến khám ngày càng tăng. Ngoài các nguyên nhân thực thể như tắc vòi trứng, tinh trùng yếu, suy buồng trứng sớm hay bất thường di truyền, nhiều trường hợp bắt nguồn từ chính lối sống và thói quen sinh hoạt hằng ngày.
3 thói quen âm thầm làm suy giảm khả năng sinh sản
1. Căng thẳng kéo dài, thức khuya triền miên
Theo bác sĩ Nhã, áp lực công việc, tài chính và cuộc sống khiến nhiều người trẻ rơi vào trạng thái stress kéo dài, mất ngủ, thậm chí trầm cảm nhẹ. Stress mạn tính gây rối loạn nội tiết, ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng và chất lượng tinh trùng ở nam giới và quá trình rụng trứng và chất lượng trứng ở nữ giới.
2. Lạm dụng chất kích thích
Thuốc lá, rượu bia, cà phê liều cao và các chất kích thích khác đều gây hại cho hệ sinh sản. Hút thuốc làm tăng gốc oxy hóa, gây tổn thương tinh trùng và trứng. Rượu bia ảnh hưởng đến nội tiết và chất lượng giao tử. Việc tiếp xúc chất độc hại lâu dài làm giảm khả năng sinh sản.
Ở nam giới, tình trạng tinh trùng yếu có thể cải thiện nếu thay đổi lối sống kịp thời. Tuy nhiên, nếu duy trì thói quen xấu trong thời gian dài, tổn thương có thể trở nên khó hồi phục.
3. Ăn uống thiếu lành mạnh, phụ thuộc đồ chế biến sẵn
Thói quen gọi đồ ăn nhanh, uống nước ngọt, trà sữa, sử dụng thực phẩm chế biến sẵn đang ngày càng phổ biến ở người trẻ.
Những thực phẩm này chứa nhiều đường và chất béo xấu, làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể, gia tăng oxy hóa, ảnh hưởng đến chất lượng trứng và tinh trùng. Ngoài ra, thực phẩm không đảm bảo còn gây rối loạn chuyển hóa và nội tiết.
Theo bác sĩ Nhã, khi gốc oxy hóa trong cơ thể tăng cao, chất lượng giao tử suy giảm rõ rệt, từ đó giảm khả năng thụ thai tự nhiên. Thói quen ăn uống thiếu lành mạnh vì thế có thể âm thầm làm giảm cơ hội làm cha mẹ của nhiều người trẻ.
