Theo Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, ô nhiễm không khí đang trở thành vấn đề môi trường đáng lo ngại, ảnh hưởng trực tiếp và lâu dài đến sức khỏe con người. Tại Việt Nam, đặc biệt ở các đô thị lớn và khu vực tập trung nhiều hoạt động công nghiệp, chỉ số chất lượng không khí (AQI) thường xuyên ở mức xấu, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với cộng đồng.
Ô nhiễm không khí xảy ra khi trong môi trường tồn tại các chất độc hại vượt ngưỡng an toàn như bụi mịn PM2.5, PM10, khí thải từ phương tiện giao thông, nhà máy công nghiệp, hoạt động xây dựng, đốt rác, đốt rơm rạ và các khí độc như CO, SO₂, NO₂, ozone tầng thấp. Trong đó, bụi mịn PM2.5 được đánh giá đặc biệt nguy hiểm do kích thước nhỏ, dễ xâm nhập sâu vào phổi và đi vào máu.
Theo bác sĩ chuyên khoa Nội hô hấp, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp ô nhiễm không khí vào nhóm các yếu tố nguy cơ hàng đầu gây tử vong sớm. Việc hít thở không khí ô nhiễm trong thời gian dài có thể làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý hô hấp như viêm phế quản, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, ung thư phổi; đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ tim mạch, làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ. Ngoài ra, ô nhiễm không khí còn liên quan đến suy giảm trí nhớ, rối loạn giấc ngủ, đặc biệt ở người cao tuổi.
Nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính thường chịu ảnh hưởng nặng nề hơn, có thể dẫn đến chậm phát triển thể chất ở trẻ, tăng nguy cơ sinh non, nhẹ cân và làm bệnh nền diễn tiến phức tạp.
Để giảm tác động của ô nhiễm không khí, người dân cần theo dõi chất lượng không khí hằng ngày, hạn chế ra ngoài khi AQI ở mức xấu; đeo khẩu trang đạt chuẩn khi di chuyển ngoài trời; giữ không khí trong nhà thông thoáng, sạch sẽ; duy trì lối sống lành mạnh và khám sức khỏe định kỳ khi có dấu hiệu bất thường.
Ô nhiễm không khí là mối nguy hiện hữu, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường sống lâu dài.
