Tưởng bị viêm ruột thừa, phát hiện lỗ thủng tá tràng
Trường hợp điển hình là bé trai 12 tuổi được đưa vào Bệnh viện Nhi Hà Nội vì đau bụng cấp tính kéo dài gần 20 giờ. Ban đầu, trẻ đau âm ỉ vùng thượng vị, sau đó đau tăng dần, lan xuống hố chậu phải và hạ vị, kèm chán ăn, buồn nôn. Tại bệnh viện tuyến trước, trẻ được chẩn đoán viêm phúc mạc ruột thừa và chuyển tuyến.
Tại Bệnh viện Nhi Hà Nội, trẻ không sốt nhưng đau nhiều. Các kết quả siêu âm và cắt lớp vi tính không ghi nhận ruột thừa viêm rõ ràng cũng không phát hiện khí tự do trong ổ bụng, khiến chẩn đoán gặp nhiều khó khăn. Trẻ được chỉ định mổ cấp cứu với chẩn đoán viêm phúc mạc nghi do ruột thừa.
Trong quá trình phẫu thuật nội soi, các bác sĩ phát hiện ruột thừa chỉ xung huyết nhẹ, không viêm. Nguyên nhân thực sự là một lỗ thủng khoảng 0,5cm ở mặt trước hành tá tràng, xung quanh phù nề, giả mạc che phủ một phần. Lỗ thủng được khâu kín, ổ bụng được làm sạch và dẫn lưu.
Bác sĩ chuyên khoa Trần Văn Quyết, Trưởng khoa Ngoại tổng hợp – Bệnh viện Nhi Hà Nội cho rằng trường hợp trên để dẫn tới thủng tá tràng, tình trạng viêm loét chắc chắn đã diễn ra trong thời gian dài nhưng trẻ đau âm ỉ, gia đình chủ quan nên không được phát hiện sớm.
Không chỉ thủng, nhiều trẻ nhập viện vì biến chứng xuất huyết tiêu hóa nặng. Điển hình là bé B.N.T (16 tuổi, Hồng Hà, Hà Nội) bị đau bụng thượng vị suốt 4 ngày, đau thành từng cơn, tăng về đêm, kèm ợ hơi, ợ chua, buồn nôn và đi ngoài phân đen.
Kết quả nội soi cho thấy ổ loét sâu hành tá tràng kích thước 3-4cm, có dấu hiệu xuất huyết (Forrest IIC).
Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Thị Quế (chuyên khoa Tiêu hóa) cho biết, trường hợp của em T. nếu không can thiệp kịp thời, xuất huyết tiêu hóa có thể gây thiếu máu, sốc và tử vong. Bệnh nhân được điều trị sớm và hồi phục sau vài ngày.
3 thói quen “bào mòn” dạ dày trẻ
Từ thực tế điều trị, các bác sĩ chỉ ra 3 thói quen phổ biến làm tăng nguy cơ loét và thủng dạ dày – tá tràng ở trẻ.
Thứ nhất, ăn uống thất thường, bỏ bữa: Nhiều trẻ đi học sớm, học thêm muộn, ăn uống không đúng giờ, thường xuyên bỏ bữa sáng hoặc ăn đồ cay, chua, đồ ăn nhanh. Axit dạ dày tiết ra không được trung hòa lâu ngày sẽ gây viêm loét.
Thứ hai, stress kéo dài do áp lực học tập: Áp lực thi cử, học thêm liên tục khiến trẻ căng thẳng, rối loạn điều hòa thần kinh – nội tiết, làm tăng tiết axit dạ dày, thúc đẩy hình thành ổ loét.
Thứ ba, nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) nhưng không được phát hiện sớm: Vi khuẩn này có thể lây qua đường ăn uống, dùng chung bát đũa. Nếu không được tầm soát và điều trị, HP sẽ âm thầm gây viêm loét, dẫn tới xuất huyết hoặc thủng.
Bác sĩ Trần Văn Quyết khuyến cáo, phụ huynh cần đưa trẻ đi khám sớm khi có các biểu hiện như đau tức vùng thượng vị, ợ hơi, ợ chua, nóng rát trên rốn hoặc đau bụng tái diễn. Việc phát hiện và điều trị sớm viêm loét dạ dày tá tràng sẽ giúp ngăn chặn những biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng.
