Trao đổi với PV VietNamNet, bác sĩ Bùi Thanh Hoài, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết, trong y học cổ truyền, việc xông hoặc tắm nước lá mùi già ngày Tết là sự kết hợp hài hòa giữa chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần.
Đây được xem như một liệu pháp mùi hương (hương định) nhằm thanh lọc thân thể và môi trường sống.
Bác sĩ Hoài cho biết, cây mùi già (tên khoa học Coriandrum sativum L.), đặc biệt là phần thân, lá và hạt khi đã già, chứa hàm lượng tinh dầu cao, trong đó thành phần chính là Linalool. Theo Đông y, mùi già có vị cay, tính ấm, quy vào hai kinh phế và vị, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Trước hết, tinh dầu mùi có khả năng kháng khuẩn, kháng nấm tự nhiên. Việc xông nhà bằng mùi già làm sạch không khí, hạn chế ẩm mốc, yếu tố dễ phát sinh bệnh trong thời điểm chuyển mùa đông – xuân. Đây cũng là cách hỗ trợ phòng ngừa các bệnh lý về đường hô hấp thường gặp khi thời tiết nồm ẩm.
Bên cạnh đó, tính ấm của mùi già giúp lưu thông khí huyết, làm giãn mạch máu ngoại vi, từ đó hỗ trợ cơ thể đào thải độc tố qua tuyến mồ hôi khi tắm hoặc xông. Người sử dụng thường cảm thấy nhẹ nhõm, khoan khoái sau khi thực hiện.
Không chỉ tác động về mặt thể chất, mùi thơm đặc trưng của mùi già còn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương, giảm căng thẳng, an thần, giải tỏa mệt mỏi sau một năm lao động.
Theo bác sĩ Hoài, đây chính là lý do nhiều người coi việc tắm lá mùi già như một nghi thức để khép lại năm cũ trong trạng thái thư thái, cân bằng.
Ngoài ra, y học cổ truyền cũng ghi nhận mùi già có đặc tính kháng virus, được sử dụng để hỗ trợ phòng tránh các bệnh truyền nhiễm theo mùa như cúm, sởi, cảm mạo phong nhiệt.
Những thảo dược có thể thay thế mùi già
Trong trường hợp không có mùi già, bác sĩ Hoài khuyến cáo người dân có thể sử dụng một số loại thảo dược khác có chứa tinh dầu và tính chất tương tự để xông nhà hoặc tắm tất niên.
Cụ thể:
– Sả chanh có vị cay, tính ấm, khả năng khử mùi rất tốt, giúp sát khuẩn không khí và xua đuổi côn trùng.
– Lá hoặc vỏ bưởi có vị đắng, tính ấm, thường dùng để giải cảm, làm sạch da và tạo mùi hương nhẹ nhàng, thư giãn.
– Kinh giới với vị cay, tính ấm, hỗ trợ điều trị các bệnh ngoài da, mẩn ngứa và giúp giải độc.
– Ngải cứu có vị đắng, tính ấm, nổi bật với tác dụng kháng viêm, lưu thông máu, giảm đau nhức xương khớp.
– Hương nhu vị cay, tính ấm, giúp thông khiếu, làm sạch da đầu và đường hô hấp.
Bác sĩ Hoài khuyến cáo, khi xông hoặc tắm nước lá, cần chú ý nhiệt độ nước, tránh quá nóng vì có thể gây khô da hoặc làm vỡ mao mạch dưới da.
Những người đang sốt cao, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ hoặc người có tiền sử dị ứng với tinh dầu nên thận trọng và tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi sử dụng nước lá. Ngoài ra, bạn không nên tắm nước lá khi vừa ăn no hoặc khi quá đói.
Bác sĩ Hoài cũng lưu ý, nguyên liệu thảo dược cần được rửa sạch đất cát, tạp chất trước khi đun để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn ngược qua da, đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Bánh chưng là món ăn không thể thiếu trong ngày Tết, tuy nhiên, có ít nhất 6 nhóm người cần đặc biệt thận trọng, hạn chế ăn.
Thịt đông, thịt kho tàu là món ăn quen thuộc ngày Tết nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho người có mỡ máu cao, tăng huyết áp do chứa nhiều mỡ bão hòa và muối.
Bánh chưng là món không thể thiếu trong bữa cơm ngày Tết nhưng nếu ăn không đúng cách có thể trở thành “thủ phạm” gây tăng cân, đầy bụng và làm trầm trọng các bệnh mạn tính.
