Không ít người mắc sùi mào gà hiểu lầm bệnh có thể chữa dứt điểm hoặc lo sợ nhiễm HPV sẽ lây cho người thân qua tiếp xúc hàng ngày, dẫn đến sai lầm trong ứng xử.
Năm 2023, anh Văn Khoa (38 tuổi, Ninh Bình) phát hiện mình nhiễm HPV thông qua xét nghiệm khi điều trị mụn cóc sinh dục. Ban đầu, anh nghĩ chỉ cần đốt hoặc dùng thuốc bôi thì bệnh sẽ khỏi. Tuy nhiên, bác sĩ giải thích, mụn cóc sinh dục là biểu hiện của nhiễm HPV. Việc can thiệp y khoa có thể loại bỏ tổn thương nhìn thấy, nhưng không loại bỏ được vi rút HPV là nguyên nhân gây bệnh, khả năng tái phát có thể xảy ra ở tất cả các biện pháp điều trị mụn cóc sinh dục.
Nhiều người lo lắng thái quá khi bị nhiễm HPV. Ảnh: Pexel
Chị Lan (35 tuổi, TP HCM) được phát hiện nhiễm HPV týp 16 trong một lần tầm soát – đây là chủng nguy cơ cao liên quan đến ung thư cổ tử cung. Dù kết quả kiểm tra chưa phát hiện bất thường, chị vẫn rơi vào trạng thái hoang mang. Chị tìm hiểu trên các trang thông tin, biết rằng ngoài con đường lây truyền chủ yếu là quan hệ tình dục, HPV vẫn có thể lây qua các tiếp xúc da với da hay da và niêm mạc đã nhiễm vi rút.
Lo sợ con gái bị lây, chị không cho con tiếp xúc gần gũi với mình, thậm chí kiểm soát chặt chẽ các mối quan hệ xung quanh con vì lo lắng con đang ở độ tuổi thanh thiếu niên, con trẻ có thể phát sinh những tò mò ngoài kiểm soát với bạn khác giới mà vô tình lây nhiễm HPV. Sự lo lắng quá mức khiến không khí gia đình căng thẳng, mối quan hệ mẹ con nhiều lần mâu thuẫn.
TTƯT.TS.BS Nguyễn Thế Trường, Phó khoa Tiết niệu Nam học, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết HPV là vi rút lây truyền qua đường tình dục phổ biến. Hầu như tất cả những người hoạt động tình dục đều có nguy cơ nhiễm HPV vào một thời điểm nào đó trong cuộc đời bất kể nam nữ. Bác sĩ cũng chia sẻ đã gặp nhiều trường hợp phụ huynh hỏi về việc lây truyền HPV qua các tiếp xúc da thông thường hay những cách phòng ngừa cực đoan như gia đình chị Lan, không chỉ có chút thái quá trên cơ sở khoa học mà còn có thể gây hại về mặt tâm lý của con trẻ.
“HPV chủ yếu lây qua đường tình dục, các đường lây khác có thể kể đến như tiếp xúc vùng sinh dục nhưng không quan hệ thâm nhập, hoặc hiếm gặp hơn là tiếp xúc da – da, da – niêm mạc trực tiếp tại vùng nhiễm vi rút, lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở, tuy nhiên ít gặp hơn. Việc không sử dụng cùng nhà vệ sinh hay không tiếp xúc gần gũi hoàn toàn là khá cực đoan”, bác sĩ giải thích.
Về việc kiểm soát các mối quan hệ xung quanh con, bác sĩ Trường nhấn mạnh: “Việc kiểm soát chặt chẽ các mối quan hệ xung hệ xung quanh con thay vì hướng dẫn, giải thích một cách khéo léo để trẻ nhận thức, chủ động bảo vệ bản thân trước nguy cơ từ HPV và các bệnh lý liên quan, hay các bệnh truyền nhiễm khác không giúp hạn chế lây nhiễm mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lý và xã hội của trẻ”.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2023 có đến 9-13% dân số thế giới (tương đương 630 triệu người) đang nhiễm HPV ở cả nam và nữ. Tại Việt Nam, theo báo cáo của Trung tâm Thông tin về HPV năm 2023, ước tính tỷ lệ nhiễm HPV dao động từ 6,1% – 10,2% tùy vùng miền.
Để hạn chế rủi ro lây nhiễm và góp phần bảo vệ sức khỏe, các biện pháp dự phòng HPV và các bệnh lý liên quan được bác sĩ Trường khuyến cáo bao gồm: thay đổi hành vi lối sống bằng cách không hút thuốc, tăng cường vận động thể lực, dinh dưỡng hợp lý, quan hệ tình dục an toàn. Tiêm vắc xin HPV tại các cơ sở y tế. Phụ nữ 21-65 tuổi tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ theo hướng dẫn của chuyên gia y tế. Bên cạnh đó, theo một số nghiên cứu, việc đã thực hiện cắt bao quy đầu cũng có thể giúp giảm nguy cơ lây nhiễm HPV ở nam giới.
Diệp Lâm
HPV là vi rút gây u nhú ở người. Nhiễm HPV cực kỳ phổ biến trên thế giới. Đa số trường hợp nhiễm không có triệu chứng và tự đào thải, tuy nhiên nhiễm dai dẳng có thể gây các bệnh lý, tiền ung thư và ung thư ở nam và nữ. Hành động từ mỗi cá nhân là cần thiết để nâng cao nhận thức dự phòng trong cộng đồng “Vì một Việt Nam không gánh nặng bởi HPV”. Tham vấn ngay với chuyên gia y tế và tìm hiểu thêm về HPV tại hpv.vn.
