Nhiệt độ thấp nhất trong đợt không khí lạnh này ở khu vực Bắc Bộ phổ biến từ 11-14 độ, vùng núi Bắc Bộ từ 8-11 độ, vùng núi cao có nơi dưới 7 độ; Bắc Trung Bộ phổ biến từ 13-16 độ. Vùng núi cao của Bắc Bộ cần đề phòng xảy ra băng giá. Trong bối cảnh này, ngành Y tế cảnh báo nguy cơ gia tăng các biến cố sức khỏe nghiêm trọng, đặc biệt ở những nhóm đối tượng dễ bị tổn thương. Việc nhận diện đúng nhóm nguy cơ và có biện pháp bảo vệ kịp thời mang ý nghĩa quyết định trong phòng ngừa hậu quả đáng tiếc.
Người cao tuổi là nhóm chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất khi thời tiết rét đậm kéo dài. Quá trình lão hóa khiến khả năng điều hòa thân nhiệt suy giảm, trong khi các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tim mạch, đái tháo đường thường diễn biến nặng hơn khi nhiệt độ xuống thấp. Trời lạnh làm co mạch, tăng gánh cho tim, dễ dẫn đến đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim, đặc biệt vào sáng sớm và ban đêm. Nhiều trường hợp nhập viện muộn do chủ quan, cho rằng chỉ là mệt mỏi thông thường vì lạnh.
Trẻ nhỏ, nhất là trẻ sơ sinh và trẻ dưới 5 tuổi, cũng nằm trong nhóm cần được bảo vệ khẩn cấp. Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, lớp mỡ dưới da mỏng khiến trẻ dễ bị hạ thân nhiệt và nhiễm trùng đường hô hấp. Trong những đợt rét sâu, số ca viêm tiểu phế quản, viêm phổi, cúm mùa có xu hướng gia tăng. Việc ủ ấm không đúng cách, tắm nước lạnh hoặc để trẻ ra ngoài khi nhiệt độ xuống thấp có thể khiến bệnh diễn tiến nhanh và nặng.
Người có bệnh nền tim mạch, hô hấp và chuyển hóa cần được theo dõi sát trong những ngày rét đậm, rét hại. Thời tiết lạnh làm tăng huyết áp, tăng độ quánh của máu, đồng thời kích thích các cơn hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và suy hô hấp. Với người đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu, thói quen ăn uống thay đổi trong những ngày lạnh và kỳ nghỉ dễ làm mất kiểm soát bệnh, kéo theo nguy cơ biến chứng cấp tính.
Một nhóm đối tượng khác ít được chú ý nhưng đối mặt nguy cơ cao là người lao động ngoài trời và người vô gia cư. Việc phải làm việc trong điều kiện nhiệt độ thấp, gió lạnh kéo dài làm tăng nguy cơ hạ thân nhiệt, tê cóng, tai nạn lao động do giảm khả năng vận động và phản xạ. Với người vô gia cư, thiếu nơi trú ẩn và quần áo giữ ấm có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng khi rét hại kéo dài.
Phụ nữ mang thai cũng cần đặc biệt lưu ý trong các đợt rét sâu. Nhiệt độ thấp làm tăng nguy cơ nhiễm trùng hô hấp, ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. Ngoài ra, việc hạn chế vận động do lạnh dễ dẫn đến phù nề, rối loạn tuần hoàn, làm trầm trọng thêm các vấn đề thai kỳ vốn có.
Trước tình hình rét đậm, rét hại, các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân chủ động giữ ấm cơ thể, đặc biệt là đầu, cổ, ngực và bàn tay, bàn chân; hạn chế ra ngoài vào sáng sớm và ban đêm khi nhiệt độ xuống thấp nhất. Người có bệnh mạn tính cần dùng thuốc đều đặn, theo dõi huyết áp, đường huyết và đi khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau ngực, khó thở, rét run kéo dài, lơ mơ hoặc mệt mỏi nhiều.
Rét đậm, rét hại không chỉ là thử thách của thời tiết mà còn là phép thử đối với khả năng chủ động bảo vệ sức khỏe của mỗi gia đình và cộng đồng. Việc quan tâm, chăm sóc và hỗ trợ kịp thời cho những nhóm đối tượng dễ tổn thương chính là yếu tố then chốt để giảm thiểu các biến cố y tế trong mùa lạnh.
