Tê bì, đau nhức, lực tay yếu khiến việc cầm nắm vật dụng khó khăn là những triệu chứng sớm của hội chứng ống cổ tay, nếu bỏ qua có thể dẫn đến teo cơ, tổn thương thần kinh vĩnh viễn.
ThS.BS Phạm Thị Ngọc Linh, Trung tâm Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết đây là bệnh lý thần kinh ngoại biên phổ biến nhất ở bàn tay. Về giải phẫu, ống cổ tay có cấu trúc như một đường hầm hẹp, cấu thành từ các xương và dây chằng ngang, bên trong chứa dây thần kinh giữa cùng các gân gấp ngón tay. Dây thần kinh giữa đảm nhận chức năng chi phối cảm giác ở mặt trong lòng bàn tay, khi chịu áp lực chèn ép sẽ gây viêm, đau và yếu cơ.
Theo bác sĩ Linh, ở trạng thái nghỉ ngơi, áp lực trong ống cổ tay duy trì mức 2-10 mmHg. Tuy nhiên, hành động gập hoặc duỗi cổ tay quá mức khiến chỉ số này tăng vọt gấp 8-10 lần. Những chèn ép ngắn hạn có thể tự hồi phục, nhưng nếu tình trạng tăng áp lực diễn ra liên tục, dây thần kinh sẽ chịu tổn thương thực thể khó cứu vãn.
Bệnh thường tiến triển âm thầm từ nhẹ đến nặng. Giai đoạn đầu, người bệnh cảm thấy tê bì, dị cảm như kiến bò ở các ngón cái, trỏ, giữa. Cơn tê thường nặng lên về đêm khiến bệnh nhân mất ngủ, phải thức dậy vung tay hoặc thay đổi tư thế mới dễ chịu. Khi lái xe máy đường dài hoặc thực hiện các động tác tì đè lâu, triệu chứng sẽ trầm trọng hơn.
Bước sang giai đoạn muộn, bàn tay trở nên vụng về, lực cầm nắm suy giảm khiến người bệnh khó thực hiện các động tác tinh vi như cài khuy áo, viết chữ và thường xuyên đánh rơi đồ vật. Dấu hiệu nghiêm trọng nhất cảnh báo tổn thương thần kinh nặng là teo cơ mô cái (phần thịt ở gốc ngón tay cái).
Bác sĩ Linh nhận định hội chứng này có thể gặp ở bất kỳ ai, nhưng phổ biến nhất ở độ tuổi 40-60, tỷ lệ nữ giới mắc nhiều hơn nam. Nhóm nguy cơ cao bao gồm những người làm nghề đòi hỏi vận động cổ tay lặp lại liên tục như nhân viên văn phòng, thợ thủ công, công nhân may mặc, thợ mộc. Ngoài ra, phụ nữ sau sinh thường xuyên bế con hoặc người có bệnh nền đái tháo đường, viêm khớp dạng thấp, gout, suy giáp cũng cần cảnh giác.
Chuyên gia khuyến cáo người dân cần đi khám ngay khi thấy tình trạng tê đau bàn tay kéo dài nhiều tuần, gây mất ngủ hoặc xuất hiện dấu hiệu teo cơ, yếu tay. Việc phát hiện và can thiệp sớm giúp tránh các biến chứng nặng nề, bảo tồn chức năng vận động cho bàn tay.
Lê Nga
