Từ cuộc vui đến phòng can thiệp tim mạch
Bác sĩ Phạm Xuân Thành, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Nội tiết Trung ương (Hà Nội) cho biết, những ngày đầu năm, số bệnh nhân nhập viện vì biến chứng liên quan đến rối loạn mỡ máu có xu hướng gia tăng.
Điển hình là trường hợp ông L.V.T (58 tuổi) nhập viện chiều mùng 4 Tết trong tình trạng nguy kịch. Bệnh nhân đau thắt ngực trái dữ dội như có vật nặng đè lên ngực, cơn đau lan lên vai và cằm kèm vã mồ hôi lạnh. Ông T. có tiền sử đái tháo đường, tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu suốt 12 năm.
Tuy nhiên, với tâm lý “Tết cả năm mới có một lần”, ông buông lỏng chế độ ăn uống, liên tục tham gia các bữa tiệc với rượu mạnh, bánh chưng, nội tạng động vật. Nguy hiểm hơn, ông tự ý ngưng thuốc điều trị mỡ máu 5 ngày trước Tết vì quan niệm sai lầm rằng đầu năm kiêng uống thuốc để tránh “dớp” ốm đau.
Kết quả chụp mạch vành cho thấy mảng xơ vữa không ổn định đã vỡ, hình thành cục máu đông gây hẹp khít động mạch nuôi tim. Các bác sĩ buộc phải can thiệp đặt stent cấp cứu để tái thông mạch máu, giữ lại tính mạng cho bệnh nhân. Dù qua cơn nguy kịch, ông T. phải đón Tết trên giường bệnh, đối diện chi phí điều trị tốn kém thay vì nâng ly chúc mừng năm mới.
Theo bác sĩ Thành, mâm cỗ truyền thống ngày Tết có thể trở thành “vấn đề” với người rối loạn lipid máu. Thống kê cho thấy, số ca nhập viện do biến cố tim mạch và tiêu hóa thường tăng 20-30% trong dịp này.
Các món ăn giàu cholesterol và chất béo bão hòa như thịt đông, giò thủ, da gà, nội tạng động vật… khi tiêu thụ quá mức sẽ thúc đẩy sự tích tụ mảng xơ vữa trong lòng mạch, làm tăng nguy cơ tắc mạch.
Bên cạnh đó, rượu bia và nước ngọt khiến chỉ số triglyceride tăng vọt. Triglyceride cao làm máu “đặc” hơn, dễ hình thành cục máu đông, dẫn đến nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ não. Đặc biệt, khi triglyceride tăng trên 5,6 mmol/l, người bệnh có thể đối mặt với viêm tụy cấp – một cấp cứu ngoại khoa rất đau đớn và có tỷ lệ tử vong cao.
“3 có” để ăn Tết an toàn
Để không biến ngày vui thành bi kịch, bác sĩ Thành khuyến cáo người bệnh mỡ máu cần tuân thủ nguyên tắc “3 có”:
Có kiểm soát: Áp dụng quy tắc “rau đi trước” – ăn một bát canh rau hoặc salad trước bữa chính để chất xơ hạn chế hấp thu chất béo; hạn chế nước hầm xương, da gà, nội tạng và các món nhiều mỡ.
Có vận động: Không ngồi lâu một chỗ; dành ít nhất 30 phút đi bộ, chúc Tết hay dạo xuân mỗi ngày để đốt cháy năng lượng dư thừa.
Có uống thuốc: Đây là nguyên tắc sống còn bởi “sức khỏe không nghỉ Tết”. Việc tự ý ngưng thuốc trong khi ăn uống thả ga là hành động rất rủi ro. Uống thuốc đúng giờ chính là cách bảo vệ “tài sản sức khỏe” quý giá nhất của mỗi người.
Bác sĩ Thành cũng lưu ý, nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực, khó thở hoặc đau bụng dữ dội sau bữa ăn thịnh soạn, người dân cần đến cơ sở y tế ngay lập tức để được xử trí kịp thời.
