Chính phủ Trung Quốc vừa ban hành quy định mới về việc cấp “định danh số” cho từng bộ pin xe điện, nhằm kiểm soát toàn bộ vòng đời và tối ưu hóa việc thu hồi tài nguyên.
Theo đó, mã định danh được ví như một “căn cước công dân kỹ thuật số”, liên kết trực tiếp với hệ thống giám sát quốc gia. Công nghệ này cho phép các cơ quan chức năng theo dõi sát sao mọi biến động của khối pin, từ công đoạn xuất xưởng tại nhà máy, lắp đặt lên xe, quá trình bảo trì thay thế, cho đến khi xe hết niên hạn sử dụng và đi vào quy trình tái chế cuối cùng.
Động thái quyết liệt này được đưa ra trong bối cảnh Trung Quốc đang đứng trước áp lực khổng lồ từ rác thải công nghệ. Theo dự báo của MIIT, khối lượng pin xe điện thải loại tại quốc gia này sẽ vượt ngưỡng 1 triệu tấn mỗi năm vào năm 2030. Việc gán mã số định danh là biện pháp thiết thực nhằm ngăn chặn tình trạng pin cũ bị tuồn ra các “chợ đen” hoặc xử lý sai quy cách gây thảm họa môi trường. Hệ thống này đảm bảo rằng mọi bộ pin sau khi kết thúc sứ mệnh trên xe đều phải được đưa về các đơn vị chuyên trách để xử lý an toàn và hiệu quả, thay vì trở thành gánh nặng cho hệ sinh thái.
Không chỉ dừng lại ở mục tiêu bảo vệ môi trường, quy định mới còn hướng tới việc khai thác “mỏ tài nguyên” từ pin cũ. Việc tái chế đúng tiêu chuẩn cho phép thu hồi các loại khoáng sản chiến lược như lithium, cobalt và nickel với tỷ lệ cao. Theo thống kê, riêng trong năm 2025, Trung Quốc đã xử lý hơn 400.000 tấn pin xe điện đã qua sử dụng, tăng trưởng gần 33% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều doanh nghiệp hàng đầu tại nước này hiện đã đạt được tỷ lệ thu hồi kim loại quý ở mức tiên tiến thế giới, góp phần củng cố chuỗi cung ứng bền vững cho ngành công nghiệp xe điện toàn cầu.
Văn bản quy định mới cũng phân định rõ trách nhiệm tái chế thuộc về các nhà sản xuất pin và các hãng ô tô, yêu cầu họ phải thiết lập mạng lưới thu gom minh bạch. Các chuyên gia ngành giao thông lưu ý người tiêu dùng cần có trách nhiệm chuyển giao xe và pin hết hạn cho các đơn vị được cấp phép chính thức. Việc sử dụng các kênh xử lý phi chính thức không chỉ gây rủi ro cháy nổ, ô nhiễm nguồn nước mà còn là hành vi phá vỡ hệ thống giám sát định danh số mà chính phủ đang xây dựng. Bước đi này của Trung Quốc được kỳ vọng sẽ trở thành hình mẫu cho nhiều quốc gia khác trong việc quản lý năng lượng sạch bền vững.
TH (Tuoitrethudo)
