Tắm rừng – liệu pháp phục hồi, cải thiện sức khỏe được nhiều người nổi tiếng ưa chuộng

Giữa cuộc chiến đang diễn ra với căn bệnh ung thư, sự gắn kết của công nương Kate Middleton với không gian ngoài trời đã trở thành một chủ đề được truyền thông nhắc đến thường xuyên. Dù các chi tiết về quá trình điều trị của cô vẫn được giữ kín, các nguồn tin thân cận với Hoàng gia Anh và báo chí quốc tế đã nhấn mạnh tình yêu của cô dành cho thiên nhiên như một nguồn an ủi và sức mạnh.

“Đừng quên nuôi dưỡng tất cả những gì nằm ngoài căn bệnh”, cô chia sẻ trong một bài đăng hồi đầu năm 2025. Bức ảnh đi kèm cho thấy cô đang đứng dưới một cây liễu ở Windsor, ngước nhìn lên bầu trời. Kate cũng thường đăng những bức ảnh cô được bao quanh bởi thiên nhiên và khung cảnh rừng cây – một phương pháp ngày càng trở nên phổ biến, lấy cảm hứng từ truyền thống Nhật Bản được gọi là Shinrin-yoku, hay tắm rừng.

Gwyneth Paltrow, nữ diễn viên đoạt giải Oscar và người sáng lập thương hiệu phong cách sống Goop, là một người ủng hộ mạnh mẽ việc dùng thiên nhiên để chống lại tình trạng mà cô gọi là “sự quá tải đô thị”. Đối với Paltrow, việc tạo ra một không gian trú ẩn lấy cảm hứng từ thiên nhiên là một chiến lược có chủ đích để tìm kiếm sự tĩnh lặng trong một thế giới siêu kết nối. Thương hiệu của cô thậm chí còn xây dựng một không gian trải nghiệm mang tên “The Forest Within” (Khu rừng bên trong), được thiết kế để mô phỏng một môi trường tự nhiên nhằm giúp khách tham quan ngắt kết nối và tìm lại sự cân bằng. Sự diễn giải mang tính thương mại này của liệu pháp tắm rừng báo hiệu một sự thay đổi văn hóa rộng lớn hơn, thừa nhận một khao khát chung về sự yên bình mà thiên nhiên mang lại.

Cũng chính nhu cầu ngắt kết nối này đã thúc đẩy một trong những thói quen huyền thoại nhất của thế giới công nghệ. Hai lần mỗi năm, nhà đồng sáng lập Microsoft Bill Gates lại biến mất để thực hiện “Tuần lễ Tư duy” (Think Week) của mình. Ông lui về một căn nhà gỗ tối giản, hẻo lánh nằm sâu trong một khu rừng ở vùng Tây Bắc Thái Bình Dương.

Tại đây, tách biệt khỏi Internet, các cuộc họp hàng ngày và mọi phiền nhiễu kỹ thuật số, ông dành bảy ngày để đọc các bản thảo, nghiên cứu các bài báo khoa học và suy ngẫm. Chính trong sự cô lập tự nguyện đó, được bao bọc bởi sự tĩnh lặng của rừng xanh, một số ý tưởng quan trọng nhất và các chiến lược từ thiện của ông đã được hình thành. Đối với Gates, khu rừng không phải là một lối thoát, mà là một “lò luyện” cho sự sáng tạo – một nơi mà tiếng ồn của thế giới tan biến, nhường chỗ cho sự minh mẫn và sáng tạo.

Bác sĩ Tushar Tayal, chuyên gia tư vấn, Khoa Nội tại Bệnh viện CK Birla, Gurugram, giải thích tắm rừng, hay Shinrin-yoku, là việc dành thời gian tĩnh lặng, chú tâm vào một không gian tự nhiên – thường là một khu rừng. “Nó không phải là đi bộ đường dài hay hoạt động thể chất cường độ cao. Thay vào đó, nó là việc sống chậm lại, hòa mình vào các giác quan và kết nối với thiên nhiên”, bác sĩ Tayal nói.

