Tôi rất ít ăn cá nên thường tự mua dầu cá omega-3 về bổ sung hằng ngày. Việc tự bổ sung dầu cá quanh năm có hại gì không? Xin chuyên gia tư vấn? Tôi cảm ơn! (Hồng Hạnh – phường Tân Hưng, TPHCM).
Thạc sĩ, bác sĩ Võ Thị Tố Hi – chuyên gia dinh dưỡng tại TPHCM tư vấn:
Omega-3 là nhóm axit béo không no thiết yếu mà cơ thể không tự tổng hợp được, buộc phải lấy từ thực phẩm. Ba dạng phổ biến gồm ALA có nhiều trong thực vật và hai dạng quan trọng nhất với sức khỏe tim mạch là EPA, DHA.
Các khuyến cáo dinh dưỡng hiện nay đều nhấn mạnh vai trò của omega-3 đối với tim mạch. Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) cho biết, omega-3 giúp giảm triglycerid máu, ổn định nhịp tim, cải thiện độ đàn hồi mạch máu và góp phần hạ nhẹ huyết áp. Một số nghiên cứu còn ghi nhận nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch giảm ở những người có mỡ máu cao khi được bổ sung đủ omega-3.
Không chỉ dừng lại ở tác dụng với tim mạch, omega-3 còn có lợi cho não bộ và thị giác. DHA đặc biệt quan trọng trong phát triển trí não và mắt của thai nhi; ở người trưởng thành và cao tuổi, omega-3 giúp cải thiện khả năng tập trung, hỗ trợ sức khỏe tâm thần và giảm viêm trong các bệnh lý như viêm khớp dạng thấp.
Omega-3 không phải là thuốc nhưng là dưỡng chất rất quan trọng để duy trì sức khỏe tim mạch, não bộ và thị giác.
Các khuyến nghị về dinh dưỡng đều cho rằng nếu mỗi tuần bạn ăn cá biển 2-3 bữa, cơ thể thường đã nhận đủ lượng omega-3 cần thiết. Trong trường hợp này, việc uống thêm dầu cá có thể không mang lại lợi ích rõ rệt.
Ngược lại, những người ít ăn cá, người mắc rối loạn lipid máu, bệnh tim mạch, viêm khớp dạng thấp, hoặc phụ nữ mang thai và cho con bú có thể được khuyến nghị bổ sung. Tuy nhiên, việc bổ sung nên được cá nhân hóa, dựa trên chế độ ăn và tình trạng sức khỏe, tốt nhất có tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Người ăn ít cá có thể bổ sung liều thấp. Ngược lại, nếu thường xuyên ăn cá béo, chỉ cần dùng ngắn hạn 1-3 tháng/năm, nhất là khi căng thẳng, ăn uống kém hoặc giai đoạn hồi phục sau bệnh. Với người mắc bệnh tim mạch hay rối loạn mỡ máu, việc bổ sung lâu dài cần có chỉ định và theo dõi định kỳ các chỉ số như triglycerid, men gan và tình trạng đông máu.
Khi mua dầu cá, bạn nên ưu tiên dầu cá tinh chế, có chứng nhận kiểm định uy tín (USP, NSF, IFOS), bảo quản nơi mát, tránh ánh sáng trực tiếp để hạn chế oxy hóa và tồn dư kim loại nặng.
Những đối tượng cần thận trọng khi dùng dầu cá:
Người đang dùng thuốc chống đông vì dầu cá có thể ảnh hưởng đến quá trình đông máu. Nếu bạn đang dùng thuốc như warfarin, aspirin, thuốc statin hoặc chuẩn bị phẫu thuật cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Ngoài ra, những người dị ứng hải sản hoặc có bệnh lý tiêu hóa mạn tính như viêm loét đại tràng, bệnh Crohn cần thận trọng khi dùng.
