Bị bệnh tim có cần bỏ cà phê?
Cà phê là thói quen của hàng triệu người Việt mỗi sáng. Thế nhưng, với những người mắc bệnh tim mạch hay tăng huyết áp, thức uống này lại trở thành bài toán khó. Không ít bệnh nhân băn khoăn: Tôi bị bệnh tim, có nên bỏ cà phê không?
GS.TS Phạm Mạnh Hùng, Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết, cũng giống nhiều người khác, ông duy trì thói quen uống cà phê buổi sáng. Không phải để “chống chọi” với công việc mà đơn giản vì cảm giác dễ chịu sau khi thưởng thức một ly cà phê vừa phải.
Theo ông, thành phần thường được nhắc đến nhiều nhất trong cà phê là caffeine – chất kích thích hệ thần kinh trung ương, tăng tỉnh táo, giảm mệt mỏi. Tuy nhiên, do có tính kích thích, caffeine cũng có thể khiến tim đập nhanh, hồi hộp, bồn chồn hoặc khó ngủ ở một số người nhạy cảm.
“Điều quan trọng là phân biệt giữa tác động sinh lý ngắn hạn và nguy cơ bệnh tim mạch lâu dài”, Giáo sư Hùng nhấn mạnh. Với đa số người trưởng thành khỏe mạnh, uống cà phê ở mức vừa phải được xem là an toàn cho tim. Tuy nhiên, phản ứng với caffeine khác nhau ở từng người, tùy cơ địa, bệnh nền và thuốc đang sử dụng.
Một trong những lo ngại phổ biến là cà phê làm tăng huyết áp. Trên thực tế, caffeine có thể khiến huyết áp tăng nhẹ trong thời gian ngắn, đặc biệt ở người ít uống cà phê. Nhưng ở những người uống thường xuyên, cơ thể thường thích nghi phần nào và mức tăng này không kéo dài.
Trong thực hành lâm sàng, Giáo sư Hùng thường khuyên bệnh nhân không nên đánh giá tình trạng huyết áp chỉ dựa trên một lần đo ngay sau khi uống cà phê. Việc theo dõi cần được thực hiện trong điều kiện ổn định, đúng thời điểm.
Tuy vậy, có những nhóm cần thận trọng hơn. Đó là người tăng huyết áp chưa được kiểm soát tốt; người rất nhạy cảm với caffeine; người xuất hiện rõ các triệu chứng như hồi hộp, tim đập nhanh, khó chịu sau khi uống cà phê. Với các trường hợp này, bệnh nhân nên giảm lượng dùng, theo dõi phản ứng của cơ thể và trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị thay vì tự áp dụng lời khuyên chung trên mạng.
Cách uống cà phê “thân thiện” với trái tim
Trong nhiều năm, cà phê từng bị xem là “kẻ gây loạn nhịp”. Tuy nhiên, các nghiên cứu lớn trong thập niên gần đây lại mang đến góc nhìn khác.
Đáng chú ý, một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên mang tên DECAF công bố tại Hội nghị Khoa học Tim mạch Mỹ cuối năm 2025 cho thấy, ở những người có thói quen uống cà phê và bị rung nhĩ, nhóm tiếp tục duy trì trung bình khoảng một ly mỗi ngày sau điều trị kiểm soát nhịp tim lại có tỷ lệ tái phát bệnh thấp hơn so với nhóm kiêng hoàn toàn.
“Kết quả này cho thấy, cà phê không còn có thể bị coi là ‘thủ phạm mặc định’ của rối loạn nhịp tim”, Giáo sư Hùng nhận định.
Từ bằng chứng khoa học và kinh nghiệm thực tế, ông khuyến cáo 3 nguyên tắc đơn giản cho bệnh nhân khi sử dụng thức uống này:
– Thứ nhất, người mắc bệnh tim cần uống ở mức vừa phải, khoảng 2-3 ly mỗi ngày. Với đa số người trưởng thành, tổng lượng caffeine không nên vượt quá 400mg/ngày (tương đương không quá 6 ly espresso tiêu chuẩn nguyên chất).
– Thứ hai, người mắc bệnh tim mạch, huyết áp nên uống vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, tránh dùng muộn gây mất ngủ – yếu tố có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tim mạch.
– Thứ ba, hạn chế đường, kem béo và các chất thêm vào khác vì chính những thành phần này mới góp phần làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, thừa cân, từ đó ảnh hưởng đến tim.
Quan trọng hơn cả, mỗi người cần lắng nghe phản ứng của cơ thể mình. Nếu sau khi uống cà phê xuất hiện hồi hộp, khó chịu kéo dài, bạn nên cân nhắc giảm liều hoặc trao đổi với bác sĩ.
Ở mức vừa phải, chất caffeine trong cà phê có thể mang lại một số lợi ích cho não. Nhưng nếu bạn sử dụng loại đồ uống này hằng ngày, não sẽ dần thích nghi, có thể ảnh hưởng đến tâm trạng, khả năng tập trung, giấc ngủ.
Hạt lanh, hạt chia, hạt óc chó và đậu nành đều là những nguồn cung cấp omega-3 phong phú, tốt cho sức khỏe.
Lá sen có khả năng ức chế tích lũy mỡ, giúp giảm cân, tăng oxy hóa acid béo, chống oxy hóa và chống viêm. Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo không phải ai cũng phù hợp để sử dụng lâu dài.
