Nhiều ô tô có nguy cơ “trượt” kiểm định khí thải

Từ ngày 1/3/2026 sẽ áp dụng quy trình kiểm định khí thải ô tô mới, chặt chẽ và nghiêm ngặt hơn. Nhiều xe có nguy cơ “trượt” kiểm định khí thải.

Theo quy định của Cục Đăng kiểm, từ 1/3/2026, các mức khí thải sẽ được áp dụng theo năm sản xuất của xe. Cụ thể, ô tô sản xuất trước năm 1999 áp dụng mức 1; sản xuất từ 1999 đến hết 2016 áp dụng mức 2; sản xuất từ 2017 đến hết 2021 áp dụng mức 3 và sản xuất từ năm 2022 áp dụng mức 4.

Cục Đăng kiểm Việt Nam đã ban hành hướng dẫn chi tiết về phương pháp và quy trình kiểm tra khí thải động cơ ô tô. Đối với xe sử dụng động cơ xăng, trước khi kiểm tra, động cơ phải được làm nóng hoàn toàn. Nhiệt độ dầu bôi trơn đạt từ 60 độ C trở lên. Hệ thống ống xả và bầu giảm âm phải kín khít, không rò rỉ làm sai lệch kết quả đo. Tất cả thiết bị tiêu thụ điện năng trên xe như điều hòa, đèn, sấy kính… phải được tắt. Với xe dùng chế hòa khí, bướm gió phải ở vị trí mở hoàn toàn. Với xe phun xăng điện tử, cần kiểm tra đèn báo lỗi động cơ – đèn phải sáng khi bật khóa điện và tắt sau khi động cơ hoạt động.

Thiết bị đo khí thải tại các trung tâm đăng kiểm phải có khả năng phân tích và ghi nhận các chỉ số CO (Carbon Monoxide), HC (Hydrocarbon), CO2 (Carbon Dioxide), O2 (Oxy) và hệ số Lambda, đồng thời được kiểm định định kỳ bởi cơ quan có thẩm quyền để bảo đảm tính pháp lý của kết quả.

Theo hướng dẫn, đăng kiểm viên phải thực hiện đầy đủ 3 bước đo khí thải bắt buộc.

Bước 1, đo ở tốc độ không tải thấp. Động cơ hoạt động ở chế độ không tải với số vòng quay không vượt quá 1.000 vòng/phút. Phần mềm đo sẽ đếm từ 0-30 giây, trong đó 15 giây đầu để ổn định trạng thái. Giá trị đo được xác định bằng trung bình cộng giữa giá trị lớn nhất và nhỏ nhất của các thông số.

Bước 2, đo ở tốc độ không tải cao. Động cơ được giữ ổn định trong khoảng 2.000 – 3.000 vòng/phút trong 30 giây. Cách tính giá trị đo tương tự bước 1, nhưng bổ sung thêm hệ số Lambda. Giá trị cuối cùng là trung bình cộng giữa mức cao nhất và thấp nhất của các thông số trong khoảng 15-30 giây.

Bước 3, xác định kết quả cuối cùng. Giá trị CO và HC cao hơn giữa hai lần đo ở bước 1 và bước 2 sẽ được chọn làm kết quả đánh giá chính thức.

Cục Đăng kiểm yêu cầu đăng kiểm viên tuyệt đối không thực hiện phép thử gia tốc tự do, khi phát hiện một trong các hiện tượng của xe như: động cơ có tiếng gõ kim loại, tiếng kêu bất thường hoặc rung giật mạnh khi tăng tốc; bộ điều tốc không hoạt động hoặc hoạt động sai thiết kế; phát hiện có hiện tượng rò rỉ nhiên liệu, dầu bôi trơn hoặc nước làm mát rõ rệt; đèn báo lỗi động cơ hoặc đèn báo áp suất dầu bôi trơn không tắt khi động cơ đang hoạt động; số vòng quay lớn nhất thực tế nhỏ hơn số vòng quay ứng với công suất lớn nhất của động cơ, trừ trường hợp động cơ được thiết kế hạn chế số vòng quay không tải.

Chỉ tiếp tục thực hiện kiểm tra khí thải, khi chủ xe có văn bản cam kết chịu trách nhiệm toàn bộ đối với mọi hư hỏng có thể phát sinh, liên quan đến quá trình kiểm tra khí thải, trong trường hợp không xác định được giới hạn tốc độ không tải lớn nhất của động cơ theo quy định của nhà sản xuất xe.

Cục Đăng kiểm Việt Nam yêu cầu các trung tâm đăng kiểm tuân thủ nghiêm ngặt quy trình nêu trên nhằm bảo đảm tính chính xác, khách quan của kết quả kiểm định, qua đó xác định đúng mức phát thải của phương tiện.

Quy định mới có thể khiến nhiều ô tô “trượt” kiểm định, nếu không bảo dưỡng đúng định kỳ. Chủ phương tiện được khuyến cáo kiểm tra, sửa chữa trước khi đăng kiểm.

Để đảm bảo quá trình kiểm định diễn ra thuận lợi, các kỹ thuật viên ô tô khuyến cáo, chủ phương tiện nên chủ động bảo dưỡng xe trước khi đi kiểm định. Thay dầu, thay lọc gió, vệ sinh kim phun, kiểm tra bộ chuyển đổi xúc tác, cảm biến oxy, đổ xăng dầu đạt tiêu chuẩn … sẽ giúp động cơ vận hành ổn định, giảm rủi ro và tăng khả năng đạt tiêu chuẩn khí thải theo quy định mới.

Những xe bị hỏng hóc cơ khí, vỡ lốc máy, cong tay biên… cần phải được bảo dưỡng, sửa chữa trước khi đưa đi kiểm định.

Theo Diễn đàn doanh nghiệp