Áp lực doanh số ‘quật ngã’ tinh thần
Chị H.K.T (31 tuổi, trú tại Hà Nội), nhân viên tư vấn và kinh doanh mỹ phẩm làm đẹp, là một trường hợp điển hình của vấn đề nêu trên. Do chịu áp lực công việc và chỉ tiêu bán hàng, chị phải đi khám chuyên khoa sức khỏe tâm thần và tham gia trị liệu tâm lý.
Trước đây, chị T. từng là nhân viên xuất sắc, được xem như hình mẫu thành đạt trong cộng đồng kinh doanh mỹ phẩm tự nhiên. Khoảng một năm trở lại đây, công việc ngày càng khó khăn, nhiều đồng nghiệp đã rời bỏ ngành nhưng vì tiếc công sức gắn bó nhiều năm, chị vẫn kiên trì theo đuổi. Ba quý đầu, chỉ số KPI (chỉ số đo lường hiệu quả công việc) không đạt nên quý cuối mang lại áp lực rất lớn với chị T. Nếu không vượt KPI, chị không có thưởng cũng như doanh thu.
Mỗi ngày trong các cuộc họp báo cáo, chị cố tìm lý do để giải trình nhưng vẫn không thể né tránh trách nhiệm. Công việc bế tắc cộng thêm những lời chỉ trích từ cấp trên khiến chị suy nghĩ nhiều, đau đầu, mất ngủ triền miên. Những tháng cuối cùng của năm 2025, chị phải dùng thuốc ngủ, uống thuốc bổ não với hy vọng đầu óc tỉnh táo hơn nhưng tình trạng không cải thiện.
Sức khỏe ngày càng suy giảm, chị T. mệt mỏi, ăn uống kém, mất ngủ kéo dài nên đi khám và được chuyển sang chuyên khoa sức khỏe tâm thần. Qua thăm khám, bác sĩ chẩn đoán chị mắc rối loạn lo âu kèm trầm cảm, cần điều trị thuốc ngoại trú kết hợp trị liệu tâm lý.
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Trần Thị Hồng Thu – nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương (Hà Nội), chị T. sẽ phải dùng thuốc trong khoảng 3 tháng, đồng thời tham gia trị liệu tâm lý, tập yoga để học cách cân bằng cảm xúc.
Gia tăng số người rối loạn tâm thần
Bác sĩ Thu cho biết, vài năm gần đây, số người đi khám vì lo âu, trầm cảm trong nhóm lao động đang đi làm có xu hướng gia tăng. Thậm chí, có trường hợp trước khi đến viện đã có hành vi tự làm đau bản thân hoặc nảy sinh ý nghĩ chấm dứt cuộc sống do trầm cảm và sang chấn tâm lý từ công việc.
Thực tế cho thấy, bất kỳ môi trường làm việc nào cũng tồn tại áp lực ảnh hưởng đến tâm lý. Tuy nhiên, một số ngành có tính chất đặc thù như tài chính – bảo hiểm, công nghệ thông tin, y tế, giáo dục, chăm sóc khách hàng… thường có nguy cơ rối loạn tâm lý cao hơn.
Theo khảo sát của Viện Sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường (Bộ Y tế), gần 70% số người lao động trong các lĩnh vực trên bị căng thẳng, lo âu trong công việc. Hơn 30% cho biết họ mất ngủ, trầm cảm, trong đó không ít trường hợp phải nhập viện hoặc cần can thiệp chuyên môn.
Ngoài yếu tố môi trường, bác sĩ Thu cho rằng năng lực cá nhân, kỹ năng sống và khả năng ứng phó với áp lực còn hạn chế cũng khiến nhiều người trẻ dễ rơi vào “bẫy tâm lý”. Việc được gia đình bao bọc quá mức từ nhỏ khiến họ khó chịu đựng căng thẳng, thiếu kỹ năng đối phó khi gặp áp lực, từ đó dễ phát sinh stress và rối loạn lo âu.
Từ thực tế này, bác sĩ Thu khuyến cáo mỗi cá nhân cần duy trì lối sống lành mạnh làm nền tảng: Sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý, tập thể dục thường xuyên, ăn uống cân bằng, ngủ đủ giấc. Các hoạt động thư giãn như thiền, yoga hoặc dành thời gian cho sở thích cá nhân cũng giúp tái tạo năng lượng tinh thần.
Bên cạnh đó, để cải thiện sức khỏe tâm thần tại nơi làm việc, người lãnh đạo cần xây dựng môi trường hỗ trợ giúp người lao động cảm thấy an toàn khi chia sẻ khó khăn. Công ty có không khí làm việc tích cực, quan tâm đến sức khỏe tinh thần của nhân viên không chỉ giúp nâng cao hiệu suất mà còn góp phần thu hút, giữ chân người lao động. Đặc biệt, việc nâng cao nhận thức và kỹ năng chăm sóc sức khỏe tâm thần cho đội ngũ quản lý đóng vai trò then chốt trong phòng ngừa các rối loạn tâm lý liên quan đến công việc.
