Sự thay đổi thời tiết, nhu cầu đi lại – tụ tập tăng cao cùng thói quen sinh hoạt bị xáo trộn tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh lây lan nhanh trong cộng đồng. Nếu không chủ động phòng ngừa, nguy cơ bùng phát dịch trên diện rộng là điều hoàn toàn có thể xảy ra.
Trước hết là các bệnh đường hô hấp. Nhiệt độ giảm, độ ẩm cao, chênh lệch nóng – lạnh trong ngày khiến hệ hô hấp dễ tổn thương, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh nền. Cúm mùa, viêm đường hô hấp cấp, viêm phổi có xu hướng gia tăng mạnh vào cuối năm, nhất là trong bối cảnh nhiều người chủ quan, nhầm lẫn triệu chứng với cảm lạnh thông thường. Việc tụ tập đông người trong không gian kín như trung tâm thương mại, phương tiện giao thông, tiệc tất niên càng làm nguy cơ lây nhiễm tăng cao.
Bên cạnh đó, các bệnh tiêu hóa và ngộ độc thực phẩm cũng là mối lo lớn. Dịp cuối năm gắn liền với liên hoan, tiệc tùng, sử dụng nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn để lâu hoặc không được bảo quản đúng cách. Vi khuẩn đường ruột, virus gây tiêu chảy cấp có thể phát triển mạnh nếu khâu vệ sinh an toàn thực phẩm bị xem nhẹ. Trên thực tế, không ít ca nhập viện dịp cuối năm xuất phát từ ngộ độc thực phẩm tập thể hoặc rối loạn tiêu hóa nặng.
Sốt xuất huyết và các bệnh do muỗi truyền tuy thường được nhắc đến nhiều vào mùa mưa, nhưng cuối năm vẫn tiềm ẩn nguy cơ nếu thời tiết còn ẩm, mưa trái mùa hoặc khu vực dân cư tồn tại nhiều điểm nước đọng. Việc lơ là các biện pháp diệt lăng quăng, muỗi vào thời điểm “cuối mùa dịch” khiến nguy cơ bùng phát trở lại không thể loại trừ, đặc biệt tại các đô thị đông dân.
Một nhóm bệnh khác cần lưu ý là các bệnh lây truyền qua tiếp xúc gần và giọt bắn, thường gia tăng trong dịp lễ hội, du lịch cuối năm. Khi mật độ di chuyển cao, việc kiểm soát nguồn lây trở nên khó khăn hơn. Những người có hệ miễn dịch suy giảm dễ trở thành nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất nếu mắc bệnh trong giai đoạn này.
Ngoài yếu tố thời tiết và môi trường, sự mệt mỏi tích lũy cuối năm cũng góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Áp lực công việc, học tập, thiếu ngủ, sinh hoạt thất thường khiến hệ miễn dịch suy yếu, làm cơ thể kém khả năng chống đỡ với tác nhân gây bệnh. Đây là lý do nhiều người dù không tiếp xúc nguồn lây rõ ràng vẫn dễ đổ bệnh vào giai đoạn này.
Để hạn chế nguy cơ bùng phát dịch bệnh dịp cuối năm, các chuyên gia khuyến cáo cần duy trì tiêm chủng đầy đủ theo hướng dẫn, giữ vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, đảm bảo an toàn thực phẩm và chủ động giữ ấm cơ thể khi thời tiết lạnh. Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường như sốt cao, ho kéo dài, tiêu chảy nhiều lần hoặc mệt mỏi không rõ nguyên nhân, người dân không nên chủ quan mà cần đi khám sớm để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.
Chủ động phòng bệnh trong những tháng cuối năm không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn góp phần giảm nguy cơ lây lan dịch bệnh trong cộng đồng, đặc biệt trong giai đoạn nhu cầu giao thương, đi lại và tụ tập tăng cao.
