Béo phì có gây ung thư tuyến tụy không?

Trả lời

Ung thư tuyến tụy là bệnh lý ác tính bắt nguồn từ tuyến tụy, cơ quan trong ổ bụng, nằm ngang phía sau phần dưới của dạ dày. Đây là bệnh ung thư được xếp vào nhóm đặc biệt nguy hiểm do thời gian tiến triển khá nhanh, tiên lượng sống thấp, tỷ lệ tử vong cao, nhất là khi phát hiện ở giai đoạn muộn.

Béo phì không gây ra ung thư nhưng là yếu tố nguy cơ dẫn đến ung thư tuyến tụy. Bởi người béo phì thường có mô mỡ dày đặc, nhiều mỡ nội tạng làm tiết ra adipokine (hormone protein) có thể dẫn đến viêm. Các tế bào mỡ phì đại còn có thể bị thiếu oxy, trải qua phản ứng căng thẳng và chết tế bào, gây viêm mạn tính, thúc đẩy tình trạng kháng insulin, lắng đọng các phân tử lipid lạc chỗ ở các cơ quan khác. Đây là quá trình làm tăng sinh trực tiếp các tế bào biểu mô tuyến tụy (tiền ác tính).

Tình trạng viêm do béo phì cũng có thể kích thích các tế bào biểu mô tuyến tụy tân sinh (phát triển bất thường) để tạo ra các cytokine và chemokine gây viêm tại chỗ. Chỉ số BMI cao có liên quan đến tăng đường huyết, kháng insulin, nguy cơ tiểu đường, các yếu tố có mối quan hệ với ung thư tuyến tụy.

Chưa thể khẳng định nguyên nhân gây ung thư của hai người thân trong gia đình bạn có phải do béo phì hay không. Tuy nhiên, giảm 5-10% trọng lượng cơ thể góp phần giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh, trong đó có ung thư. Nếu trong gia đình bạn có người béo phì thì nên giảm cân sớm, đồng thời hạn chế thực phẩm chứa chất béo, đồ ngọt, nhất là các axit béo chuyển hóa làm tăng mức độ viêm và rối loạn quá trình tiết insulin. Cả hai yếu tố này đều thúc đẩy sự tăng trưởng của tế bào ung thư và làm suy yếu chức năng của tuyến tụy, tăng nguy cơ mắc bệnh.

Nên áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh, kiểm soát cân nặng, thường xuyên luyện tập thể dục thể thao, không hút thuốc lá, hạn chế bia rượu, góp phần tăng cường miễn dịch, bảo vệ sức khỏe.

Tiến sĩ, bác sĩ Lâm Văn Hoàng
Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM