Thiếu máu não thoáng qua do tăng huyết áp

BS.CKI Đỗ Anh Tuấn, khoa Nội tim mạch, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết bệnh nhân đến viện trong trạng thái tỉnh táo sau khi trải qua cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA), còn gọi là đột quỵ nhẹ. Đây là một đợt rối loạn chức năng thần kinh cấp do thiếu máu não cục bộ tạm thời, khiến một phần của não không được cung cấp đủ lượng máu. Thông thường, tình trạng này chỉ kéo dài trong khoảng vài phút và không quá 24 giờ, biểu hiện bằng triệu chứng chóng mặt, đau đầu, mất thăng bằng, khó đi lại, tê yếu nửa thân người hoặc bất kỳ bộ phận nào trên cơ thể. Khoảng 1/3 người từng bị cơn thiếu máu não thoáng qua có nguy cơ đột quỵ trong tương lai.

Kết quả chụp MRI não ghi nhận những ổ nhồi máu não cũ ở cả hai bán cầu não, chứng tỏ bệnh nhân từng bị đột quỵ nhẹ nhiều lần mà không biết. Ông Tín hút thuốc lá nhiều, mỗi ngày một gói trong hơn 30 năm, rối loạn mỡ máu nặng. Đây là những yếu tố nguy cơ phát triển bệnh tim và đột quỵ.

Cùng điều trị cho ông Tín, ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, Trưởng khoa Nội tim mạch 1, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, giải thích đặc điểm của cơn nhồi máu não thoáng qua là người bệnh chỉ xuất hiện dấu hiệu trong vài phút rồi tự hồi phục. Vì thế, hầu hết đều nghĩ tình trạng không đáng lo ngại, không đi khám. Như ông Tín bị đột quỵ nhẹ nhiều lần, may mắn lần này người bệnh đi kiểm tra sức khỏe, phát hiện huyết áp tăng cao. Nếu không điều trị kịp thời, nguy cơ cao ông bị biến chứng đột quỵ, suy tim, tổn thương thận…

Bác sĩ chỉ định người bệnh sử dụng các loại thuốc điều trị tăng huyết áp kết hợp thuốc chống kết tập tiểu cầu, điều trị mỡ máu, được hướng dẫn cai thuốc lá, thay đổi chế độ ăn uống. Sau một ngày huyết áp của ông về mức 140-150/100 mmHg, không đau ngực, không khó thở. Ông xuất viện ba ngày sau, tiếp tục uống thuốc theo toa để đưa huyết áp về mức lý tưởng (120/80 mmHg) và tái khám định kỳ.

Theo bác sĩ Kiều, tăng huyết áp (chỉ số huyết áp ≥ 140/90 mmHg) thường diễn tiến âm thầm mà không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Như anh Tín mắc bệnh từ lâu nhưng không kiểm tra huyết áp thường xuyên nên không biết. Nếu để lâu không điều trị, bệnh có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy thận, sa sút trí tuệ, bệnh động mạch ngoại biên, phình động mạch chủ, suy tim.

Để phòng ngừa, bên cạnh bỏ thuốc lá, người bệnh hạn chế thực phẩm chứa chất béo xấu, ăn nhạt, tập thể dục thường xuyên, không lạm dụng thức uống có cồn, tránh để thừa cân béo phì.

Bác sĩ Kiều khuyến cáo mỗi người nên thường xuyên kiểm tra huyết áp tại nhà hoặc các cơ sở y tế để phát hiện bệnh từ sớm. Nếu được chẩn đoán tăng huyết áp, người bệnh phải uống thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ. Tái khám đúng lịch hẹn hoặc ngay khi huyết áp tăng cao và kèm theo các dấu hiệu hụt hơi, khó thở, đánh trống ngực, mờ mắt, chảy máu mũi, chóng mặt, ngất xỉu, yếu nửa người…

Thu Hà

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi