Ông N.N.H (72 tuổi, đang điều trị tại Khoa Chấn thương chỉnh hình và Y học thể thao – Bệnh viện Đại học Y Hà Nội) bị thoái hóa khớp gối nguyên phát. Ông H. đã trải qua nhiều phương pháp điều trị nội khoa bảo tồn như dùng thuốc, vật lý trị liệu, tiêm nội khớp nhưng không đạt hiệu quả.
Lần nhập viện này, các bác sĩ tư vấn bệnh của ông không thể điều trị nội khoa bảo tồn mà cần phẫu thuật thay hoàn toàn khớp gối.
Khám cho ông H., PGS Đào Xuân Thành, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết, bệnh nhân được chẩn đoán thoái hóa khớp gối độ 4 giai đoạn nặng nhất, kèm theo biến dạng trục khớp vẹo ngoài.
Điều này khiến việc cân bằng khớp trong phẫu thuật trở nên phức tạp hơn so với thông thường. Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, các bác sĩ đã tư vấn và thực hiện phẫu thuật thay khớp gối toàn phần có sự hỗ trợ của robot một kỹ thuật lần đầu tiên được ứng dụng tại Việt Nam.
Bác sĩ Thành cho biết, phẫu thuật thay khớp với sự hỗ trợ của robot đã được triển khai trên thế giới khoảng 5 năm nay, còn tại Việt Nam là lần đầu tiên triển khai. Robot được ví như “tai mắt” của phẫu thuật viên, cho phép tái tạo hình ảnh giải phẫu khớp gối một cách chân thực, hiển thị rõ các trục xương đùi, xương chày với độ sai lệch rất thấp, dưới 1mm và dưới 1 độ.
Nhờ đó, bác sĩ có thể lựa chọn vị trí đặt khớp nhân tạo tối ưu nhất cho từng bệnh nhân, giảm tối đa việc cắt xương và giải phóng phần mềm không cần thiết. Mức độ xâm lấn thấp hơn giúp người bệnh ít đau sau mổ, phục hồi nhanh và sớm trở lại sinh hoạt bình thường.
Thoái hóa khớp gối là quá trình diễn biến tự nhiên theo tuổi, gây tổn thương dần các cấu trúc của khớp như sụn khớp, xương dưới sụn, dây chằng và màng hoạt dịch. Khi lớp sụn bị bào mòn, khả năng đàn hồi giảm, các bề mặt khớp tăng cọ xát, dẫn đến viêm, đau và hạn chế vận động.
Theo PGS Thành, thoái hóa khớp gối điển hình với cơn đau mang tính cơ học rõ rệt khi ngồi nghỉ gần như không đau nhưng mỗi lần đứng lên hoặc đi lại, cơn đau xuất hiện dữ dội, thậm chí khiến người bệnh không thể di chuyển.
Ở giai đoạn sớm, bệnh nhân có thể được chỉ định vật lý trị liệu, thuốc giảm đau, kháng viêm, tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) hoặc nội soi làm sạch khớp. Tuy nhiên, khi các phương pháp bảo tồn không còn hiệu quả và bệnh tiến triển nặng, phẫu thuật thay khớp gối là giải pháp tối ưu nhằm giúp người bệnh phục hồi vận động.
Theo thống kê, năm 2020, thế giới có khoảng 595 triệu người bị thoái hóa khớp, tương đương 7,5% dân số toàn cầu, trong đó khớp gối chiếm tỷ lệ cao nhất. Dự báo đến năm 2050, con số này có thể lên tới 1 tỷ người.
Tại Việt Nam, khảo sát tại nhiều địa phương cho thấy khoảng 30-40% người trên 60 tuổi mắc thoái hóa khớp gối, tỷ lệ ở phụ nữ sau mãn kinh cao hơn rõ rệt. Ở người trên 40 tuổi, tỷ lệ này chiếm trên 23%.
Việc ứng dụng công nghệ robot trong phẫu thuật thay khớp gối đang mở ra hướng đi mới, giúp người bệnh thoái hóa khớp nặng có thêm cơ hội phục hồi vận động.
Để phòng thoái hóa khớp gối, bác sĩ Thành khuyến cáongười dân cần tăng cường vận động, tránh thừa cân béo phì giúp giảm áp lực và bào mòn khớp gối. Giảm 1 kg cân nặng là giảm 4kg áp lực lên khớp gối, tránh các hoạt động gây quá tải hoặc chấn thương khớp.
