Các chuyên gia cảnh báo nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời, tình trạng kháng kháng sinh (AMR) sẽ gây ra ít nhất 10 triệu ca tử vong mỗi năm vào năm 2050, tương đương với số ca tử vong do ung thư.
Thông tin được các chuyên gia chia sẻ, bàn luận tại hội thảo khoa học Đề kháng kháng sinh và chiến lược điều trị nhiễm trùng đa chuyên khoa, do Hội Hô hấp Việt Nam cùng GSK tổ chức mới đây. Chương trình nhằm thúc đẩy hành động, nâng cao nhận thức và kêu gọi sử dụng kháng sinh hợp lý.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Việt Nam là một trong những quốc gia đối mặt với mối đe dọa ngày càng tăng của kháng kháng sinh. Tình trạng này bắt nguồn từ thói quen sử dụng kháng sinh không cần thiết hoặc không đúng phác đồ trong nhiều năm qua.
GS.TS.BS Ngô Quý Châu, Chủ tịch Hội Hô Hấp Việt Nam, nhận định việc kiểm soát kháng thuốc cần được tiếp cận toàn diện, đặc biệt trong ba lĩnh vực sử dụng kháng sinh nhiều nhất là hô hấp, tai mũi họng và nhi khoa. “Để xây dựng chiến lược quản lý nhiễm khuẩn hiệu quả, chúng ta cần dựa trên dữ liệu vi sinh cập nhật tại các bệnh viện, đồng bộ hóa hướng dẫn điều trị và tăng cường đào tạo cho nhân viên y tế”, ông Châu nhấn mạnh.
Thực tế tại Bệnh viện Nhi Trung ương cho thấy, bệnh hô hấp luôn chiếm tỷ lệ nhập viện cao nhất và có xu hướng gia tăng trong giai đoạn 2020 – 2024. PGS.TS.BS Trần Minh Điển, Giám đốc bệnh viện, cho biết các vi khuẩn chính gây viêm phổi cộng đồng ở trẻ em miền Bắc như Haemophilus Influenzae, phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae), và Moraxella catarrhalis phần lớn đều kháng các loại kháng sinh phổ biến.
“Chiến lược quản lý kháng sinh trong nhi khoa cần dựa trên khung phân loại của WHO, đồng thời thúc đẩy chẩn đoán đúng nguyên nhân gây bệnh để tránh lạm dụng kháng sinh cho các ca nhiễm virus”, ông Điển nói.
Các chuyên gia chia sẻ tại chương trình. Ảnh: Thư Bùi
Không chỉ ở trẻ em, nhiễm khuẩn tai mũi họng và viêm phổi cộng đồng cũng là bệnh lý phổ biến ở người lớn, góp phần làm tăng số ca nhập viện và tử vong, đặc biệt ở người cao tuổi có bệnh nền. Dữ liệu cho thấy các chủng phế cầu khuẩn gây bệnh hô hấp đang giảm đáng kể độ nhạy với nhiều loại thuốc kháng sinh thông dụng.
Tại hội thảo, PGS.TS.Dược sĩ Nguyễn Hoàng Anh, Giám đốc Trung tâm Quốc gia về Thông tin thuốc và Theo dõi phản ứng có hại của thuốc (Bộ Y tế), cho rằng dược sĩ cộng đồng và nhà thuốc có vai trò quan trọng trong việc tư vấn, giúp bệnh nhân tuân thủ đúng liệu trình điều trị để giảm thiểu tình trạng kháng thuốc. Các chuyên gia cùng kêu gọi cần có sự phối hợp hành động đa chuyên khoa và nâng cao nhận thức cộng đồng để bảo vệ hiệu quả của kháng sinh, vũ khí quan trọng trong điều trị các bệnh nhiễm trùng.
Lê Nga
