Chủ quan vì nghĩ mình còn trẻ
Đúng 15h vào 3 ngày trong tuần, anh L.N.D. (26 tuổi, trú tại TPHCM) phải có mặt tại một bệnh viện ở phường Tân Hưng (TPHCM) để bước vào ca chạy thận kéo dài 4 giờ.
Anh D. đã chạy thận được 3 tháng, nhưng đến nay vẫn không nghĩ ra lý do cụ thể khiến bản thân phải đối mặt với căn bệnh này sớm đến vậy.
Khoảng nửa năm trước, anh D. bất ngờ thấy mắt mờ dần. Nghĩ do ngồi làm việc nhiều với máy tính, anh đến một bệnh viện lớn kiểm tra. Kết quả khiến anh bàng hoàng: Suy thận giai đoạn cuối, huyết áp trên 200/100 mmHg (bình thường <135/85 mmHg), kèm biến chứng võng mạc. Bác sĩ chỉ định phải lọc máu ngay, song anh từ chối và xin về nhà điều trị.
“Tôi nghĩ cơ thể còn khỏe, không thấy biểu hiện gì rõ ràng của suy thận, nên không hiểu vì sao phải lọc máu”, anh D. nhớ lại.
Tuy nhiên, chỉ hai tuần sau, một cơn cảm cúm nhẹ cũng khiến anh mệt mỏi, suy kiệt. Anh D. được đưa vào cấp cứu lần thứ hai, huyết áp lúc này tăng lên 220/120 mmHg, rơi vào tình trạng nguy hiểm. Lần này, anh D. buộc phải lọc máu cấp cứu bằng cách đặt catheter tĩnh mạch trung tâm ở cổ để giữ tính mạng. Sau đó, anh được phẫu thuật tạo cầu tay (AVF) – đường vào mạch máu để chuẩn bị cho việc lọc máu lâu dài.
Từ khi chấp nhận “sống chung” với bệnh, sức khỏe của D. dần ổn định hơn. Huyết áp được kiểm soát, thị lực cải thiện, sau mỗi ca lọc máu anh vẫn có thể sinh hoạt và làm việc bình thường.
Do công tác trong lĩnh vực marketing, trước đây anh làm việc toàn thời gian tại văn phòng, nay anh chuyển sang nhận các dự án tại nhà để giảm áp lực điều trị.
“Tôi nghĩ nguyên nhân bệnh phần lớn do sinh hoạt thất thường: Hút thuốc lá, ăn đêm thường xuyên sau 20-21h, thỉnh thoảng nhậu nhẹt cùng bạn bè. Thói quen ăn uống kéo dài, thực phẩm không đảm bảo đã ảnh hưởng đến sức khỏe. Hiện tôi tuân thủ tuyệt đối phác đồ điều trị của bác sĩ, ăn uống lành mạnh, kiêng đồ chiên rán dầu mỡ, bỏ thuốc lá để cải thiện chức năng thận”, nam thanh niên nói.
Trước mắt, anh D. cho biết sẽ cố gắng duy trì lịch lọc máu đều đặn để giữ sức khỏe, tiếp tục làm việc để trang trải chi phí điều trị. Hiện mỗi lần chạy thận của anh được bảo hiểm y tế chi trả 80%, nhờ đó giảm đáng kể gánh nặng tài chính, giúp anh yên tâm điều trị lâu dài.
Nguyên nhân suy thận ở người trẻ
Bác sĩ chuyên khoa 2 Hồ Tấn Thông, chuyên khoa Nội thận – Lọc máu, nơi D. đang điều trị, cho biết thời điểm tiếp nhận, bệnh nhân ở trong tình trạng rất nặng: Chỉ số creatinin và ure máu tăng cao, độ lọc cầu thận (GFR) giảm xuống dưới 15 ml/phút/1,73m². Các bác sĩ đã nhanh chóng xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Rất may, bệnh nhân đáp ứng tốt, sức khỏe cải thiện, tình trạng phù nề giảm và các chỉ số hiện được duy trì ổn định.
Theo thống kê năm 2022, khoảng 13,4% dân số thế giới mắc bệnh thận mạn; tại Việt Nam, tỷ lệ này lên tới 12,8%.
Bác sĩ Thông cho biết, suy thận không còn là bệnh của người cao tuổi, ngày càng nhiều người trẻ mắc bệnh, đáng tiếc phần lớn chỉ phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn.
Đái tháo đường, tăng huyết áp, thói quen ăn uống và lối sống không lành mạnh là những nguyên nhân chính làm gia tăng tỷ lệ bệnh thận mạn. Ngoài ra, việc lạm dụng thuốc giảm đau, ăn mặn, tiêu thụ nhiều thức ăn nhanh, nước ngọt có gas, đồ ngọt, căng thẳng kéo dài, sử dụng chất kích thích và lười vận động cũng làm tăng nguy cơ suy thận ở người trẻ.
Bác sĩ Thông khuyến cáo, nếu xuất hiện các dấu hiệu như thay đổi thói quen tiểu tiện, tiểu bọt, tiểu ra máu, buồn nôn, nôn ói, mệt mỏi kéo dài hoặc phù nề, người trẻ cần sớm đến bệnh viện để kiểm tra. Do bệnh thận thường tiến triển âm thầm, ít triệu chứng, việc khám sức khỏe định kỳ 6-12 tháng/lần là rất cần thiết để phát hiện sớm và điều trị kịp thời.
