Sai lầm khi tập luyện
Trao đổi với PV VietNamNet, bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Xuân Anh, chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình, hiện công tác tại TPHCM cho biết, ông vừa tiếp nhận trường hợp chấn thương nghiêm trọng do tập luyện thể thao không phù hợp.
Bệnh nhân có thói quen vận động thường xuyên và chơi nhiều môn thể thao như tennis, pickleball, golf, đồng thời tập thêm yoga để tăng độ dẻo dai. Trong một buổi tập, theo hướng dẫn của giáo viên yoga, người đàn ông thực hiện bài kéo dây nhằm tăng cường sức mạnh cơ tay. Tuy nhiên, chỉ sau vài động tác, ông nghe thấy tiếng “bặc” ở vùng cánh tay, kèm theo cảm giác sưng và đau nhẹ.
Ban đầu, bệnh nhân chủ quan cho rằng đây chỉ là chấn thương cơ thông thường nên tiếp tục sinh hoạt bình thường. Tuy nhiên, vài ngày sau, ông nhận thấy bắp tay biến dạng rõ rệt, khối cơ bị dồn lại bất thường, kèm theo giảm lực tay. Khi đến khám, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị đứt kín đầu gân cơ nhị đầu ở cánh tay – một tổn thương không hiếm gặp nhưng dễ bị bỏ sót nếu người tập luyện chủ quan.
Bác sĩ Xuân Anh cho biết, nhiều người vẫn nghĩ rằng những môn như yoga, dưỡng sinh hay các bài tập kéo giãn là “nhẹ nhàng”, khó gây chấn thương. Tuy nhiên, trên thực tế, không có môn thể thao nào hoàn toàn an toàn nếu người tập không lắng nghe cơ thể và vượt quá khả năng chịu đựng của cơ, gân, khớp.
Bác sĩ cũng cảnh báo về tình trạng nhiều người trung niên và cao tuổi tập các bài vận động lặp đi lặp lại với cường độ cao, chẳng hạn như vung tay, ve vẫy tay hàng trăm đến hàng nghìn lần mỗi ngày theo các bài tập truyền miệng. Hệ quả là đau khớp vai kéo dài, viêm gân mạn tính, điều trị dai dẳng nhưng khó hồi phục hoàn toàn.
Theo chuyên gia chấn thương chỉnh hình, đứt gân cơ là tổn thương thường gặp trong thực hành lâm sàng. Với những trường hợp phù hợp, bác sĩ có thể can thiệp phẫu thuật khâu nối gân để phục hồi chức năng vận động. Tuy nhiên, quá trình điều trị thường tốn nhiều thời gian, chi phí và ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt, lao động của người bệnh.
Tập yoga sai cách có thể trả giá bằng liệt chi, đột quỵ
Theo bác sĩ Huỳnh Tấn Vũ, công tác tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – Cơ sở 3, yoga là bộ môn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu tập đúng cách. Tuy nhiên, trong thực tế điều trị, bác sĩ đã tiếp nhận không ít trường hợp tai nạn nghiêm trọng liên quan đến việc tập yoga thiếu kiểm soát hoặc vượt quá khả năng cơ thể.
Bác sĩ Vũ cho biết, các chấn thương cột sống là biến chứng nguy hiểm nhất. Nếu tổn thương xảy ra ở vùng thắt lưng có thể dẫn đến liệt hai chân, còn chấn thương đốt sống cổ có nguy cơ gây liệt tứ chi vĩnh viễn. Ngoài ra, người tập yoga cũng có thể gặp các tai nạn như gãy xương, trật khớp, thậm chí tai biến tim mạch.
Đáng lo ngại là nhiều tư thế yoga dồn toàn bộ trọng lượng cơ thể lên vùng cổ như tư thế cái cày, trồng cây chuối. Những động tác này tiềm ẩn nguy cơ gãy xương cổ, đột quỵ, đặc biệt ở người có bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp. Bên cạnh đó, các tư thế uốn cong mạnh như cầu vồng, rắn hổ mang cũng có thể gây gãy cột sống ở người bị loãng xương nếu tập không đúng kỹ thuật.
Theo bác sĩ Vũ, khi tập yoga, người tập cần bắt đầu từ các động tác đơn giản, tăng dần độ khó theo thể trạng cá nhân, tuyệt đối không so sánh hay cố gắng bắt chước người khác. Sức uốn dẻo phụ thuộc vào độ tuổi, cơ địa và tình trạng xương khớp, vì vậy không phải động tác nào cũng phù hợp với mọi người.
Các bác sĩ khuyến cáo, khi tập luyện, đặc biệt là ở người trung niên và cao tuổi, cần khởi động kỹ, tăng cường độ từ từ, tránh các động tác giật mạnh, kéo quá sức và nên dừng ngay khi có dấu hiệu đau bất thường. Lắng nghe cơ thể chính là cách tốt nhất để phòng tránh chấn thương và duy trì vận động bền vững lâu dài.
