Những thực phẩm quen thuộc nhưng tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cao
Nem chua, nem tai, nem thính: Đây là nhóm thực phẩm nguy cơ cao nhất do được lên men thủ công, thiếu kiểm soát vệ sinh. Tai, bì là nguyên liệu rất dễ nhiễm vi khuẩn như E.coli, Salmonella; nếu để ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài, vi khuẩn sẽ sinh sôi nhanh chóng. Người già, trẻ nhỏ, người có bệnh dạ dày đặc biệt dễ đau bụng, tiêu chảy sau khi ăn.
Gỏi, nộm, rau sống: Rau sống có thể nhiễm ký sinh trùng, vi khuẩn từ đất, phân bón, nước tưới hoặc trứng giun sán. Do rau sống không qua chế biến nhiệt nên vi khuẩn vẫn tồn tại. Dịp Tết, nhiều gia đình rửa rau qua loa khiến nguy cơ ngộ độc cao hơn ngày thường.
Lòng lợn, dồi và các món nội tạng: Nội tạng là nơi tập trung nhiều vi khuẩn, ký sinh trùng. Nếu làm không kỹ, luộc chưa chín hoàn toàn, loại thực phẩm này có thể gây đau bụng, tiêu chảy cấp, nhiễm giun sán. Việc ăn nội tạng tại hàng quán trong dịp Tết càng tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn do khó kiểm soát vệ sinh.
Pate, thịt hộp, thực phẩm chế biến sẵn: Nhóm thực phẩm này tiềm ẩn nguy cơ nhiễm vi khuẩn Clostridium botulinum – loại vi khuẩn sinh độc tố gây liệt cơ, khó thở, rất nguy hiểm. Pate hỏng thường có mùi chua, tách nước, nhớt hoặc đổi màu sậm, chỉ cần ăn một lượng nhỏ cũng có thể xuất hiện triệu chứng sau vài giờ.
Hải sản để lâu, nhất là tôm, cua, ngao, sò: Hải sản bảo quản lâu ngày trong tủ lạnh hoặc rã đông rồi cấp đông lại dễ nhiễm vi khuẩn sinh độc tố không bị phá hủy khi nấu chín. Đây là nguyên nhân khiến nhiều trường hợp ngộ độc hải sản xảy ra dù thực phẩm đã được nấu kỹ.
Dưa hành, dưa muối chưa đủ độ chua: Dưa chưa chua kỹ có độ pH cao, tạo điều kiện cho vi khuẩn gây ngộ độc phát triển. Bạn chỉ nên ăn khi dưa đã chuyển vàng, chua đều và có mùi thơm tự nhiên.
Các món hâm lại nhiều lần: Cơm, canh, bò kho, cá kho nếu hâm nóng – để nguội – hâm lại có thể nhiễm vi khuẩn Bacillus cereus. Loại vi khuẩn này sinh độc tố bền nhiệt, đun sôi lại cũng không bị tiêu diệt, gây nôn ói nhanh sau ăn từ 1-5 giờ.
Thịt kho, thịt đông, bánh chưng để ngoài quá lâu: Thực phẩm giàu đạm để ở nhiệt độ 20-25 độ C trong hơn 4-6 giờ sẽ khiến vi khuẩn tăng sinh gấp 5-10 lần. Thời tiết nồm ẩm những ngày Tết càng làm thực phẩm nhanh hỏng dẫn đến nguy cơ ngộ độc tăng mạnh.
7 nguyên tắc ăn Tết an toàn, tránh ngộ độc
Theo TS Lê Thị Hương Giang, để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết, người dân cần:
– Mua thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, tránh hàng trôi nổi
– Rửa tay, dụng cụ chế biến sạch sẽ; tách riêng thực phẩm sống – chín
– Nấu chín kỹ, không ăn tái, sống
– Để thức ăn nguội vừa phải rồi cho vào tủ lạnh ngay
– Không để đồ ăn ngoài nhiệt độ phòng quá 2 giờ
– Dọn dẹp, sắp xếp lại tủ lạnh trước Tết
– Tránh hâm đi hâm lại nhiều lần
Khi có các dấu hiệu như nôn, đau bụng, sốt, người bệnh cần đến cơ sở y tế để kiểm tra ngay, tránh chủ quan”, TS Giang khuyến cáo.
