Tọa lạc trên đường Trần Hưng Đạo (phường Phú Lợi, TP Cần Thơ), chùa Vĩnh Hưng còn gọi là Tổ đình Vĩnh Hưng, được xem là một trong những công trình tín ngưỡng độc đáo bậc nhất miền Tây. Ngôi chùa gây ấn tượng bởi toàn bộ kiến trúc được xây dựng từ hàng chục nghìn viên đá nguyên khối, tạo nên vẻ đẹp mộc mạc.
Theo Sư Thích Thanh Lập, trụ trì chùa, công trình tín ngưỡng này được xây dựng vào năm 1912, do một Phật tử địa phương phát tâm. Trước khuôn viên chùa từng có một cây điệp cổ thụ tỏa bóng mát quanh năm, vì thế người dân quen gọi nơi đây bằng cái tên thân thuộc là “chùa cây Điệp”.
Trải qua thời gian, chùa đã hai lần trùng tu, trong đó đợt trùng tu lớn nhất diễn ra vào năm 2009. Trụ trì chùa thời điểm ấy mong muốn xây dựng một công trình mang tính trường tồn, hài hòa giữa vẻ đẹp tự nhiên và giá trị văn hóa, tâm linh. Từ ý tưởng đó, ngôi chùa bằng đá nguyên khối dần hình thành.
Một Phật tử gắn bó lâu năm với chùa kể lại, trong quá trình xây dựng, hàng chục nghìn viên đá được vận chuyển từ các tỉnh miền Trung vào miền Tây bằng đường thủy.
“Mỗi chuyến đá thường cập bến từ 18-19h, đến khoảng 3h sáng hôm sau mới chuyển xong. Chư tăng và Phật tử gần như thức trắng đêm để vận chuyển, sắp xếp đá đưa về chùa”, người này chia sẻ.
Điểm đặc biệt làm nên tên tuổi của chùa Vĩnh Hưng là toàn bộ công trình từ cổng tam quan, chánh điện, sân chùa, hàng rào đều được xây dựng bằng đá nguyên khối hình chữ nhật. Các viên đá có kích thước trung bình khoảng 0,3m x 0,2m x 0,2m, được thợ đá miền Trung tuyển chọn kỹ lưỡng, cắt gọt tỉ mỉ.
Các viên đá được xếp chồng lên nhau, giữ nguyên màu sắc thô mộc, tạo nên tổng thể kiến trúc vững chãi, bề thế nhưng vẫn toát lên sự thanh tịnh, trang nghiêm.
Tổng thể kiến trúc chùa gồm cổng tam quan, chánh điện, nhà thờ Tổ, tháp Phật, hòn non bộ… Khuôn viên được bố trí nhiều cây xanh, hoa kiểng, góp phần tạo nên không gian hài hòa giữa kiến trúc và thiên nhiên.
Trước chánh điện, đôi sư tử đá trắng được chạm khắc tinh xảo như đang trấn giữ, chào đón du khách thập phương. Chánh điện rộng lớn, mái ngói trang trí họa tiết hổ phù – một nét đặc trưng của kiến trúc Nhật Bản, tạo nên sự giao thoa văn hóa Đông Á giữa lòng miền Tây Nam Bộ. Hệ thống cửa gỗ được chạm trổ hoa văn tinh tế, làm tăng thêm vẻ cổ kính cho ngôi chùa.
Phía sau chánh điện là nhà thờ Tổ, nơi tôn trí tượng Bồ Đề Đạt Ma, tượng Sư tổ khai sơn cùng các vị trụ trì tiền bối. Bên cạnh là tháp Phật 5 tầng uy nghi, trên cùng là bảo tháp tỏa sáng, mang ý nghĩa linh thiêng.
Không chỉ nổi bật về kiến trúc, chùa còn sở hữu nhiều pho tượng Phật được chế tác hoàn toàn từ đá đen nguyên khối quý hiếm, trong đó có tượng Phật Thích Ca Mâu Ni, tượng Quan Âm và hai tượng Hộ pháp hùng dũng. Mỗi pho tượng đều do các nghệ nhân tạc thủ công, giữ được nét mộc mạc của chất đá nhưng vẫn toát lên thần thái uy nghiêm, linh thiêng.
Hiện chùa Vĩnh Hưng không chỉ là nơi hành hương, tu tập của Phật tử và người dân địa phương mà còn trở thành điểm đến thu hút nhiều du khách, đặc biệt là giới trẻ, tìm về tham quan, chiêm ngưỡng và lưu giữ những khoảnh khắc yên bình giữa không gian đá cổ kính hiếm có ở miền Tây.