Ý tưởng về tắm rừng bắt nguồn từ Nhật Bản vào những năm 1980, như một giải pháp cho sự căng thẳng cũng như mất kết nối ngày càng tăng do lối sống đô thị. Thuật ngữ này được đặt ra bởi Tomohide Akiyama, khi đó là Giám đốc Bộ Nông, Lâm, Ngư nghiệp Nhật Bản. Phương pháp này khuyến khích các cá nhân đắm mình trong môi trường rừng để nâng cao sức khỏe toàn diện.

Mặc dù được phổ biến vào những năm 1980, quan niệm chữa lành thông qua thiên nhiên có nguồn gốc sâu xa hơn nhiều trong văn hóa Nhật Bản. Các truyền thống tâm linh như Shugendo, được thực hành bởi các nhà tu khổ hạnh trên núi, đã nhấn mạnh sự thiêng liêng của tự nhiên. Theo bác sĩ Tayal, phương pháp này đang ngày càng phổ biến trên toàn cầu, và các nghiên cứu khoa học ngày càng ủng hộ những tác động tích cực của nó đối với sức khỏe thể chất và tinh thần.

Một phân tích tổng hợp mang tính bước ngoặt trên 28 nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Environmental Health and Preventive Medicine, cho thấy việc tiếp xúc với môi trường rừng giúp hạ huyết áp một cách đáng kể, giảm nồng độ các hormone gây căng thẳng như adrenaline và cortisol, đồng thời làm dịu các triệu chứng lo âu và trầm cảm.

Các nghiên cứu sâu hơn đã bắt đầu làm sáng tỏ cơ chế sinh học đằng sau những lợi ích này. Một trong những khám phá quan trọng nhất liên quan đến phytoncide, các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi do cây cối tiết ra để tự bảo vệ khỏi sâu bệnh. Tiến sĩ Qing Li, một chuyên gia hàng đầu từ Trường Y khoa Nippon ở Tokyo, đã chỉ ra rằng việc hít thở các hợp chất này có thể dẫn đến sự gia tăng rõ rệt về số lượng và hoạt động của các tế bào tiêu diệt tự nhiên (NK) trong cơ thể. Đây là một loại tế bào bạch cầu, tạo thành một phần quan trọng trong tuyến phòng thủ đầu tiên của hệ miễn dịch chống lại virus và sự hình thành khối u.

Ứng dụng của liệu pháp thiên nhiên cũng đang chứng tỏ vai trò sống còn đối với những người ở tuyến đầu của các ngành nghề áp lực cao. Một thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên với các nhân viên y tế, được công bố trên Tạp chí Tâm lý học Môi trường, đã chứng minh rằng một buổi tắm rừng có hướng dẫn kéo dài ba giờ giúp giảm đáng kể tình trạng kiệt sức nghề nghiệp và mệt mỏi về cảm xúc, đồng thời cải thiện tâm trạng. Điều này cho thấy thiên nhiên có thể đóng vai trò như một biện pháp can thiệp sức khỏe tâm thần mạnh mẽ mà không cần dùng thuốc, một phát hiện có tầm quan trọng to lớn trong một thế giới hậu đại dịch đang vật lộn với tình trạng kiệt sức lan rộng.

Hơn nữa, lợi ích còn mở rộng đến các thế hệ trẻ. Một nghiên cứu tập trung vào học sinh trung học, đăng trên tạp chí Ecopsychology, cho thấy chỉ sau ba buổi tắm rừng trong ba tuần, ý thức kết nối với thiên nhiên, lòng biết ơn và thái độ ủng hộ môi trường của các em đều tăng lên đáng kể. Điều này nhấn mạnh vai trò của thiên nhiên không chỉ trong việc chữa lành cho cá nhân, mà còn trong việc nuôi dưỡng một thế hệ tương lai biết trân trọng và bảo vệ môi trường.

(Dịch theo People, CNBC, Firstpost, ndtv)