Khi các đợt không khí lạnh mạnh liên tiếp tràn xuống, rét đậm, rét hại kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày mà còn đặt người lao động ngoài trời vào tình thế rủi ro cao về sức khỏe và an toàn lao động. Nhóm đối tượng này bao gồm công nhân xây dựng, lao động vệ sinh môi trường, người bán hàng rong, nông dân, ngư dân, shipper, bảo vệ… những người buộc phải làm việc nhiều giờ trong điều kiện nhiệt độ thấp, gió lạnh và độ ẩm cao.
Nguy cơ dễ gặp nhất là hạ thân nhiệt. Khi tiếp xúc lâu với thời tiết lạnh, cơ thể mất nhiệt nhanh hơn khả năng sinh nhiệt, đặc biệt nếu quần áo mỏng, ẩm ướt hoặc làm việc trong mưa gió. Hạ thân nhiệt không chỉ gây rét run, tê cóng mà còn làm rối loạn nhịp tim, giảm ý thức, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Trên thực tế, nhiều trường hợp người lao động vẫn cố “chịu lạnh” để hoàn thành công việc, khiến nguy cơ diễn tiến nặng hơn.
Rét đậm kéo dài cũng làm gia tăng nguy cơ tai nạn lao động. Nhiệt độ thấp khiến cơ bắp co cứng, khớp kém linh hoạt, phản xạ chậm hơn bình thường. Với công nhân xây dựng hoặc người làm việc trên cao, mặt đường và bề mặt công trình ẩm ướt, trơn trượt càng làm tăng nguy cơ trượt ngã, chấn thương nặng. Đối với shipper và người lao động di chuyển bằng xe máy, trời lạnh kèm mưa phùn, sương mù làm giảm tầm nhìn, dễ dẫn đến tai nạn giao thông.
Một nguy cơ khác ít được chú ý là bệnh lý hô hấp và tim mạch. Không khí lạnh làm co mạch, tăng huyết áp và tăng gánh cho tim, trong khi việc hít thở không khí lạnh trực tiếp có thể kích hoạt các cơn hen, viêm phế quản hoặc làm nặng bệnh phổi mạn tính. Người lao động ngoài trời thường khó đảm bảo việc giữ ấm đường hô hấp, dễ bỏ qua các dấu hiệu sớm như ho, khó thở nhẹ, đau ngực thoáng qua cho đến khi tình trạng trở nên nghiêm trọng.
Ngoài ra, suy giảm sức bền và hiệu suất lao động cũng là hệ quả rõ rệt của rét kéo dài. Cơ thể phải tiêu hao nhiều năng lượng hơn để giữ ấm, dẫn đến mệt mỏi nhanh, giảm tập trung. Trong bối cảnh áp lực công việc cuối năm hoặc đầu năm, việc làm việc quá sức trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt có thể khiến người lao động đối mặt nguy cơ kiệt sức, ngất xỉu hoặc tai nạn do mất tập trung.
Trước dự báo rét đậm, rét hại có thể kéo dài, các chuyên gia khuyến cáo người lao động ngoài trời cần chủ động giữ ấm đầy đủ, ưu tiên quần áo nhiều lớp, chống gió và chống ẩm; hạn chế làm việc liên tục ngoài trời trong thời gian dài, đặc biệt vào sáng sớm và đêm khuya. Người sử dụng lao động cần bố trí thời gian nghỉ hợp lý, cung cấp nước ấm, nơi trú gió tạm thời và nhắc nhở người lao động không cố làm việc khi cơ thể có dấu hiệu bất thường như rét run không kiểm soát, choáng váng, khó thở hay đau ngực.
Rét đậm, rét hại không chỉ là câu chuyện của thời tiết mà còn là thách thức về an toàn và sức khỏe nghề nghiệp. Việc nhận diện đúng nguy cơ và có biện pháp bảo vệ kịp thời cho người lao động ngoài trời sẽ góp phần giảm thiểu tai nạn, bệnh tật và những hệ lụy đáng tiếc trong mùa lạnh.
