Chiều 26/2, Vụ Bảo hiểm Y tế (Bộ Y tế) tổ chức buổi cung cấp thông tin báo chí về dự thảo Thông tư ban hành Danh mục thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ, chất đánh dấu và việc thanh toán khí y tế sử dụng trong khám bệnh, chữa bệnh thuộc phạm vi hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT).
Theo lãnh đạo Vụ Bảo hiểm Y tế, trong nhiều năm qua, thuốc luôn là cấu phần quan trọng và chiếm tỷ lệ lớn trong tổng chi phí khám chữa bệnh BHYT. Dù tỷ lệ chi thuốc trên tổng chi quỹ BHYT có xu hướng giảm dần qua các năm, song đây vẫn là khoản chi lớn nhất từ quỹ.
Cụ thể, năm 2022, tổng chi quỹ BHYT cho thuốc đạt 40,01 nghìn tỷ đồng, chiếm 33,41% tổng chi khám chữa bệnh. Năm 2023, con số này tăng lên 45,841 nghìn tỷ đồng (32,82%). Đến năm 2024, chi phí thuốc tiếp tục tăng lên 50,784 nghìn tỷ đồng, dù tỷ trọng giảm còn 31,22%. Những số liệu này cho thấy nhu cầu sử dụng thuốc trong điều trị vẫn không ngừng gia tăng, kéo theo áp lực lớn về tài chính đối với quỹ BHYT.
Hiện nay, việc thanh toán chi phí thuốc cho người tham gia BHYT được thực hiện theo danh mục và quy định tại Thông tư số 20/2022/TT-BYT ban hành ngày 31/12/2022. Danh mục này bao gồm 1.037 hoạt chất, thuốc hóa dược và sinh phẩm, được chia thành 27 nhóm lớn cùng với 59 thuốc phóng xạ và chất đánh dấu.
Tuy nhiên, trên thực tế, phần lớn các thuốc đang được BHYT chi trả vẫn dựa trên danh mục ban hành từ năm 2018 theo Thông tư số 30/2018/TT-BYT, trong đó chỉ bổ sung thêm một số ít thuốc điều trị Covid-19.
Lãnh đạo Vụ Bảo hiểm Y tế nhìn nhận, điều này khiến danh mục chưa theo kịp sự phát triển nhanh chóng của khoa học dược phẩm, đặc biệt là các thuốc phát minh mới trong điều trị bệnh hiểm nghèo.
Bổ sung 84 thuốc mới, nhiều thuốc được nâng mức hưởng
Trước thực tế này, Vụ Bảo hiểm Y tế được giao nhiệm vụ rà soát, cập nhật và sửa đổi Thông tư số 20/2022/TT-BYT. Đến nay, dự thảo Thông tư mới đã cơ bản hoàn thiện, dự kiến bổ sung 84 thuốc vào danh mục thuốc hóa dược và sinh phẩm được BHYT thanh toán.
Đáng chú ý, trong số này có 30 thuốc điều trị ung thư, chiếm 35,7% tổng số thuốc bổ sung mới – đây là nhóm có số lượng đề xuất nhiều nhất.
Lãnh đạo Vụ Bảo hiểm Y tế nhấn mạnh, danh mục thuốc ung thư bổ sung phần lớn là các thuốc phát minh hiện đại như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và thuốc điều trị miễn dịch. Việc bổ sung các thuốc này được kỳ vọng sẽ mở rộng cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến cho bệnh nhân ung thư, đồng thời giảm bớt gánh nặng chi phí vốn rất lớn đối với người bệnh và gia đình.
Ngoài nhóm thuốc ung thư, dự thảo còn bổ sung 24 thuốc điều trị các bệnh mạn tính phổ biến như tim mạch, tiểu đường, hô hấp, tâm thần, tiết niệu… chiếm 29% số thuốc mới. Đây đều là các bệnh lý có tỷ lệ mắc cao, đòi hỏi điều trị lâu dài, do đó việc mở rộng danh mục thanh toán sẽ góp phần bảo đảm quyền lợi cho đông đảo người tham gia BHYT.
Bên cạnh 2 nhóm thuốc trên, dự thảo cũng bổ sung mới 18 thuốc điều trị bệnh hiếm (chiếm 21,4% số lượng thuốc bổ sung mới).
Mặt khác, dự thảo thông tư cũng đề xuất sửa đổi điều kiện và tỷ lệ thanh toán của 52 thuốc đã có trong danh mục. Nhiều thuốc được mở rộng chỉ định và nâng mức hưởng, qua đó tăng khả năng tiếp cận điều trị và giảm chi phí đồng chi trả cho người bệnh.
Theo kế hoạch, thông tư sẽ được trình lãnh đạo Bộ Y tế ký ban hành và dự kiến có hiệu lực trong năm 2026.
Phẫu thuật viêm ruột thừa cấp, các bác sĩ Bệnh viện 19-8 bất ngờ phát hiện người bệnh mắc ung thư hiếm gặp, khó chẩn đoán và dễ bị bỏ sót trên lâm sàng.
Quý I/2026, dự kiến có 357 loại thuốc thuộc 10 nhóm được đưa về các trạm y tế xã, thay vì chỉ phân bổ theo hạng bệnh viện như hiện nay, trong đó có thuốc tim mạch, giảm đau cho người mắc ung thư.
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan khẳng định đang khẩn trương rà soát, sửa đổi, cập nhật thông tư bổ sung danh mục thuốc mới nhưng việc này cần được xem xét cẩn thận để đảm bảo khả năng chi trả của Quỹ BHYT.
