TP HCMThuận, 16 tuổi, tiểu máu, thận ứ nước độ hai, niệu quản giãn rộng, bác sĩ phát hiện bàng quang có dung tích khoảng 70-80 ml, bằng 1/4 so với bình thường.
TS.BS Lê Phúc Liên, Trưởng đơn vị Niệu nữ, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, chẩn đoán Thuận mắc bệnh trào ngược bàng quang – niệu quản. Bệnh lý này khiến hai thận của thiếu niên bị ứ nước nặng, nhiễm trùng tiểu, niệu quản giãn, may mắn chưa suy thận. Đây là dị tật bẩm sinh xảy ra do bất thường cơ chế van chống trào ngược tại vị trí niệu quản đổ vào bàng quang hoặc bàng quang nhỏ bất thường. Khi đó, nước tiểu chảy ngược từ bàng quang lên niệu quản và đôi khi đến thận, gây nhiễm trùng đường tiết niệu, sẹo thận và tổn thương thận nếu không được điều trị.
PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên, Giám đốc Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, đánh giá phương án điều trị tối ưu là phẫu thuật nội soi bằng robot Da Vinci Xi để cắm lại niệu quản vào bàng quang và mở rộng bàng quang bằng ruột. Nhờ đó, người bệnh ít đau sau phẫu thuật, không có vết mổ dài như phương pháp mổ mở hay mổ nội soi truyền thống, nhanh hồi phục hơn.
Bác sĩ Liên (giữa) và ThS.BS Nguyễn Trường Hoan phẫu thuật cho Thuận. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Khoảng cách giữa các cánh tay robot 6 cm phù hợp với thể trạng của bệnh nhân nhỏ tuổi như Thuận. Bác sĩ phẫu thuật dễ dàng tiếp cận vị trí cắm lại niệu quản vào bàng quang trong không gian hẹp, sau đó dùng đoạn ruột 10 cm để tạo hình bàng quang cho người bệnh. Theo bác sĩ Liên, việc tạo hình bằng ruột giúp người bệnh khôi phục bàng quang như bình thường, đủ để lưu thông nước tiểu, không bị nhiễm trùng tiểu tái phát.
Một ngày sau mổ, Thuận hồi phục, sức khỏe tốt, đã có nhu động ruột và tự tập đi lại trong phòng bệnh, 5 ngày sau xuất viện. Bác sĩ lưu ý người bệnh tái khám theo lịch để đánh giá chức năng và mức độ hồi phục của thận.
Ở trẻ nhỏ, trào ngược bàng quang – niệu quản gây ra một số triệu chứng như sốt không rõ nguyên nhân, chán ăn, cáu gắt, tiêu chảy, nôn ói, khó tăng cân. Ở trẻ lớn hơn, bệnh gây nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát, đau rát khi tiểu, tiểu thường xuyên, tiểu buốt, sốt, đau lưng, đau vùng hạ vị… Bệnh diễn tiến âm thầm nên nhiều trường hợp được phát hiện khi bệnh ở giai đoạn muộn, thận bị tổn thương không thể hồi phục.
Bác sĩ Liên khuyến cáo phụ huynh theo dõi sát sức khỏe của trẻ. Nếu trẻ nhiễm trùng tiểu tái phát, són tiểu hoặc thai kỳ từng ghi nhận bất thường liên quan đến nước ối thì sau sinh trẻ cần được khảo sát hệ thận – tiết niệu để phát hiện sớm những bất thường. Ở mức độ nhẹ, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi định kỳ vì một số trẻ có khả năng tự hết trào ngược khi lớn lên. Trường hợp nặng hoặc đã có biến chứng cần xem xét phẫu thuật để bảo tồn chức năng thận và ngăn ngừa tổn thương tiến triển.
Hà Thanh
*Tên người bệnh đã được thay đổi
