Đột ngột ngừng tim ở người trẻ
Gần hết ca làm hành chính, các bác sĩ Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Cẩm Phả (tỉnh Quảng Ninh) nhận thông tin khẩn về một nam thanh niên ngừng tim đột ngột khi đang chơi thể thao.
Bệnh nhân 22 tuổi mất ý thức và gục xuống sân khi đang vận động. Khi được đưa vào Khoa Cấp cứu ngày 18/12/2025, người bệnh trong tình trạng ngừng tuần hoàn, không mạch, không huyết áp. Các bác sĩ nhanh chóng triển khai quy trình cấp cứu ngừng tim, ép tim ngoài lồng ngực, đặt ống nội khí quản và thở máy.
Với đặc điểm bệnh nhân còn rất trẻ nhưng ngừng tim đột ngột, các bác sĩ sớm nghĩ tới nguyên nhân hàng đầu là rối loạn nhịp tim ác tính. Trong quá trình theo dõi monitor, Thạc sĩ Trần Văn Đoàn – chuyên khoa Nội Tim mạch đã phát hiện hình ảnh rung thất trên điện tâm đồ. Đây là một dạng rối loạn nhịp nguy hiểm, có thể dẫn tới tử vong chỉ trong vài phút nếu không được xử trí kịp thời.
Ngay lập tức, phương án sốc điện khẩn cấp được đưa ra. Sau khoảng 10 phút cấp cứu tích cực, tim bệnh nhân đập trở lại, mạch xuất hiện và tuần hoàn được tái lập. Người bệnh sau đó được ổn định ban đầu và chuyển lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh để tiếp tục điều trị chuyên sâu.
Sau 8 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân phục hồi tốt và được chuyển tiếp lên Bệnh viện Bạch Mai để theo dõi và điều trị lâu dài. Đáng chú ý, bệnh nhân có tiền sử đã đặt máy tạo nhịp hai buồng tại Bệnh viện Tim Hà Nội từ năm 2021.
Thể thao mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, giúp nâng cao thể lực và kéo dài tuổi thọ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp rất hiếm, vận động thể lực cường độ cao có thể liên quan đến tình trạng ngừng tim đột ngột là cấp cứu tối khẩn.
Ngừng tim đột ngột là tình trạng tim bất ngờ mất khả năng bơm máu hiệu quả, khiến người bệnh đột ngột ngã quỵ, mất ý thức, ngừng thở hoặc thở ngáp cá. Nếu không được cấp cứu trong vài phút đầu, nguy cơ tử vong rất cao.
Nam giới có nguy cơ cao
Theo Thạc sĩ, bác sĩ Đào Quang Hoàng – Phó Trưởng khoa Nội Tim mạch – Lão học, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức (TPHCM), ngừng tim khi chơi thể thao là hiện tượng hiếm gặp, đặc biệt ở người trẻ. Tuy nhiên, nguy cơ không phân bố đồng đều. Nam giới có nguy cơ cao hơn nữ; một số môn thể thao như bóng đá, bóng rổ, chạy cường độ cao ghi nhận tỷ lệ cao hơn và nguy cơ tăng dần theo tuổi, nhất là sau 25 tuổi.
Nguyên nhân chủ yếu là các bệnh tim tiềm ẩn chưa được phát hiện như bệnh cơ tim, rối loạn nhịp tim bẩm sinh, bất thường mạch vành trong khi ở người lớn tuổi thường liên quan đến bệnh động mạch vành. Nhiều trường hợp hoàn toàn không có triệu chứng báo trước, vẫn sinh hoạt và tập luyện bình thường cho đến khi biến cố xảy ra.
Khi phát hiện trường hợp đột ngột ngã quỵ trong lúc chơi thể thao, người xung quanh cần xử trí ngay theo nguyên tắc: Không đáp ứng thì coi như ngừng tim; gọi cấp cứu ngay; ép tim liên tục và sử dụng máy sốc tim tự động (AED) càng sớm càng tốt; không chờ đợi nhân viên y tế hay tìm nguyên nhân trước khi cấp cứu.
Vì vậy, bác sĩ Hưng cho rằng cần chuẩn bị sẵn sàng cho cấp cứu tại các sân tập, nhà thi đấu bằng việc trang bị AED và đào tạo kỹ năng gọi cấp cứu, ép tim, sử dụng AED cho cộng đồng. Việc sốc điện trong 3 phút đầu có thể cứu sống phần lớn người bệnh.
Ngừng tim khi chơi thể thao hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu thực hiện đúng các biện pháp. Trước hết là khám sàng lọc tim mạch định kỳ, đặc biệt với người chơi thể thao cường độ cao, người có tiền sử gia đình đột tử sớm hoặc từng xuất hiện các triệu chứng như đau ngực, choáng váng, ngất khi gắng sức. Điện tâm đồ là phương tiện đơn giản nhưng có giá trị trong phát hiện sớm nhiều bệnh tim nguy hiểm.
