Thị trường ô tô thế giới đang chứng kiến một cuộc đổi ngôi ngoạn mục khi các quốc gia đang phát triển, đặc biệt là khu vực Đông Nam Á, không còn là những kẻ theo sau mà đã vươn lên dẫn dắt tiến trình điện hóa giao thông.
Theo báo cáo mới nhất từ tổ chức phân tích năng lượng Ember, năm 2025 được đánh dấu là cột mốc lịch sử khi cứ bốn chiếc xe mới bán ra trên toàn cầu thì có một chiếc là xe điện, đưa tỷ trọng này vượt ngưỡng 25%.
Sự bứt phá mạnh mẽ nhất diễn ra tại khu vực ASEAN, nơi Việt Nam và Singapore đang trở thành những điểm sáng rực rỡ nhất. Tỷ lệ tiêu thụ xe điện tại hai quốc gia này đã chạm mốc 40%, một con số đầy kinh ngạc khi nó vượt qua cả những thị trường kỳ cựu như Liên minh châu Âu (EU) hay Vương quốc Anh. Không đứng ngoài cuộc đua, Thái Lan cũng ghi nhận tỷ lệ xe điện đạt 20%, với doanh số trong 9 tháng đầu năm 2025 cao hơn cả Đan Mạch. Trong khi đó, Indonesia lần đầu tiên vượt mặt Mỹ về tốc độ thâm nhập thị trường với thị phần xe điện đạt mức 15%.
Bức tranh điện hóa toàn cầu đang thay đổi diện mạo với tốc độ chưa từng có. Nếu như năm 2019 thế giới chỉ có 4 quốc gia ghi nhận xe điện chiếm trên 10% doanh số xe mới, thì đến năm 2025, con số này đã tăng vọt lên 39 quốc gia. Điều đáng nói là các nền kinh tế mới nổi đang tạo ra những cú sốc về số liệu. Tại Nam Mỹ, Uruguay hiện có tỷ lệ xe điện tương đương mức trung bình của EU với 27%. Ngay cả Brazil và Mexico cũng đã chính thức vượt qua “ông lớn” Nhật Bản – nơi thị phần xe điện vẫn dậm chân tại chỗ ở mức khiêm tốn 3% trong suốt ba năm qua.
Động lực chính tạo nên sự bứt phá này đến từ sự chuyển hướng chiến lược của các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc. Kể từ giữa năm 2023, dòng vốn và sản phẩm từ quốc gia này đã đổ mạnh vào các thị trường ngoài khối OECD. Với các chính sách ưu đãi thuế và khuyến khích lắp ráp nội địa, những quốc gia như Indonesia, Brazil và Mexico đã nhanh chóng trở thành các trung tâm xe điện mới. Sự hiện diện của các dòng xe có mức giá tiếp cận và công nghệ hiện đại đã phá vỡ rào cản tâm lý của người tiêu dùng tại các nước đang phát triển.
Hệ quả của cuộc dịch chuyển này không chỉ dừng lại ở doanh số bán xe mà còn tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng và môi trường. Tại Brazil, sự kết hợp giữa hạ tầng điện sạch và xe điện đã giúp cắt giảm tới 90% nhu cầu nhiên liệu hóa thạch trong ngành giao thông. Indonesia cũng ghi nhận mức giảm gần 50%, giúp giảm bớt áp lực đáng kể lên cán cân thương mại từ việc nhập khẩu dầu mỏ.
Các chuyên gia nhận định rằng tương lai của ngành công nghiệp ô tô thế giới hiện không còn nằm hoàn toàn trong tay các cường quốc truyền thống. Thay vào đó, chính những quyết định về hạ tầng trạm sạc và chính sách ưu đãi tại các thị trường mới nổi như Việt Nam sẽ là chìa khóa quyết định tốc độ và sự bền vững của kỷ nguyên giao thông xanh trong nhiều thập kỷ tới.
TH (Tuoitrethudo)
