Nâng cao nhận thức về tình trạng lạm dụng kháng sinh

Chuỗi hội thảo diễn ra từ ngày 3/11, thu hút các chuyên gia y tế, bác sĩ và dược sĩ tham gia nhằm mục tiêu chuẩn hóa kiến thức và nâng cao nhận thức về đề kháng kháng sinh, góp phần giảm nguy cơ kháng thuốc, bảo vệ hiệu quả của thuốc kháng sinh. Quan trọng nhất là nâng cao sức khỏe cộng đồng cho người Việt theo tiêu chuẩn quốc tế trong bối cảnh tỷ lệ sử dụng kháng sinh còn khá cao tại nước ta.

Kháng sinh là “trợ thủ” đắc lực trong điều trị bệnh nhiễm trùng. Tuy nhiên, lạm dụng kháng sinh có thể dẫn đến nhiều hệ lụy tới sức khỏe con người. Báo cáo “Gánh nặng kháng thuốc kháng sinh tại Việt Nam” của Viện Đánh giá và Đo lường Sức khỏe (IHME) nhận xét tình trạng kháng thuốc kháng sinh là mối đe dọa với sức khỏe toàn cầu. Giai đoạn năm 2015-2020, Việt Nam xếp hạng 11 trên thế giới về mức tiêu thụ kháng sinh, xếp loại của WHO (Tổ chức Y tế thế giới).

PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn (Trưởng khoa Nội tổng quát 2 – Bệnh viện Nhi Đồng 1, Phó trưởng bộ môn Nhi – Đại học Y Dược TP HCM) cho rằng: “Kháng sinh là một con dao hai lưỡi. Một mặt, kháng sinh là trợ thủ đắc lực để giải quyết các bệnh nhiễm khuẩn, nhưng mặt khác, kháng sinh cũng mang trong mình những vấn đề tiềm ẩn”. Bác sĩ phân tích, đầu tiên, kháng sinh có thể gây rối loạn hệ vi sinh đường ruột, từ đó dẫn đến các vấn đề sức khỏe ngắn hạn như đau bụng, tiêu chảy và cả những ảnh hưởng lâu dài như tăng nguy cơ mắc hội chứng ruột kích thích (IBS), hen, béo phì… Thứ hai là vấn đề về gen đề kháng kháng sinh. Sử dụng kháng sinh bừa bãi có thể làm tăng lượng gen kháng thuốc và có thể lây lan gen đó trong môi trường hoặc trong chính bản thân con người.

Theo WHO, sử dụng kháng sinh quá mức và sai chỉ định là một trong những nhân tố chính góp phần gia tăng đề kháng kháng sinh tại Việt Nam. Đề án Tăng cường kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn giai đoạn 2017-2020 của Bộ Y tế cho thấy người dân có thói quen tự ý mua kháng sinh mà không khám bệnh, dẫn đến lạm dụng thuốc và tăng nguy cơ kháng thuốc. Đặc biệt là thói quen tự ý dùng kháng sinh cho các bệnh liên quan đến nhiễm trùng đường hô hấp, làm tình trạng bệnh xấu hơn.

Từ thực trạng kháng kháng sinh, WHO nhấn mạnh cần kiểm soát sử dụng kháng sinh ở người, nông nghiệp – thủy sản và tăng cường giám sát quốc gia. Tuần lễ Nâng cao nhận thức về kháng kháng sinh (18-24/11) là một trong những chiến dịch toàn cầu hàng năm của WHO kêu gọi cộng đồng, các nhà chuyên môn y tế và doanh nghiệp cùng hành động để giảm thiểu tình trạng kháng thuốc – một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe toàn cầu hiện nay.

Biocodex Việt Nam tích cực hưởng ứng tuần lễ này tại Việt Nam. Ông David Fontana, Tổng giám đốc Biocodex Việt Nam, Giám đốc khu vực Châu Á – Thái Bình Dương chia sẻ: “Là công ty luôn đặt trọng tâm vào sức khỏe vi sinh vật đường ruột, chúng tôi nhận thấy vai trò của Biocodex trong việc góp phần giảm thiểu hệ quả của đề kháng kháng sinh là rất rõ ràng”. Theo ông, hưởng ứng chiến dịch này chính là cách doanh nghiệp lan tỏa tri thức, nâng cao nhận thức và hành động cùng cộng đồng vì một Việt Nam không kháng thuốc.

Kim Anh