Dịp Tết tôi ăn rất nhiều hạt bí, xin chuyên gia cho biết công dụng của hạt bí đối với sức khỏe ra sao? Ai cần kiêng kỵ và ăn bao nhiêu mỗi ngày để đạt lợi ích mà không gây tác dụng phụ? (Lê Thu Hương – Hà Nội).
Bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cơ sở 3 tư vấn:
Hạt bí ngô từ lâu đã trở thành món ăn vặt quen thuộc, đặc biệt trong các dịp lễ, Tết. Những đĩa hạt bí rang thơm bùi không chỉ góp vui câu chuyện đầu xuân mà còn mang lại nhiều giá trị dinh dưỡng cho sức khỏe.
Hạt bí chứa hàm lượng cao protid, lipid, glucid cùng nhiều khoáng chất quan trọng như canxi, phốt pho, sắt, magie, kẽm, selen, mangan, đồng… Ngoài ra, hạt bí còn cung cấp vitamin nhóm B, vitamin E, caroten, chất xơ và các axit béo không no như omega-3, omega-6. Đặc biệt, tryptophan – một axit amin có trong hạt bí giúp cơ thể tăng sản xuất serotonin, từ đó cải thiện tâm trạng, giảm căng thẳng và hỗ trợ giấc ngủ.
Nhờ thành phần phong phú, hạt bí có tác dụng hỗ trợ phòng ngừa loãng xương, cải thiện chức năng bàng quang, giảm tiểu són, tiểu rát, tiểu không tự chủ ở người cao tuổi.
Các hoạt chất chống oxy hóa và chất béo lành mạnh còn giúp bảo vệ tuyến tiền liệt, làm giảm triệu chứng phì đại tuyến tiền liệt, hỗ trợ kiểm soát rối loạn lipid máu và làm chậm tiến triển xơ vữa động mạch.
Một số nghiên cứu cũng ghi nhận hạt bí có thể góp phần ngừa sỏi thận và hỗ trợ ổn định đường huyết khi dùng hợp lý.
Theo Đông y, hạt bí vị ngọt, béo, tính bình, có tác dụng tẩy giun sán, sát khuẩn, giải nhiệt và an thần. Dân gian còn dùng hạt bí sao chín sắc uống để hỗ trợ phụ nữ sau sinh bị phù tay chân hoặc hỗ trợ điều trị đái tháo đường. Tuy nhiên, liều dùng mỗi ngày chỉ nên ở mức vừa phải, tránh lạm dụng.
Do chứa nhiều chất béo, hạt bí dễ bị nấm mốc nếu bảo quản không đúng cách, nên để ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp. Trẻ nhỏ khi ăn hạt bí cần được giám sát để tránh nguy cơ hóc, sặc.
Dù bổ dưỡng, hạt bí không phù hợp với một số nhóm người như:
– Người đang dùng thuốc lợi tiểu nên hạn chế vì hạt bí có tính lợi tiểu nhẹ, có thể gây mất cân bằng điện giải hoặc tương tác thuốc.
– Người bị hạ đường huyết cần thận trọng do hạt bí có khả năng làm giảm thêm đường máu, đặc biệt khi dùng cùng thuốc điều trị đái tháo đường.
– Người huyết áp thấp không nên ăn nhiều vì có thể làm huyết áp giảm sâu hơn.
– Trẻ sơ sinh không thích hợp ăn hạt bí do hệ tiêu hóa còn non yếu.
– Người có cơ địa dị ứng cũng cần lưu ý các dấu hiệu như ngứa, nổi mẩn hoặc khó thở sau khi ăn.
Hạt bí cũng có thể gây tăng cân nếu bạn ăn quá nhiều. Vì vậy, theo khuyến cáo chỉ nên dùng hoảng 40-50g mỗi ngày, ăn nhiều gây đầy bụng, khó tiêu.
Hạt hướng dương là món ăn vặt quen thuộc, đặc biệt trong những dịp lễ Tết hay các buổi tụ họp nhưng sử dụng quá nhiều có thể gây ra một số ảnh hưởng không tốt cho sức khỏe.
Hạt lanh, hạt chia, hạt óc chó và đậu nành đều là những nguồn cung cấp omega-3 phong phú, tốt cho sức khỏe.
Ở mức vừa phải, chất caffeine trong cà phê có thể mang lại một số lợi ích cho não. Nhưng nếu bạn sử dụng loại đồ uống này hằng ngày, não sẽ dần thích nghi, có thể ảnh hưởng đến tâm trạng, khả năng tập trung, giấc ngủ.
