Năm 2025 đánh dấu một bước tiến mạnh mẽ của y học Việt Nam khi hàng loạt kỹ thuật phức tạp đã được thực hiện thành công trong nước.
Lần đầu tiên ghép đồng thời tim – phổi
Ngày 23/8/2025, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội) công bố thực hiện thành công ca ghép tim – phổi đồng thời đầu tiên tại Việt Nam. Đây là một trong những kỹ thuật khó nhất của phẫu thuật lồng ngực – tim mạch, khi phải thay thế đồng thời cả tim và hai phổi bằng tạng hiến. Chị T.N.Q (38 tuổi), mắc hội chứng Eisenmenger dẫn đến suy tim phải không hồi phục và hở van ba lá nặng. Sức khỏe chị suy kiệt từng ngày, cơ hội sống mong manh.
Ca mổ kéo dài hơn 7 giờ căng thẳng, sau đó là gần 50 ngày hồi sức tích cực. Thành công này không chỉ mang lại sự sống cho một người bệnh mà còn đưa Việt Nam vào nhóm ít quốc gia làm chủ kỹ thuật ghép tim – phổi đồng thời, khẳng định năng lực ghép đa tạng ngang tầm khu vực và tiệm cận quốc tế.
Trước đó, tháng 10/2023, Bệnh viện Phổi Trung ương (Hà Nội) tiếp tục ghi dấu ấn khi thực hiện liên tiếp hai ca ghép phổi trong vòng 24 giờ. Đáng chú ý, cả hai ca đều đạt mức kỹ thuật cao nhất theo tiêu chuẩn của Trung tâm Ghép phổi UCSF (Đại học California, Mỹ) là một trong những trung tâm hàng đầu thế giới.
Thành công này đưa Việt Nam vào danh sách những trung tâm ghép phổi uy tín, đủ khả năng xử lý các ca bệnh phức tạp với quy trình chuẩn hóa quốc tế.
Ghép bàn tay vào chân
Tháng 9/2025, Bệnh viện Đa khoa Bình Dương (TPHCM) thực hiện thành công ca vi phẫu hiếm gặp: “nuôi” bàn tay đứt lìa ở chân trong gần hai tháng trước khi nối trả lại vị trí cũ. Bệnh nhân là người phụ nữ gần 20 tuổi, mang song thai 34 tuần, bị tai nạn lao động khiến 1/3 dưới cẳng tay phải dập nát, bàn tay đứt rời hoàn toàn.
Nếu mổ nối ngay, ca phẫu thuật kéo dài 7-8 giờ với liều thuốc mê lớn có nguy cơ gây sảy thai; nếu đóng mỏm cụt, người mẹ sẽ tàn phế vĩnh viễn. Trước bài toán sinh tử, ê-kíp đa chuyên khoa quyết định ghép tạm bàn tay vào cẳng chân để duy trì tưới máu nuôi dưỡng mô, chờ thai đủ lớn.
Đến ngày 28/11/2025, khi hai thai nhi phát triển ổn định, các bác sĩ tiến hành tách bàn tay khỏi chân và nối lại vào cẳng tay trong ca mổ vi phẫu kéo dài 13 giờ. Hệ thống mạch máu, gân cơ, thần kinh được tái lập tinh vi, đồng thời nhịp tim thai được theo dõi sát sao suốt quá trình.
Hậu phẫu, bàn tay hồng ấm, bắt đầu cử động nhẹ. Sau đó, người mẹ sinh mổ hai bé trai khỏe mạnh.
Ca phẫu thuật được đánh giá là bước tiến lớn của vi phẫu tạo hình tuyến tỉnh, thể hiện năng lực phối hợp đa khoa và tư duy sáng tạo đặt tính mạng mẹ con lên hàng đầu của các bác sĩ Việt Nam.
Đưa thận ra khỏi cơ thể sửa chữa và ghép lại
Tháng 10/2025, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (Hà Nội) đã thực hiện ca ghép thận tự thân hy hữu đã mở ra hướng đi mới trong bảo tồn cơ quan. Người phụ nữ 37 tuổi có khối phình lớn động mạch thận trái, nguy cơ vỡ mạch đe dọa tính mạng.
Nhiều nơi khuyến cáo nữ bệnh nhân phải cắt bỏ thận. Tuy nhiên, để tránh việc người bệnh phải chạy thận suốt đời, các bác sĩ quyết định phẫu thuật nội soi lấy thận ra khỏi cơ thể, tái tạo mạch máu bên ngoài rồi ghép lại chính quả thận đó.
Ca mổ kéo dài gần 4 giờ, với “thời gian vàng” 20-30 phút để xử lý mạch máu ngoài cơ thể nhằm tránh tổn thương thiếu máu không hồi phục. Phần động mạch phình được cắt bỏ, tái tạo bằng mạch tự thân, sau đó thận được ghép lại hố chậu trái.
Sau mổ, thận hoạt động tốt, bệnh nhân không cần dùng thuốc chống thải ghép vì đây là ghép tự thân. Đây là ca đầu tiên tại Việt Nam áp dụng kỹ thuật “sửa thận” rồi ghép lại, trên thế giới cũng chỉ ghi nhận rất ít trường hợp tương tự thành công.
Từng bước một, bác sĩ Việt đang rút ngắn khoảng cách với thế giới, biến những điều tưởng như không thể thành hiện thực, nâng vị thế của y học Việt Nam với đồng nghiệp quốc tế.
Trong hành trình nghìn năm của y dược dân tộc, đã có những danh y kiệt xuất với nhiều đóng góp, cống hiến lớn lao cho cộng đồng.
Lời chúc đầy ý nghĩa Ngày thầy thuốc Việt Nam 27/2 trở thành món quà tinh thần khích lệ y bác sĩ tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp chăm sóc sức khỏe cộng đồng, chữa bệnh cứu người.
Những ngày nằm viện được bác sĩ, điều dưỡng chăm sóc tận tình đã gieo ước mơ bước vào ngành y của cậu bé bán hủ tiếu gõ, sau này trở thành Phó giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Trần Hòa.
