Phần lớn người dùng chỉ quen thuộc với những bộ phận “lộ diện” như động cơ, lốp, phanh hay đèn chiếu sáng. Tuy nhiên, một chiếc ô tô hiện đại có hàng nghìn chi tiết lớn nhỏ, không phải người dùng nào cũng có thể nhớ hết tên và công dụng của từng bộ phận.
Vì thế, không ít cuộc trao đổi giữa chủ xe và thợ sửa chữa trở nên khó khăn, khi kỹ thuật viên nói một tràng thuật ngữ chuyên môn còn người nghe chỉ kịp nhớ… tên hãng xe của mình. Trớ trêu ở chỗ, tên gọi của những bộ phận cần sửa chữa nghe thì quen mà nhiều chủ xe lại chẳng hiểu dùng để làm gì.
Trong khi đó, có những chi tiết, bộ phận tuy nhỏ nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận hành, an toàn và sự thoải mái của người sử dụng, lại thường xuyên bị chủ xe bỏ qua. Dưới đây là 8 bộ phận tiêu biểu như vậy.
Cảm biến lưu lượng khí nạp (MAF)
MAF là cảm biến đo lượng không khí đi vào động cơ, từ đó giúp bộ điều khiển trung tâm (PCM/ECU) tính toán tỷ lệ hòa khí tối ưu và lượng nhiên liệu phun vào buồng đốt. Khi cảm biến này bẩn hoặc hư hỏng, động cơ có thể bị rung giật, tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn, thậm chí nhả khói đen và bật đèn Check Engine.
Do nằm ngay sau lọc gió, cảm biến này rất dễ bị bám bụi. Trong nhiều trường hợp, chỉ cần vệ sinh đúng cách bằng dung dịch chuyên dụng là xe đã hoạt động bình thường trở lại. Đây cũng là một trong những cảm biến dễ thay thế và có chi phí không quá cao.
Nắp che móc kéo cứu hộ
Nhiều tài xế chỉ nhận ra sự tồn tại của bộ phận này khi nó bị rơi mất, để lại một lỗ vuông hoặc tròn khá mất thẩm mỹ trên cản xe. Thực chất, đây là nắp che điểm gắn móc kéo cứu hộ dùng để lắp móc kéo khi xe cần được cứu hộ hoặc tự kéo xe khác.
Chức năng của nắp che giúp bảo vệ ren vít khỏi bụi bẩn, gỉ sét, đảm bảo có thể sử dụng ngay trong tình huống khẩn cấp. Việc biết vị trí móc kéo và cách lắp ráp đúng là kiến thức cơ bản nhưng rất hữu ích với mọi chủ xe.
Compa nâng hạ cửa kính ô tô
Dù có nhiệm vụ nâng hạ cửa kính hai bên nhưng compa nâng hạ cửa kính ô tô lại nằm bên trong cánh cửa nên bộ phận này ít người để ý. Nó bao gồm mô-tơ điện, thanh ray trượt, giá đỡ và các khớp nối. Khi hỏng, cửa kính có thể đứng yên một chỗ hoặc rơi thẳng xuống cánh cửa.
Dù nghe có vẻ đơn giản, nhưng việc thay bộ điều chỉnh cửa kính khá phức tạp, đòi hỏi tháo ốp cửa, xử lý các kẹp nhựa dễ gãy và thao tác trong không gian hẹp. Với đa số người dùng, đây là hạng mục nên giao cho thợ chuyên nghiệp.
Lưới lọc nhiên liệu
Đây là bộ lọc dạng lưới gắn trực tiếp vào bơm nhiên liệu, nằm trong bình xăng. Nhiệm vụ của nó là ngăn cặn bẩn lọt vào bơm trước khi được hút lên. Theo thời gian, túi lọc có thể mục hoặc rách, khiến bơm xăng nhanh hỏng.
Vấn đề là để tiếp cận bộ phận này, nhiều xe buộc phải hạ bình xăng hoặc tháo thùng xe bán tải. Vì vậy, khi thay bơm nhiên liệu, việc vệ sinh bình xăng và thay mới túi lọc là bước rất quan trọng nhưng thường bị người dùng bỏ qua, dẫn tới nguy cơ hỏng lặp lại.
Xi lanh bánh xe (phanh tang trống)
Xi lanh bánh xe là bộ phận thủy lực trong hệ thống phanh tang trống, có nhiệm vụ đẩy má phanh ép vào mặt trong của tang trống. Dù phanh đĩa ngày càng phổ biến, phanh tang trống vẫn xuất hiện ở cầu sau của nhiều mẫu xe phổ thông.
Khi gioăng bên trong xi lanh bị rò rỉ, hiệu quả phanh giảm rõ rệt và má phanh thường bị nhiễm dầu, buộc phải thay mới. Trong trường hợp này, thay toàn bộ xi lanh thường kinh tế và an toàn hơn sửa chữa.
Thanh liên kết ổn định
Thanh liên kết ổn định kết nối thanh cân bằng với hệ thống treo, giúp hạn chế hiện tượng nghiêng thân xe khi vào cua. Khi khớp cầu mòn hoặc thanh gãy, xe thường phát ra tiếng “cộc cộc” khi đi qua đường xấu.
Đây là bộ phận dễ hỏng do thường xuyên chịu lực và nằm ở vị trí dễ bị nước, bùn đất tấn công. Việc thay thế không quá phức tạp nhưng cần đúng dụng cụ.
Lọc gió cabin
Lọc gió cabin hay còn gọi là lọc gió điều hòa, có nhiệm vụ làm sạch không khí trước khi đưa vào khoang nội thất. Chỉ khi bị bẩn, điều hòa kém mát, có mùi khó chịu và quạt gió phát ra tiếng ồn, người dùng mới để ý đến bộ phận này.
Nhiều xe đặt lọc cabin ở vị trí khó tiếp cận, khiến người dùng ngại thay. Tuy nhiên, đây là hạng mục bảo dưỡng đơn giản, chi phí thấp và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người ngồi trong xe.
Con đội van
Con đội van chuyển chuyển động quay của trục cam thành chuyển động tịnh tiến để đóng mở van. Trên xe hiện đại, con đội thủy lực được dùng phổ biến hơn, nhưng tên gọi “con đội” vẫn được thợ sử dụng quen miệng.
Khi con đội mòn hoặc tắc, động cơ phát ra tiếng gõ lách cách khó chịu. Dù không phải lúc nào cũng nguy hiểm ngay lập tức, nhưng nếu bỏ qua, hư hỏng có thể lan sang các chi tiết khác trong hệ thống phối khí.
Hiểu đúng dù chỉ ở mức cơ bản về những bộ phận này không biến bạn thành thợ máy, nhưng chắc chắn giúp bạn chủ động hơn khi bảo dưỡng, sửa chữa và trao đổi với kỹ thuật viên. Với ô tô, biết thêm một chút luôn rẻ hơn trả giá vì không biết.
