Pep Guardiola là huấn luyện viên vĩ đại nhất trong lịch sử bóng đá. Và Premier League nên trân trọng từng phút còn lại của ông, trước khi mọi thứ khép lại.
 |
Có một cảm giác rất rõ ràng rằng chúng ta đang xem những chương cuối của Guardiola ở nước Anh. Những dấu hiệu cứ dày lên theo thời gian. City không nói thẳng, Guardiola cũng không trả lời dứt khoát nhưng mọi thứ xung quanh đều gợi ra cùng một hướng. Triều đại này có thể kết thúc ngay khi mùa giải hạ màn.
Những kế hoạch kế nhiệm được đồn đoán. Những thương vụ chuyển nhượng gần đây cũng mang hơi thở của sự gấp gáp như thể bộ máy lãnh đạo City đang cố dọn sẵn con đường để Guardiola rời đi trong trạng thái đẹp nhất. Có thêm một danh hiệu. Có thêm một lần được tung hô. Có thêm một cái kết trọn vẹn.
Nếu một thông báo được đưa ra trước tháng Năm, Premier League sẽ phải làm điều tối thiểu là ghi nhận đúng tầm vóc của người đàn ông này. Guardiola không chỉ là một nhà vô địch. Ông là tiêu chuẩn của bóng đá.
Trong bóng đá, có những HLV trở thành huyền thoại vì họ vô địch. Có những người trở thành biểu tượng vì họ khiến bóng đá đổi khác.
Guardiola thuộc nhóm hiếm hoi làm được cả hai.
Những chiếc cúp ở Barcelona, Bayern Munich hay Manchester City chỉ là phần bề nổi. Thứ khiến Guardiola tách khỏi phần còn lại nằm ở tác động sâu hơn. Ông khiến bóng đá hiện đại phải học lại cách nói về chính nó.
Người ta sẽ còn viết về bóng đá rất lâu nữa. Và khi nhắc đến thời điểm mở ra một kỷ nguyên mới, họ sẽ bắt đầu từ ngày Guardiola tiếp quản Barcelona, tháng Sáu năm 2008. Đó là ngày những ý tưởng tưởng như quá lý tưởng, thậm chí bị coi là lập dị, bắt đầu trở thành điều bình thường.
Số 9 ảo. Hậu vệ biên bó vào trong. Trung vệ lai. Những khái niệm từng chỉ nằm trong giáo trình hoặc trong những cuộc tranh luận mang tính học thuật, đã bước ra đời sống bóng đá thật, bởi Guardiola chứng minh rằng chúng có thể áp dụng và thành công ở cấp độ cao nhất.
|
Ông thường nhắc đến Cruyff, người thầy đã định hình tư duy của mình tại Barcelona. Nhưng nếu Cruyff gieo hạt, thì Guardiola là người biến nó thành một cỗ máy hoàn hảo. Những đội bóng hay nhất của ông đưa các ý tưởng ấy lên mức tinh khiết đến cực đoan, đến mức khi đạt đỉnh, họ gần như không thể bị ngăn lại.
Tất nhiên, Guardiola không thiếu người nghi ngờ.
Họ nói ông may mắn vì được thừa hưởng thời kỳ vàng của La Masia. Họ nói ông chỉ có thể làm điều đó vì City được chống lưng bởi tiền của Abu Dhabi. Nhưng những lập luận ấy thường bỏ qua một chi tiết quan trọng.
Barcelona với Messi, Xavi, Iniesta đã đứng thứ ba ở mùa giải ngay trước khi Guardiola đến, thua tới chín trận ở La Liga. Một năm sau, họ giành cú ăn ba đầu tiên trong lịch sử CLB, dưới tay một HLV vừa bước ra khỏi vai trò đội trưởng.
Đó không phải là phép màu. Đó là năng lực.
Và ở Manchester City, dù Guardiola đôi lúc bị cho là lựa chọn số liệu có lợi khi nói về chi tiêu ròng, ông vẫn đúng ở một điều. Tiền không tự biến thành danh hiệu. Tiền càng không tự biến thành một trường phái.
|
Bóng đá Anh từng nghi ngờ Guardiola. Năm 2016, người ta đặt câu hỏi liệu thứ bóng đá của ông có thể sống nổi ở Premier League hay không. Sự nghi ngờ càng lớn hơn sau mùa đầu tiên City chỉ đứng thứ ba. Thậm chí chính Guardiola cũng không ký hợp đồng dài, ông chỉ ký ba năm như thể ngay cả ông cũng muốn thử xem liệu mình có thể xuất khẩu những ý tưởng ấy sang một môi trường khắc nghiệt như thế này hay không.
Rồi City tiến hóa.
Và khi City tiến hóa, nước Anh thay đổi theo.
Đã có những HLV ở các hạng đấu thấp yêu cầu trung vệ của họ xem John Stones và học cách triển khai bóng từ tuyến dưới. Nhiều người thất bại. Không phải vì ý tưởng sai, mà vì họ chỉ bắt chước phần vỏ. Guardiola là hàng thật. Những bản sao thì chỉ là bản sao.
