Đột quỵ sau chạy thận

Ông Huỳnh suy thận giai đoạn cuối, có bệnh nền tăng huyết áp, rung nhĩ, đang chạy thận định kỳ ba lần mỗi tuần ở một cơ sở y tế. Sau buổi chạy thận gần đây, ông mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt, nghĩ do tác dụng phụ như các lần trước nên về nghỉ ngơi. Hai giờ sau, các triệu chứng nặng hơn, ông vào Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cấp cứu.

BS.CKI Đặng Khắc Giáp, Khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, cho biết ông Huỳnh nhập viện trong tình trạng không nói được, liệt nửa người phải, liệt mặt trung ương và điểm NIHSS 15 (đánh giá mức độ nặng của đột quỵ cấp, điểm càng cao thì càng nặng) cho thấy hệ thần kinh đã tổn thương nặng. Bệnh viện kích hoạt quy trình “Code Stroke” cấp cứu đột quỵ, kết quả chụp CT cho thấy vùng nhồi máu cấp lan rộng ở bán cầu não trái bệnh nhân, tắc hoàn toàn đoạn M1 động mạch não giữa trái – dấu hiệu điển hình của tắc mạch do cục máu đông từ tim trôi lên, vốn thường gặp ở người bệnh rung nhĩ.

Bác sĩ Giáp giải thích sau chạy thận lọc máu, huyết áp và lượng dịch trong cơ thể thường thay đổi có thể làm biến thiên lưu lượng máu lên não. Ở người mắc bệnh rung nhĩ, cục máu đông trong buồng tim càng dễ bong ra và di chuyển theo dòng máu lên não gây tắc mạch não đột ngột.

Theo bác sĩ Giáp, đột quỵ xảy ra trên nền suy thận mạn giai đoạn cuối là tình trạng cấp cứu phức tạp, cần tái thông mạch máu não khẩn cấp. Trong khi đó, các bệnh lý nền của ông Huỳnh nặng, nguy cơ cao xảy ra biến chứng khi gây mê và can thiệp như suy tim, rối loạn nhịp tim hay lan rộng vùng nhồi máu.

Sau hội chẩn đa chuyên khoa, các bác sĩ can thiệp lấy huyết khối cho người bệnh. Dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch máu xóa nền (DSA), êkíp mở đường vào mạch máu tại vùng bẹn, luồn một ống thông siêu nhỏ và dụng cụ chuyên dụng theo lòng mạch lên tới vị trí tắc nghẽn trong não, hút trọn khối huyết ra ngoài.

Nhờ can thiệp kịp thời, động mạch não của ông Huỳnh được tái thông hoàn toàn, bảo tồn mô não, cải thiện khả năng hồi phục. Sau can thiệp, ông tỉnh táo, nói rõ, cử động tay chân phải tốt lên, sức cơ đạt 4/5. Hai ngày sau, ông chỉ còn méo miệng nhẹ, tự đi lại trong phòng bệnh. Ông được theo dõi huyết áp, nhịp tim, điện giải và truyền máu – những chỉ số dễ biến động sau chạy thận và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến dòng máu lên não. Bác sĩ kiểm soát rung nhĩ và tình trạng suy thận giai đoạn cuối cho ông nhằm giảm tối đa nguy cơ huyết khối tái phát.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu méo miệng, yếu liệt, nói khó hoặc nôn ói bất thường sau chạy thận, người bệnh nên đến ngay cơ sở y tế để được theo dõi, tìm nguyên nhân.

Người mắc bệnh nền tim mạch, rung nhĩ, tăng huyết áp hoặc suy thận mạn thường có nguy cơ đột quỵ cao, nên theo dõi huyết áp hằng ngày, tái khám định kỳ, dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Nhóm bệnh nhân có nguy cơ cao nên tầm soát đột quỵ mỗi 6-12 tháng nhằm phát hiện sớm bất thường.

Trọng Nghĩa – Nhật Thành

*Tên người bệnh đã thay đổi