Tại hội nghị cập nhật các tiến bộ điều trị từ Hội Ung thư nội khoa châu Âu diễn ra ngày 30/1, TS.BS Lê Tuấn Anh, Giám đốc Trung tâm Ung bướu – Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM) cho biết, đơn vị đang triển khai hơn 30 nghiên cứu lâm sàng quốc tế đa quốc gia, đa trung tâm – mức cao chưa từng có.
Theo đó, bệnh nhân tham gia nghiên cứu được hưởng hai lợi ích chính: Tiếp cận thuốc mới rất sớm (chưa được cấp phép tại Việt Nam) hoàn toàn miễn phí và được theo dõi chặt chẽ theo tiêu chuẩn quốc tế.
“Thông qua nghiên cứu này, thực hành của chúng tôi theo chuẩn quốc tế, giống như tất cả quốc gia trên thế giới. Chúng tôi trở thành trung tâm nghiên cứu lâm sàng hàng đầu của cả nước”, bác sĩ Tuấn Anh nhấn mạnh.
Theo ước tính, những thuốc nghiên cứu mới này có giá trị lên đến vài chục nghìn USD mỗi liều. Tuy nhiên, giá sẽ dần giảm theo thời gian khi thuốc được đưa vào sử dụng rộng rãi. Bác sĩ Tuấn Anh khẳng định việc sử dụng thuốc trên bệnh nhân Việt Nam cũng góp phần rút ngắn quá trình phê duyệt thuốc sau này.
Ngoài ra, những tiến bộ vượt bậc trong điều trị ung thư cũng đang từng bước thay đổi thực hành lâm sàng tại Việt Nam, mở ra hy vọng sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Từ liệu pháp nhắm trúng đích, thuốc liên hợp kháng thể – thuốc (ADC), đến điều trị cá thể hóa dựa trên dấu ấn sinh học, ngành ung thư học trong nước đang tiệm cận nhanh với chuẩn mực quốc tế.
Trước đây, hóa trị trong ung thư chủ yếu sử dụng thuốc gây độc tế bào với cơ chế tác động không chọn lọc. Tuy nhiên, cách điều trị này đồng thời gây nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng như suy tủy, thiếu máu, giảm bạch cầu, rụng tóc. Không ít bệnh nhân phải gián đoạn hoặc từ chối điều trị vì không thể dung nạp.
Hiện nay, liệu pháp ADC (liên hợp kháng thể – thuốc) được đánh giá là bước tiến vượt bậc, thay thế phương pháp hóa trị truyền thống. Công nghệ này sử dụng kháng thể để nhận diện chính xác tế bào ung thư. Khi kháng thể gắn vào tế bào ung thư, thuốc hóa trị mới được đưa vào nội bào, tiêu diệt tế bào bệnh.
Đặc biệt, ADC còn tạo ra “hiệu ứng bystander” – khả năng lan tỏa tác dụng đến các tế bào ung thư xung quanh, nâng cao hiệu quả điều trị đồng thời giảm thiểu độc tính toàn thân.
Một thay đổi quan trọng khác là cách tiếp cận bệnh lý ung thư. Thay vì chỉ phân loại theo cơ quan (ung thư gan, phổi, tụy…), giờ đây các loại ung thư còn được phân loại theo đột biến gene như HER2.
“Khi ung thư xuất phát từ những cơ quan khác nhau nhưng mang cùng đột biến gene, chúng tôi sử dụng cùng loại thuốc. Thuốc trước đây chỉ dùng cho ung thư vú, giờ có thể điều trị ung thư dạ dày, tụy, phổi, miễn là chúng mang cùng đột biến gen”, bác sĩ Tuấn Anh giải thích.
Với sự phát triển nhanh chóng của sinh phẩm và kiến thức y học, mỗi bệnh nhân ung thư giờ đây được khảo sát toàn diện về mặt gene thông qua hội đồng đa chuyên khoa. Từ đó, các bác sĩ xác định chính xác đặc điểm bệnh lý và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhất.
Bệnh viện Chợ Rẫy đang áp dụng mô hình hội chẩn đa chuyên khoa, phối hợp giữa các chuyên khoa ung thư, nội khoa, bệnh phổi, tim mạch, nội tiết, tiêu hóa, gan mật để quản lý tốt độc tính của điều trị.
Với hơn 120.000 ca mắc mới hàng năm (theo Globocan) và tỷ lệ tử vong đáng báo động so với châu Á – Thái Bình Dương, Việt Nam đang đối mặt thách thức lớn trong điều trị ung thư. “Nếu không bắt kịp những tiến bộ này, chúng ta sẽ lạc hậu hoàn toàn so với khu vực và thế giới”, lãnh đạo Trung tâm Ung bướu Chợ Rẫy nhấn mạnh.
