Hạt vừng (mè) là nguyên liệu được sử dụng phổ biến trong nhiều món ăn hằng ngày. Xin bác sĩ cho biết hạt vừng có những công dụng gì đối với sức khỏe và cần lưu ý gì khi sử dụng? (Thu Huyền – Tân Định, TPHCM)
Bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ – Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cơ sở 3 tư vấn:
Với hương thơm đặc trưng và vị bùi béo dễ chịu, hạt vừng (còn gọi là mè) từ lâu đã là nguyên liệu quen thuộc trong ẩm thực Việt Nam.
Theo Đông y, vừng có vị ngọt, tính bình, quy vào các kinh can, phế, tỳ và thận. Hạt vừng có tác dụng bổ can thận, bổ huyết minh mục, khu phong nhuận tràng, thông nhũ, sinh tân dưỡng phát. Nhờ đó, vừng thường được dùng trong các trường hợp suy nhược cơ thể, thiếu máu, da xanh xao, râu tóc bạc sớm, đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, ù tai, thính lực giảm, tăng huyết áp, ít sữa sau sinh, táo bón, trĩ, kiết lỵ…
Hạt vừng chứa khoảng 40-60% dầu và 22% chất đạm. Ngoài ra, vừng còn giàu protid, lipid, glucid, chất xơ, cùng các vitamin nhóm B (B1, B2, PP), vitamin E và nhiều khoáng chất quan trọng như canxi, phốt pho, kali, natri, magiê, sắt, kẽm, selen, đồng, mangan… Dầu vừng có hàm lượng calo cao, giàu chất béo không bão hòa, axit béo omega-3 và omega-6, rất có lợi cho tim mạch và góp phần tăng tuổi thọ.
Riêng vừng đen còn được Đông y coi là vị thuốc giúp dưỡng huyết, làm đen tóc.
5 công dụng nổi bật của hạt vừng đối với sức khỏe:
1. Bảo vệ tim mạch, ổn định huyết áp
Hạt vừng chứa nhiều chất béo không bão hòa, omega-3, omega-6 cùng các hợp chất sesamin và sesamolin giúp giảm cholesterol xấu, cải thiện rối loạn lipid máu và bảo vệ thành mạch. Hàm lượng magiê dồi dào trong mè còn có tác dụng giãn mạch, góp phần ổn định huyết áp và giảm nguy cơ đau tim, đột quỵ.
2. Bổ huyết, dưỡng gan thận, làm đen tóc
Theo Đông y, mè có vị ngọt, tính bình, quy kinh can, thận, giúp bổ huyết, tư dưỡng gan thận, sinh tân dưỡng phát. Nhờ đó, hạt mè thường được dùng cho người suy nhược cơ thể, thiếu máu, hoa mắt, chóng mặt, râu tóc bạc sớm; đặc biệt vừng đen được coi là vị thuốc hỗ trợ làm đen tóc, tóc chắc khỏe.
3. Giúp xương chắc khỏe, phòng loãng xương
Hạt mè rất giàu canxi, phốt pho, kẽm và magiê – những khoáng chất quan trọng trong quá trình tạo xương và tái tạo xương. Sử dụng mè thường xuyên giúp tăng độ chắc khỏe của xương khớp, hỗ trợ phòng ngừa loãng xương, nhất là ở người cao tuổi.
4. Cải thiện tiêu hóa, nhuận tràng
Nhờ hàm lượng chất xơ cao, hạt mè giúp kích thích nhu động ruột, hỗ trợ tiêu hóa, phòng và giảm táo bón. Đồng thời, mè còn góp phần bảo vệ niêm mạc ruột, giảm nguy cơ mắc các bệnh đường tiêu hóa khi được dùng đúng cách.
5. Chăm sóc da, tóc và chống lão hóa
Hạt mè và dầu mè giàu vitamin E, kẽm và các chất chống oxy hóa thúc đẩy hình thành collagen, nuôi dưỡng da và tóc khỏe mạnh. Dầu mè còn có tác dụng kháng khuẩn nhẹ, hỗ trợ chăm sóc răng miệng, làm chậm quá trình lão hóa và giúp làn da mềm mại, tươi sáng hơn.
Với khả năng hỗ trợ miễn dịch, giảm viêm và cải thiện tiêu hóa, hạt ý dĩ là lựa chọn lý tưởng để bổ sung vào chế độ ăn uống hằng ngày.
Râu ngô, phần thường bị vứt bỏ từ lâu đã được y học cổ truyền sử dụng như một vị thuốc quen thuộc chữa sỏi thận.
So với nhiều loại gia cầm quen thuộc, chim cút có kích thước nhỏ nhưng lại sở hữu giá trị dinh dưỡng đáng chú ý.
