Liên tục la hét, đánh người khi đang ngủ
Ông N.T. (55 tuổi, nhân viên văn phòng ở Hà Nội) được gia đình đưa đi khám sức khỏe tâm thần. Khoảng 6 tháng gần đây, người đàn ông này thường xuyên có những hành vi bất thường vào gần sáng. Theo người vợ, trong lúc ngủ, ông T. nhiều lần la hét, bật dậy khỏi giường, thậm chí có lúc chạy ra cửa phòng.
Đáng lo ngại, khi đang ngủ, ông liên tục vung tay đánh trúng người vợ đang nằm cạnh.
Sau khi tỉnh dậy, bệnh nhân nhớ rất rõ nội dung giấc mơ. Ông T. thường mơ thấy mình bị truy đuổi hoặc đang đánh nhau với ai đó và cố gắng tự vệ. Tuy nhiên, ông hoàn toàn không biết rằng trong lúc ngủ mình đã thực sự vung tay đánh người.
Ngoài các biểu hiện trên, ông T. không bị ảo giác, hoang tưởng hay có hành vi bất thường khi thức. Tiền sử cũng không ghi nhận ông rối loạn tâm thần hay lạm dụng rượu.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Viết Chung – Trưởng khoa Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện E (Hà Nội) cho biết, khi khám cho bệnh nhân, bác sĩ đã tiến hành phân tích nhiều khả năng khác nhau.
Thông thường, mộng du xuất hiện vào 1/3 đầu đêm, người bệnh ít khi nhớ nội dung giấc mơ và hành vi khá đơn giản như đi lại hoặc mở cửa. Trong khi đó, trường hợp này xảy ra vào gần sáng và bệnh nhân nhớ rõ giấc mơ nên không phù hợp với mộng du.
Nếu là ác mộng, người bệnh có thể tỉnh dậy sau giấc mơ đáng sợ nhưng hiếm khi có hành vi vận động mạnh như chạy khỏi giường hay vung tay đánh người.
Bệnh nhân cũng không có dấu hiệu của loạn thần vì hoàn toàn bình thường khi tỉnh, không có hoang tưởng hay ảo giác ban ngày.
Sau khi đối chiếu các tiêu chí lâm sàng, các bác sĩ nhận định nhiều khả năng bệnh nhân mắc rối loạn hành vi trong giai đoạn REM (giai đoạn cuối cùng trong 4 giai đoạn của giấc ngủ).
Khi cơ thể “diễn lại” giấc mơ
Bác sĩ Chung cho biết, trong giấc ngủ bình thường, con người bước vào giai đoạn REM là thời điểm các giấc mơ thường xuất hiện. Lúc này, não bộ vẫn hoạt động mạnh nhưng cơ thể lại rơi vào trạng thái gần như “tê liệt sinh lý”, ngăn cơ thể thực hiện các hành động theo nội dung giấc mơ.
Tuy nhiên, ở người mắc rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM, việc ức chế vận động này bị rối loạn nên người bệnh có thể cử động, nói chuyện hoặc phản ứng với những gì xảy ra trong giấc mơ.
Vì vậy, khi mơ bị tấn công, họ có thể vung tay đánh trả; nếu mơ bị truy đuổi, họ có thể bật dậy chạy khỏi giường. Điều này không chỉ gây nguy hiểm cho người ngủ chung mà còn khiến chính người bệnh dễ bị chấn thương.
Bác sĩ Chung khuyến cáo, nếu người thân thường xuyên la hét, vung tay chân hoặc chạy khỏi giường khi ngủ, đặc biệt vào gần sáng, gia đình nên đưa đi khám sớm. Đây có thể không chỉ là rối loạn giấc ngủ đơn thuần mà còn là dấu hiệu cảnh báo sớm của các bệnh lý thần kinh.