Premier League chưa từng có một HLV ảnh hưởng toàn cầu trong thời gian dài đến vậy. Sir Alex Ferguson vẫn là người tích lũy danh hiệu nhiều nhất. Sự bền bỉ của ông khiến ông đứng một mình ở góc đó. Nhưng ngay cả Ferguson cũng từng trải qua cảm giác bất lực trước Barcelona của Guardiola, đội bóng đã đánh bại Man United của ông trong hai trận chung kết Champions League theo cách khiến cả thế giới phải nhìn lại định nghĩa về đẳng cấp.
|
Guardiola đứng cạnh Cruyff và Arrigo Sacchi như những HLV sáng tạo, đi con đường riêng và buộc bóng đá phải bước theo.
Sẽ có người nói lời tri ân lúc này là sớm, nếu Guardiola còn ở lại City thêm một mùa. Nhưng chính sự im lặng của ông mới khiến mọi thứ trở nên đáng ngờ. Guardiola không xác nhận. Guardiola cũng không phủ nhận. Và trong bóng đá, sự lấp lửng thường là tín hiệu mạnh nhất.
Nếu ông đã quyết định rời đi, câu hỏi không còn là có hay không. Câu hỏi là rời đi thế nào.
Klopp thông báo giữa mùa khi chia tay Liverpool, và nước Anh đã tranh luận rằng điều đó giúp hay hại cho những tháng cuối. Ferguson từng báo trước một năm rồi đổi ý vì phong độ đội bóng sa sút. Sau đó, khi thực sự ra đi, ông tổ chức lời chia tay vội vàng song song với một chức vô địch nữa, như thể muốn giữ lại khoảnh khắc đẹp cuối cùng trước khi mọi thứ rơi khỏi tay.
Rời đi theo ý mình là đặc quyền. Nhưng đó cũng là gánh nặng. Vì bạn phải tự chọn cách kết thúc.
City lúc này trông như đang chạy đua với thời gian. Những thương vụ tháng Một như Antoine Semenyo hay Marc Guéhi được đưa về để phục vụ mục tiêu ngay lập tức. Cảm giác ấy không giống một kế hoạch dài hạn. Nó giống một nỗ lực chốt lại mùa giải trọn vẹn cho Pep Guardiola.
Cuộc đua vô địch đang hẹp dần. Nếu City tụt xa Arsenal thêm sau cuối tuần này, mọi thứ có thể coi như kết thúc. Nhưng bóng đá luôn có những khúc rẽ. Wembley, Carabao Cup, danh hiệu đầu tiên của mùa giải, tất cả có thể tạo ra một cú đánh tâm lý tích cực.
Nếu City còn bám được nhóm đầu rồi thắng ở Wembley, Arsenal vẫn có thể lung lay tinh thần. Guardiola hiểu điều đó. Ông sẽ khai thác nó. Nhưng ông cũng biết đội hình hiện tại chưa đạt đến độ chín như những City mạnh nhất trước đây.
Những mùa gần đây, Guardiola mang một dáng vẻ khác. Giống Klopp, ông có vẻ không chỉ đang cố thắng mà còn đang cố để lại một đội hình đã được tái thiết cho người kế nhiệm. Một đội bóng đủ tốt để không bắt đầu lại từ số 0.
Arne Slot vừa bị chê vì phát biểu kiểu “thắng đẹp cũng quan trọng như thắng cúp”. Nhiều người nghe vậy sẽ bảo Slot ngụy biện, hoặc đang cố làm mềm thất bại nếu không vô địch.
Nhưng bài viết nói “mỉa mai” ở chỗ Slot lại gặp đúng Guardiola.
Vì Guardiola chính là ví dụ rõ nhất cho câu Slot nói. Guardiola không chỉ thắng rất nhiều, mà còn thắng theo một phong cách rõ ràng đến mức ông thay đổi cả bóng đá hiện đại. Nên nếu muốn chứng minh “phong cách cũng là di sản”, chỉ cần nhìn Guardiola là đủ hiểu.
Bóng đá hiện đại đánh giá HLV bằng bản sắc ngày càng nhiều. Ở đỉnh cao, bạn vừa phải thắng vừa phải khiến người ta nhận ra bạn là ai.
|
City gặp Liverpool là trận đấu thuần bóng đá nhất còn lại của mùa giải. Những thế hệ sau này của City và Liverpool sẽ luôn bị đem ra so với tiêu chuẩn vàng mà Guardiola và Klopp đặt ra. Guardiola từng nói ông coi cuộc chiến với Klopp là kình địch định nghĩa quãng thời gian của ông ở Anh.
Một chi tiết đáng chú ý nữa. Guardiola chưa từng thắng tại Anfield khi sân chật kín khán giả, kể từ ngày dẫn City. Và nếu đây là mùa cuối, Chủ nhật này có thể là lần thử cuối của ông.
Di sản lớn nhất của Guardiola nằm ở chỗ ông chứng minh rằng bạn có thể chiến thắng theo một cách rõ ràng đến mức nào. Từ nay về sau, mỗi khi người ta nói một đội bóng muốn vô địch theo kiểu Guardiola, mọi cổ động viên đều hiểu chính xác điều đó nghĩa là gì.
Còn việc danh hiệu có quan trọng hơn di sản ấy hay không, chỉ Guardiola mới trả lời được.
Nhưng với tầm ảnh hưởng của ông, Guardiola có thể để người khác tranh luận. Bởi ông đã có đủ cả hai. Phong cách. Và thành quả.
(Bài viết của BLV Jamie Carragher đăng tải trên The Telegraph)
