Tuy nhiên, cùng với sự lan tỏa của các trào lưu ăn uống trên mạng xã hội, nhiều quan niệm sai lầm đã hình thành và khiến quá trình giảm cân của không ít người rơi vào bế tắc. Các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo: nếu không hiểu đúng bản chất của dinh dưỡng và chuyển hóa, việc ăn kiêng không chỉ kém hiệu quả mà còn tiềm ẩn nguy cơ cho sức khỏe lâu dài.
Một trong những lầm tưởng phổ biến nhất là càng ăn ít càng giảm cân nhanh. Không ít người cắt giảm khẩu phần xuống mức tối thiểu, thậm chí nhịn ăn, hy vọng trọng lượng sẽ sụt giảm nhanh chóng. Trên thực tế, cơ thể con người được thiết kế để sinh tồn và khi lượng calories nạp vào quá thấp, cơ thể rơi vào trạng thái “tiết kiệm năng lượng”, làm chậm quá trình trao đổi chất. Hệ quả là cân nặng giảm chậm, dễ kiệt sức, và dễ tăng trở lại khi ăn uống bình thường. Các chuyên gia khuyến cáo mức giảm calories nên được tính toán dựa trên chỉ số cơ thể từng người, thay vì “cắt sạch” một cách cực đoan.
Một lầm tưởng khác là tin rằng loại bỏ hoàn toàn tinh bột là chìa khóa giảm cân. Nhiều người áp dụng chế độ low-carb hoặc keto mà không hiểu rõ cơ chế, dẫn đến thiếu năng lượng cho não bộ và hoạt động hằng ngày. Tinh bột tốt – như gạo lứt, khoai lang, yến mạch – là nguồn cung cấp năng lượng bền vững và giúp ổn định đường huyết. Loại bỏ hoàn toàn nhóm thực phẩm này không chỉ khiến cơ thể mệt mỏi mà còn dễ dẫn đến rối loạn tiêu hóa và mất cân bằng dinh dưỡng.
(Ảnh minh họa: Getty)
Bên cạnh đó, quan niệm đồ ăn “ít béo” là lựa chọn an toàn cho người giảm cân cũng gây nhiều hiểu lầm. Không ít sản phẩm gắn nhãn “ít béo” hoặc “không chất béo” thực chất chứa nhiều đường hoặc phụ gia nhằm tăng hương vị. Điều này làm gia tăng tổng năng lượng và kích thích cảm giác thèm ăn. Dinh dưỡng hiện đại khẳng định chất béo tốt – có trong cá hồi, quả bơ, các loại hạt – đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát cảm giác no và hỗ trợ hấp thu vitamin.
Xu hướng dựa hoàn toàn vào thực phẩm chức năng để giảm cân cũng được ghi nhận ngày càng phổ biến. Nhiều người tin rằng các loại viên uống đốt mỡ hoặc detox có thể thay thế chế độ ăn uống lành mạnh. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế khẳng định chưa có bằng chứng đầy đủ cho hiệu quả của phần lớn sản phẩm này. Một số loại thậm chí có thể gây hại gan, thận hoặc ảnh hưởng tim mạch nếu sử dụng không kiểm soát. Giảm cân bền vững vẫn phải dựa vào chế độ ăn khoa học kết hợp vận động.
Ngoài ra, việc chỉ tập trung vào cân nặng mà bỏ qua các yếu tố khác như tỷ lệ mỡ, khối cơ, vòng eo cũng khiến nhiều người nản lòng. Giảm cân là quá trình thay đổi cấu trúc cơ thể, không phải lúc nào con số trên cân cũng phản ánh đầy đủ kết quả. Có trường hợp mỡ giảm nhưng cơ tăng, khiến cân nặng ít thay đổi nhưng sức khỏe và vóc dáng cải thiện rõ rệt.
Các chuyên gia khuyến nghị người dân nên tiếp cận thông tin dinh dưỡng từ nguồn tin cậy, tránh chạy theo trào lưu thiếu căn cứ. Một chế độ ăn lành mạnh cần cân bằng các nhóm chất, ưu tiên thực phẩm tươi, nấu tại nhà và duy trì vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần. Việc giảm cân hiệu quả đòi hỏi thời gian, sự kiên trì và hiểu biết đúng đắn, thay vì những giải pháp “thần tốc” đầy rủi ro.
