Xe điện và xe xăng: Loại nào mất giá nhanh hơn?

Trong khoảng một thập kỷ qua, xe điện (EV) đã ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ nhờ chi phí vận hành thấp và nhiều chính sách ưu đãi từ chính phủ. Sự dịch chuyển nhanh sang phương tiện điện hóa cũng góp phần hình thành thị trường xe điện đã qua sử dụng ngày càng sôi động, trong khi nhu cầu đối với xe điện mới vẫn duy trì ở mức cao.

Tuy vậy, với nhiều người mua xe, yếu tố quan trọng không chỉ nằm ở giá bán ban đầu mà còn ở mức khấu hao sau vài năm sử dụng. Trong quá khứ, xe điện thường bị cho là mất giá nhanh do công nghệ thay đổi liên tục. Tuy nhiên, dữ liệu gần đây cho thấy khoảng cách này đang dần thu hẹp khi thị trường xe điện ngày càng ổn định.

Theo các nghiên cứu từ Recurrent Auto và Recharged, giá trị bán lại của một chiếc xe chịu ảnh hưởng lớn bởi yếu tố được gọi là “sự lỗi thời trong nhận thức”. Với xe chạy xăng truyền thống, một chiếc xe sau 5 năm sử dụng thường không khác biệt quá nhiều về mặt cơ khí so với xe mới. Trong khi đó, ở thế giới xe điện, khoảng cách 5 năm có thể đồng nghĩa với sự khác biệt đáng kể về hiệu suất, thiết kế, tốc độ sạc và quãng đường di chuyển.

Trung bình, xe sử dụng động cơ đốt trong mất khoảng 40–50% giá trị sau 5 năm. Trong khi đó, xe điện trước đây thường mất khoảng 55–70% giá trị trong cùng khoảng thời gian. Tuy nhiên, xu hướng này đang dần thay đổi khi giá xe điện mới ổn định hơn và người mua có thể dễ dàng kiểm tra tình trạng pin trước khi mua xe cũ.

Ví dụ với một mẫu xe tầm trung có giá khoảng 45.000 USD khi mua mới:

Một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến giá trị bán lại của xe điện là tình trạng pin. Không giống như xe chạy xăng, nơi số km vận hành là thước đo chính cho mức độ hao mòn, giá trị của xe điện phụ thuộc nhiều vào “sức khỏe” của bộ pin. Những chiếc xe có pin được bảo dưỡng tốt hoặc vẫn còn trong thời hạn bảo hành của nhà sản xuất – thường khoảng 8 năm hoặc 160.000 km – thường được đánh giá cao hơn trên thị trường xe cũ.

Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh của công nghệ cũng khiến các mẫu xe điện đời cũ dễ trở nên kém hấp dẫn hơn. Quãng đường di chuyển dài hơn, tốc độ sạc nhanh hơn và hiệu suất cải thiện liên tục khiến người tiêu dùng có xu hướng ưu tiên các mẫu xe mới hơn. Ngoài ra, các chương trình giảm giá hoặc ưu đãi thuế cho xe điện mới cũng có thể kéo giá xe điện đã qua sử dụng xuống để giữ tính cạnh tranh.

Dù xe điện có thể mất giá nhanh hơn, tổng chi phí sử dụng lại thường nghiêng về phía loại phương tiện này. Trong vòng 5 năm, chủ xe điện thường chi ít hơn khoảng 30–40% cho việc bảo dưỡng so với xe chạy xăng. Xe sử dụng động cơ đốt trong cần thay dầu định kỳ, thay bugi và có thể phải thay thế nhiều bộ phận cơ khí đắt tiền như hệ thống xả hoặc dây đai cam.

Trong khi đó, xe điện có cấu trúc cơ khí đơn giản hơn nên chi phí bảo dưỡng thấp hơn đáng kể. Các khoản chi lớn nhất thường chỉ là lốp xe và má phanh, và nhờ hệ thống phanh tái tạo năng lượng, tần suất thay thế các bộ phận này cũng giảm đáng kể.

Các ước tính cho thấy tổng chi phí vận hành trong 5 năm của một chiếc xe điện tầm trung có thể vào khoảng 28.875 USD, trong khi con số này đối với xe chạy xăng tương đương có thể lên tới khoảng 33.000 USD. Điều này cho thấy dù xe điện có mức khấu hao cao hơn, chi phí vận hành thấp có thể giúp bù đắp phần nào sự chênh lệch này.

Việc lựa chọn xe điện hay xe chạy xăng cuối cùng vẫn phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng của từng người. Những người di chuyển nhiều, thường xuyên đi quãng đường ngắn và có điều kiện sạc xe tại nhà có thể hưởng lợi nhiều hơn khi sử dụng xe điện. Ngược lại, nếu quãng đường di chuyển hàng năm thấp, không có chỗ sạc tại nhà hoặc cần thay xe thường xuyên, xe chạy xăng vẫn có thể là lựa chọn hợp lý hơn.

Dù vậy, mức khấu hao cao không nên là yếu tố duy nhất khiến người dùng loại bỏ xe điện khỏi danh sách lựa chọn. Trong nhiều trường hợp, chi phí sở hữu thực tế của một chiếc xe phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, và xe điện vẫn có thể là lựa chọn kinh tế hơn trong dài hạn.