Chế độ ăn ngày Tết giàu thịt, các thực phẩm nhiều năng lượng. Xin bác sĩ tư vấn làm thế nào để cân bằng bữa ăn ngày Tết khi lượng thịt thường chiếm tỷ lệ lớn trong mâm cỗ? (Lê Giang – Tân Hưng, TPHCM).
Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Thị Diễm Hương – Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – cơ sở 3 tư vấn:
Cân bằng bữa ăn ngày Tết không có nghĩa là phải loại bỏ các món truyền thống mà là điều chỉnh tỷ lệ và cách kết hợp thực phẩm để cơ thể vẫn nhận đủ dưỡng chất, tránh quá tải cho hệ tiêu hóa. Khi thịt thường chiếm ưu thế trong mâm cỗ, một vài nguyên tắc đơn giản sẽ giúp cho bữa ăn trở nên hài hòa và cân đối hơn.
Áp dụng quy tắc “nửa đĩa là rau”: Ở mỗi bữa ăn, bạn hãy chủ động để ít nhất một nửa khẩu phần là rau xanh và canh: Rau luộc, rau trộn, dưa chua vừa phải, canh thanh đạm. Rau không chỉ bổ sung vitamin, khoáng chất mà còn cung cấp chất xơ giúp giảm hấp thu mỡ, hỗ trợ tiêu hóa và tạo cảm giác no sớm, từ đó tự nhiên làm giảm lượng thịt nạp vào.
Hiểu vai trò món thịt trong bữa ăn: Protein từ thịt là thành phần không thể thiếu trong bữa ăn. Tuy nhiên, trong các bữa ăn ngày Tết, thịt nên đóng vai trò món phụ chất lượng, không phải món chính chiếm đa số. Bạn hãy chọn phần nạc, bỏ da và mỡ; ưu tiên luộc, hấp, nấu canh thay vì kho mặn, chiên rán. Nếu trong mâm đã có 2-3 món thịt, hãy chọn mỗi món một ít thay vì ăn nhiều một món.
Luân phiên nguồn đạm: Không nhất thiết bữa nào cũng là thịt đỏ. Xen kẽ cá, trứng, đậu hũ, đỗ sẽ giúp giảm tổng lượng chất béo bão hòa, đồng thời vẫn đảm bảo protein. Một bữa “không thịt đỏ” trong ngày Tết là hoàn toàn hợp lý và có lợi cho chuyển hóa.
Kiểm soát tinh bột và nước chấm: Khi thịt nhiều, tinh bột nên giảm nhẹ (ăn vừa đủ cơm, bánh chưng không quá dày) để tránh dư năng lượng. Nước chấm mặn, ngọt đậm sẽ khiến cho cơ thể hấp thu rất nhiều muối và đường; dùng ít và chấm nhẹ giúp giảm gánh nặng huyết áp và chuyển hóa.
Chú ý thời điểm và nhịp ăn: Tránh dồn các món nhiều đạm hoặc mỡ vào buổi tối. Buổi trưa phù hợp hơn cho bữa đậm đà; buổi tối nên nhẹ, nhiều rau, canh, giúp tiêu hóa tốt và ngủ ngon. Bạn nên ăn chậm, nhai kỹ để não kịp phát tín hiệu no.
Bù nước và vận động nhẹ: Uống đủ nước (ưu tiên nước lọc), hạn chế rượu bia. Đi bộ, dọn dẹp nhà cửa, vận động nhẹ sau ăn giúp tiêu hao năng lượng và hỗ trợ tiêu hóa.
Cách tốt nhất là bạn nên linh hoạt trong cả ngày chứ không tập trung quá nhiều vào từng bữa. Nếu một bữa lỡ nhiều thịt, các bữa sau hãy giảm đạm – tăng rau – chọn cách chế biến nhẹ. Sự cân bằng được tạo ra bởi tổng thể trong ngày, không phải sự kiêng khem cứng nhắc.
Một nghiên cứu cho thấy những người uống nước dừa có mức giảm huyết áp nhiều hơn so với nhóm uống nước lọc.
Theo nghiên cứu quy mô lớn của Đại học Harvard (Mỹ), uống trà và cà phê với lượng vừa phải mỗi ngày có thể liên quan đến giảm nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ.
Riềng không chỉ là gia vị quen thuộc trong nhiều món ăn truyền thống mà còn được đánh giá cao về giá trị sinh học, giúp kích thích tiêu hóa, giảm đầy bụng khi ăn các món giàu đạm, nhiều chất béo.
