Bệnh lý võng mạc và phù hoàng điểm do đái tháo đường là nguyên nhân gây mù lòa hàng đầu ở người trong độ tuổi lao động, cần phải sớm can thiệp để nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.
Thông tin được các chuyên gia cho biết tại lễ ký kết bản ghi nhớ Chương trình hợp tác Vì đôi mắt Việt, giữa Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế), Bệnh viện Mắt Trung Ương, Mắt TP HCM và Roche Pharma Việt Nam, hôm 25/10. Chương trình nhằm xây dựng mô hình quản lý toàn diện cho người bệnh mắc bệnh lý võng mạc và phù hoàng điểm do đái tháo đường.
“Các bệnh lý về võng mạc không chỉ là một vấn đề y khoa mà còn tạo ra gánh nặng kinh tế – xã hội nghiêm trọng, tác động tiêu cực đến năng suất lao động và chất lượng cuộc sống của hàng triệu người”, TS.BS. Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, nói thêm rằng trên toàn cầu, bệnh lý võng mạc thuộc nhóm nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực vĩnh viễn.
Bác sĩ, nhân viên y tế bệnh viện mắt TP HCM khám bệnh cho người dân, tháng 7/2025. Ảnh: Quỳnh Trần
Theo Tổ chức y tế thế giới (WHO), có tới 1/3 bệnh nhân đái tháo đường bị mắc bệnh võng mạc ở một mức độ nào đó. Việc giải quyết thách thức trong chẩn đoán và điều trị bệnh võng mạc, đặc biệt là bệnh võng mạc đái tháo đường, là một ưu tiên cấp bách về sức khỏe cộng đồng.
Tại Việt Nam, có khoảng 7 triệu người trong độ tuổi 30-69 mắc bệnh đái tháo đường. Đáng lưu ý, bệnh võng mạc đái tháo đường là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa ở người trong độ tuổi lao động. Thống kê cũng cho thấy 39,5% các biến chứng của bệnh đái tháo đường liên quan đến mắt và thần kinh.
Các biến chứng ở mắt này làm suy giảm chất lượng cuộc sống của bệnh nhân, khiến họ gặp nhiều khó khăn, hạn chế năng lực và sự độc lập trong cuộc sống, nguy cơ dẫn đến trầm cảm. Song, thách thức lớn nhất hiện nay là tỷ lệ người bệnh có biến chứng mắt do đái tháo đường được quản lý và điều trị còn rất thấp. Bên cạnh đó, nhận thức của người dân còn hạn chế, khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ y tế và gánh nặng chi phí, khiến nhiều người không được can thiệp sớm.
Trước thực tế này, Bộ Y tế cùng các đơn vị đã xây dựng một mô hình quản lý toàn diện cho bệnh nhân mắc các bệnh lý về mắt do đái tháo đường. TS Khoa đánh giá mô hình này không chỉ giúp nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh mà còn là một bước tiến quan trọng cho sự phát triển chuyên khoa mắt tại các bệnh viện công, đặc biệt là ở tuyến tỉnh. Việc ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) trong khám phát hiện sớm là một hướng đi chiến lược mà mô hình này hướng tới.
PGS Phạm Ngọc Đông, Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương. Ảnh: Thu Thuỷ
Tại buổi lễ, lãnh đạo hai bệnh viện Mắt Trung ương và Mắt TP HCM cho biết “sẵn sàng chung tay” xây dựng mô hình này, với mục tiêu chẩn đoán và điều trị sớm các biến chứng về mắt, giúp duy trì thị lực và nâng cao chất lượng cuộc sống, nhất là cho những người bệnh trong độ tuổi lao động.
“Chúng tôi sẽ đồng hành trong việc xây dựng một hệ thống tầm soát và phát hiện sớm bệnh lý võng mạc hiệu quả cho người bệnh đái tháo đường đang được quản lý tại tuyến trước, qua đó giúp đảm bảo người bệnh được chăm sóc, theo dõi, điều trị kịp thời và cùng lúc giúp giảm áp lực quá tải ở các bệnh viện chuyên khoa”, PGS Phạm Ngọc Đông, Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương, nói.
Các mục tiêu của chương trình cũng hướng đến một trong những mục tiêu chung của Chiến lược quốc gia phòng chống mù lòa đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 là tăng tỷ lệ người bệnh đái tháo đường được khám và theo dõi bệnh lý về mắt đạt trên 75%.
Lê Nga
