Làng cổ Bắc Hoa ở xã Tân Sơn, tỉnh Bắc Ninh (khu vực Bắc Giang cũ), nằm nép mình dưới chân núi, tiếp giáp với tỉnh Lạng Sơn, cách trung tâm Hà Nội khoảng 135km (tương đương 2,5 tiếng đi ô tô).
Đây là nơi sinh sống nhiều đời của bà con dân tộc Nùng, với những căn nhà trình tường nhuốm màu thời gian. Gần đây, làng cổ này bắt đầu thu hút du khách, nhất là vào mùa xuân khi những vườn hoa cải vàng nở rộ rực rỡ, tạo nên góc check-in đẹp mắt.
Những hình ảnh về làng cổ Bắc Hoa khiến không ít người dùng mạng xã hội liên tưởng tới ngôi làng Lô Lô Chải hay Thèn Pả (Tuyên Quang).
Ngôi làng gồm hàng chục ngôi nhà trình tường có lối kiến trúc độc đáo, mái ngói âm dương và khoảng sân rộng trước hiên. Video: Go To Bac Ninh
Con đường dẫn vào làng vắt ngang qua dòng suối nhỏ, với hai bên là nương rẫy, cây xanh rợp bóng. Mùa xuân, nơi đây thêm mộng mơ khi được tô điểm bằng những vườn hoa cải vàng rực rỡ.
Những ngôi nhà trình tường trong làng có tuổi đời hàng chục năm. Mái nhà được lợp ngói âm dương. Từng viên ngói được bà con làm thủ công từ đất sét và nung củi nhiều ngày đêm.
Ngói gồm hai loại: ngói âm (viên nằm ngửa) và ngói dương (viên úp lên trên), lợp xen kẽ tạo thành rãnh thoát nước, thông gió tốt. Cách lợp này còn mang ý nghĩa hài hòa giữa trời và đất, âm và dương trong quan niệm sống của đồng bào.
Ngôi nhà thường có 3 đến 5 gian trong đó gian chính giữa là nơi quan trọng nhất, là nơi đặt bàn thờ gia tiên đồng thời cũng là nơi tiếp khách, ăn uống của gia đình, dòng họ. Tường nhà dày khoảng 40-50cm, cao 2-3m. Nhờ kết cấu đặc biệt này, nhà ấm vào mùa đông, mát vào mùa hè.
Điều thú vị là giữa các ngôi nhà trong làng, hầu như không có rào chắn kiên cố, chỉ ngăn cách nhau bằng các bụi hoa dại hay bờ đá, rào nứa, rào tre. Bà con sống đoàn kết, sum vầy qua nhiều thế hệ.
Chị Nguyễn Thị Thu Trang (34 tuổi, Bắc Ninh) vừa tới làng cổ Bắc Hoa trong chuyến du xuân đầu năm, đúng dịp xã Tân Sơn tổ chức lễ hội hát sloong hao.
“Vừa bước chân tới làng sau 2 tiếng di chuyển từ trung tâm thành phố Bắc Ninh cũ, tôi đã cảm nhận được không khí trong lành, cảm giác bình yên, không gian nhiều cây xanh, hoa lá. Làng chưa quá phát triển du lịch nên không ồn ào, đông đúc. Bà con trong làng thân thiện và mến khách”, chị Trang chia sẻ.
Hoa cải ở làng sẽ nở rộ khoảng 10 ngày nữa, trước khi bà con thu hoạch để lấy hạt giống.
Sau mùa xuân, Bắc Hoa vào hè sẽ được bao phủ bởi các khu rừng nguyên sinh xanh bạt ngàn cùng nhiều dòng suối mát chảy róc rách. Còn vào mùa lúa chín, bản làng phủ sắc vàng ươm của những thửa ruộng bậc thang.
Tới làng, du khách có thể gặp gỡ bà con để tìm hiểu về văn hóa truyền thống dân tộc Nùng, trải nghiệm nghề dệt khăn, nhuộm vải chàm truyền thống.
Nếu xuất phát từ Hà Nội, để tiết kiệm thời gian, du khách có thể đi ô tô trên cao tốc Bắc Giang – Lạng Sơn, sau đó rẽ xuống nút giao quốc lộ 279 (qua trạm thu phí) rồi đi thêm khoảng 20km để đến thôn Bắc Hoa.
“Du khách lưu ý, trong làng hiện nay không có cơ sở lưu trú, dịch vụ ăn uống, mà phải di chuyển ra khu vực gần UBND xã Tân Sơn, khoảng 5km. Nhiều bà con trong làng không dùng số tài khoản nên du khách cần chuẩn bị tiền mặt”, chị Trang chia sẻ kinh nghiệm.
