Nhiều mẫu xe phổ thông quen mặt với người tiêu dùng Việt Nam như Suzuki Fronx, Suzuki Swift hay MG 5 từng gây chú ý khi bị các tổ chức đánh giá an toàn NCAP chấm điểm rất thấp, thậm chí chỉ đạt từ 0 đến 1 sao.
Tuy nhiên, đằng sau những con số này là sự khác biệt đáng kể về tiêu chuẩn an toàn giữa các khu vực, cũng như cấu hình trang bị cụ thể của từng thị trường.
Thực tế, NCAP là tên gọi chung của các tổ chức đánh giá an toàn xe độc lập, hoạt động theo từng khu vực địa lý. Kết quả thử nghiệm được quy đổi thành thang điểm từ 0 đến 5 sao, phản ánh mức độ bảo vệ hành khách và các hệ thống hỗ trợ an toàn. Tại châu Âu, Euro NCAP được xem là chuẩn mực khắt khe bậc nhất. Trong khi đó, khu vực Đông Nam Á có ASEAN NCAP, còn Australia và New Zealand áp dụng tiêu chuẩn của ANCAP. Ở phạm vi rộng hơn, Global NCAP đóng vai trò xây dựng các chuẩn đánh giá cho nhiều thị trường mới nổi.
Một trong những trường hợp gây tranh cãi là Suzuki Fronx. Theo kết quả do ANCAP công bố trong năm 2025, mẫu SUV cỡ A này chỉ đạt 1 sao an toàn tại thị trường Australia và New Zealand. Trong bài thử nghiệm va chạm trực diện toàn phần, hệ thống rút dây đai an toàn ở hàng ghế sau gặp trục trặc kỹ thuật, khiến dây đai bị nhả ra không kiểm soát. Điều này làm hình nhân thử nghiệm phía sau mất hoàn toàn khả năng bảo vệ và va đập mạnh vào lưng ghế trước.
Tuy nhiên, khi được đánh giá theo tiêu chuẩn ASEAN NCAP, kết quả hoàn toàn khác. Phiên bản Suzuki Fronx 1.5 số tự động 6 cấp bán tại Malaysia đã đạt chứng nhận 5 sao an toàn, với tổng điểm 77,7. Sự chênh lệch lớn này cho thấy cùng một mẫu xe nhưng kết quả an toàn có thể khác nhau đáng kể, tùy theo tiêu chuẩn thử nghiệm và cấu hình kỹ thuật dành cho từng khu vực.
Trường hợp của Suzuki Swift cũng tương tự. Ở kỳ đánh giá năm 2024, Swift thế hệ 2024 – 2025 chỉ nhận 1 sao từ ANCAP do thiếu một số trang bị quan trọng như túi khí trung tâm và hệ thống phanh khẩn cấp tự động khi lùi. Mẫu xe được thử nghiệm là phiên bản dành riêng cho thị trường Australia và New Zealand, với các bài kiểm tra áp dụng theo chuẩn châu Âu và thực hiện tại Australia.
Đến năm 2025, Suzuki Swift thế hệ mới đã được cải thiện đáng kể về các hệ thống hỗ trợ an toàn và nâng kết quả lên mức 3 sao ANCAP. Tại Đông Nam Á, Swift thế hệ mới hiện chưa được ASEAN NCAP kiểm tra, song phiên bản tiền nhiệm bán trong giai đoạn 2018 – 2023 từng đạt 4 sao an toàn, cho thấy mức độ bảo vệ không hề thấp khi xét trong bối cảnh tiêu chuẩn khu vực.
Đáng chú ý nhất là trường hợp của MG 5. Năm 2023, ANCAP từng chấm mẫu sedan này 0 sao an toàn đối với phiên bản bán tại Australia và New Zealand. Nguyên nhân chính đến từ việc thiếu hụt các trang bị bảo vệ cơ bản, trong đó nghiêm trọng nhất là không có bộ căng đai khẩn cấp cho cả hàng ghế trước và sau. Ngoài ra, hệ thống nhắc nhở thắt dây an toàn chỉ được trang bị cho hàng ghế trước, khiến hành khách phía sau không được giám sát đầy đủ về an toàn.
Ở lần đánh giá gần nhất trong năm nay, MG 5 thế hệ mới đã cải thiện đáng kể và đạt mức 3 sao ANCAP. Mẫu xe được bổ sung thêm các hệ thống hỗ trợ an toàn tiên tiến, dù vẫn chưa có túi khí trung tâm – một trang bị ngày càng phổ biến trên các mẫu xe mới.
Từ những ví dụ trên có thể thấy, số sao NCAP không chỉ phản ánh trình độ kỹ thuật của một mẫu xe, mà còn cho thấy sự khác biệt rõ rệt về tiêu chuẩn an toàn giữa các khu vực. Một mẫu xe đạt điểm cao tại Đông Nam Á chưa chắc sẽ lặp lại kết quả đó tại châu Âu hay Australia, nơi các kịch bản va chạm và yêu cầu an toàn được thiết kế khắt khe hơn.
Vì vậy, việc một mẫu xe bị chấm “sao thấp” ở thị trường này không đồng nghĩa với việc nó kém an toàn trong mọi bối cảnh. Ngược lại, mỗi kết quả NCAP cần được nhìn nhận trong điều kiện thử nghiệm, cấu hình trang bị và đặc thù giao thông của từng khu vực, thay vì so sánh một cách tuyệt đối.
TH (Tuoitrethudo)
