Kể từ ngày 1/1/2026, việc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên ô tô sẽ trở thành quy định bắt buộc theo Luật Trật tự, An toàn Giao thông Đường bộ 2024.
Thay đổi này khiến nhiều phụ huynh bắt đầu lo lắng và tìm mua ghế phù hợp cho con. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là hiểu rõ cách chọn đúng loại ghế, đúng nhóm cân nặng và sử dụng đúng cách, bởi đây là yếu tố quyết định mức độ bảo vệ cho trẻ mỗi khi di chuyển bằng ô tô.
Vì sao cần ghế an toàn cho trẻ em trên ô tô?
Dây đai an toàn trên xe hơi được thiết kế cho người lớn, với chiều cao và cấu trúc cơ thể hoàn toàn khác trẻ nhỏ. Nếu để trẻ ngồi trực tiếp trên ghế và dùng dây an toàn như người lớn, dây rất dễ vắt qua cổ hoặc bụng, gây nguy hiểm khi xảy ra va chạm. Chỉ một cú phanh gấp cũng có thể khiến trẻ bị hất mạnh về phía trước. Theo chuyên gia an toàn giao thông, ở tốc độ khoảng 50 km/h, một trẻ 10 kg có thể tạo ra lực va chạm tương đương 700 – 1.000 kg.
Nhiều nghiên cứu quốc tế chỉ ra rằng ghế an toàn có thể giảm tới 70 – 90% nguy cơ tử vong và chấn thương nặng cho trẻ trong tai nạn. Vì vậy, đây không phải là món phụ kiện tự chọn, mà là trang bị bắt buộc để bảo vệ trẻ trên mọi hành trình.
Nhóm và loại ghế dựa trên cân nặng, độ tuổi
Theo quy chuẩn, thiết bị an toàn cho trẻ em được phân loại theo khối lượng cơ thể của trẻ, thay vì chỉ dựa vào độ tuổi như nhiều gia đình nghĩ. Các nhóm cơ bản gồm:
Nhóm 0: Dành cho trẻ sơ sinh đến khoảng 6 – 9 tháng tuổi, dưới 10 kg. Thiết bị thường là nôi xách tay hoặc ghế dạng vỏ sò, bắt buộc lắp quay ngược chiều xe để bảo vệ phần đầu và cổ – vốn rất yếu ở giai đoạn này.
Nhóm 0+: Áp dụng cho trẻ đến 12 – 15 tháng tuổi, dưới 13 kg. Vẫn là dạng ghế nôi quay ngược chiều xe, giúp phân tán lực tốt hơn khi xảy ra va chạm.
Nhóm I: Dành cho trẻ em có cân nặng từ 9 – 18 kg, tương ứng với trẻ từ khoảng 1 – 4 tuổi. Thiết bị là loại ghế ngồi quay mặt về phía trước, có dây đai 5 điểm tích hợp sẵn trên ghế trẻ em cố định tại vai, hông và giữa hai chân, giúp thân trẻ không bị trượt khi phanh gấp.
Nhóm II: Dành cho trẻ có cân nặng từ 15 – 25 kg, tương ứng với trẻ từ khoảng 4 – 7 tuổi. Ở giai đoạn này, trẻ chuyển sang ghế nâng có tựa lưng, sử dụng dây đai an toàn 3 điểm của xe thay cho dây đai 5 điểm của ghế trẻ em. Ghế giúp định vị cơ thể trẻ đúng vị trí tương thích với dây đai người lớn
Nhóm III: Dành cho trẻ có cân nặng từ 22 – 36 kg, tương ứng độ tuổi từ 6 – 10 tuổi nhưng chưa đủ chiều cao 1,35m để dùng dây đai an toàn trực tiếp. Nhóm tuổi này sẽ dùng đệm nâng không tựa lưng. Mục đích chính là nâng cơ thể trẻ lên cao để dây đai an toàn của xe vắt qua đúng xương chậu và xương vai, tránh tình trạng dây thắt vào bụng hoặc cổ gây nguy hiểm.
Tiêu chí chọn ghế an toàn phù hợp
Khi chọn ghế an toàn, phụ huynh nên ưu tiên sản phẩm đạt các tiêu chuẩn an toàn như ECE R129 (châu Âu) hay FMVSS 213 (Mỹ), đồng thời có tem hợp quy theo quy định Việt Nam. Ghế nên có hệ thống lắp đặt chắc chắn, đặc biệt ISOFIX – tiêu chuẩn quốc tế giúp cố định ghế vào thân xe, giảm đáng kể nguy cơ lắp sai.
Ngoài ra, nên chọn ghế có dây đai 3 hoặc 5 điểm, dễ điều chỉnh theo sự phát triển của trẻ, cùng thiết kế ôm sát cơ thể. Khả năng điều chỉnh độ nghiêng, thay đổi chiều cao tựa đầu hay chuyển đổi giữa các giai đoạn phát triển giúp kéo dài thời gian sử dụng.
Phụ huynh cũng nên ưu tiên các thương hiệu uy tín, có bảo hành rõ ràng. Với các gia đình có nhiều trẻ hoặc xe kích thước nhỏ, cần cân nhắc kỹ kích thước ghế để tránh tình trạng lắp không vừa hoặc phải sắp xếp lại toàn bộ hàng ghế sau.
Cách lắp đặt và sử dụng đúng chuẩn
Việc chọn ghế phù hợp chỉ là bước đầu, bởi nếu lắp đặt và sử dụng sai cách, ghế an toàn sẽ mất đi phần lớn hiệu quả bảo vệ.
Với trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 2 – 4 tuổi, ghế nên được lắp quay ngược chiều xe để giảm tối đa lực tác động lên đầu và cổ khi xảy ra va chạm. Vị trí an toàn nhất vẫn là hàng ghế sau và trẻ dưới 10 tuổi hoặc cao dưới 1,35 m tuyệt đối không nên ngồi ghế trước khi không có thiết bị chuyên dụng, vì túi khí có thể gây chấn thương nghiêm trọng.
Khi lắp đặt, phụ huynh cần đọc kỹ hướng dẫn, cố định chắc ghế bằng ISOFIX hoặc dây đai của xe để bảo đảm ghế không bị lắc hay xoay khi phanh gấp. Dây đai phải được căng đúng độ, ôm sát vai và hông trẻ, tránh siết vào cổ hoặc bụng.
Khi trẻ lớn hơn và chuyển sang ghế nâng hay đệm nâng, cần kiểm tra vị trí dây đai của xe, bảo đảm đai luôn nằm đúng trên xương chậu và xương vai để duy trì hiệu quả bảo vệ tối ưu.
Việc chọn mua và sử dụng ghế an toàn cho trẻ em không chỉ là đáp ứng quy định pháp luật từ năm 2026 mà còn là biện pháp bảo vệ trực tiếp mạng sống và sức khỏe của trẻ. Các bậc phụ huynh nên bắt đầu từ việc xác định nhóm ghế phù hợp, lựa chọn sản phẩm đạt tiêu chuẩn và đặc biệt chú trọng vào lắp đặt đúng cách. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể làm giảm đáng kể hiệu quả bảo vệ của ghế.
Ghế an toàn chính là “lá chắn” quan trọng nhất cho trẻ khi đồng hành trên mọi hành trình bằng ô tô. Vì vậy, hãy chuẩn bị từ sớm và lựa chọn thật cẩn trọng, đó là cách đơn giản nhất để đảm bảo mỗi chuyến đi cùng con đều an toàn và trọn vẹn.
TH (Tuoitrethudo)
