Bệnh nặng hơn vì tin lối sống không cần thuốc
Anh N.T (39 tuổi, trú tại phường Văn Đẩu, Hải Phòng) đến khám vì đau đầu, mệt mỏi kéo dài. Trước đó, vào tháng 9/2025, anh xuất hiện tình trạng sưng đau mắt cá chân và ngón chân cái. Kết quả xét nghiệm cho thấy anh mắc gout, với nồng độ axit uric lên tới 510 µmol/l (trong khi giới hạn bình thường tham chiếu là 180-420 µmol/l).
Anh được kê đơn điều trị, nhưng các cơn đau kéo dài khiến mất ngủ, sinh hoạt đảo lộn. Việc phải kiêng rượu bia cũng ảnh hưởng đến công việc thường xuyên phải tiếp khách.
Trong lúc tìm cách cải thiện bệnh, anh T. tham gia một nhóm chia sẻ phương pháp “chữa gout không cần thuốc” bằng chanh muối.
Nhiều người trong nhóm cho biết chỉ cần uống chanh muối vào buổi sáng, buổi chiều vẫn có thể uống bia, ăn uống bình thường mà không bị đau, thậm chí cảm thấy khỏe hơn khi dùng thuốc.
Một số người còn đăng tải kết quả xét nghiệm axit uric để chứng minh hiệu quả đào thải chất này trong cơ thể nhờ chăm uống nước chanh. Tin theo những lời này, anh T. quyết định thử.
Ngày đầu, anh sử dụng 3 quả chanh kèm một thìa cà phê muối để “thanh lọc cơ thể”, sau đó tăng liều lượng. Tuy nhiên, sau khoảng 3 tuần, tình trạng không cải thiện mà còn nặng hơn: Cơ thể mệt mỏi, đau đầu, mắt cá chân sưng đỏ, nóng rát, đi lại khó khăn.
Ở tuổi 39, anh phải dùng nạng khi đi lại để giảm đau. Khi đi khám lại, bác sĩ xác định anh bị gout cấp, nồng độ axit uric tăng lên 580 µmol/l.
Hiểu đúng về gout
Bác sĩ Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), cho biết gout không đơn thuần là tình trạng tăng một con số axit uric. Đây là hậu quả của việc urat trong máu tăng kéo dài, dẫn đến hình thành các tinh thể lắng đọng tại khớp, mô mềm và đôi khi ở thận.
Vì vậy, mục tiêu điều trị gout không phải là “ăn gì cho mát” hay “uống gì để thải độc”, mà là kiểm soát axit uric máu ở mức đủ thấp và duy trì lâu dài, nhằm hạn chế hình thành tinh thể mới, đồng thời giúp cơ thể dần loại bỏ các tinh thể đã lắng đọng.
Theo bác sĩ Tuấn, nước chanh có thể tác động đến axit uric vì vitamin C trong loại quả này có thể hỗ trợ tăng thải urat qua thận ở mức độ nhẹ, giúp giảm axit uric phần nào. Citrate trong chanh có thể làm thay đổi môi trường nước tiểu, góp phần giảm nguy cơ hình thành sỏi axit uric.
Một số nghiên cứu cho thấy vitamin C có thể giúp giảm nhẹ axit uric ở người bình thường hoặc người tăng axit uric. Với người bị gout, có lắng đọng tinh thể hiệu quả này rất hạn chế, không đủ ý nghĩa lâm sàng.
Chính vì vậy, các khuyến cáo chuyên ngành hiện nay không xem nước chanh hay vitamin C là phương pháp thay thế thuốc điều trị gout.
Trong thực tế, với những bệnh nhân đã có cơn viêm khớp tái phát, xuất hiện hạt tophi hoặc biến chứng, việc điều trị cần dựa vào các thuốc hạ axit uric.
Bác sĩ Tuấn cho biết, người bị gout có thể thay nước ngọt bằng nước chanh ít đường, uống đủ nước lọc, hạn chế rượu bia, ăn uống điều độ và kiểm soát cân nặng có lợi cho gout. Ngoài ra, cần hiểu rõ lợi ích không đến từ việc xem chanh là “thuốc chữa bệnh” mà cần có lối sống lành mạnh.
Bác sĩ Đoàn Dư Mạnh – Hội Bệnh lý Mạch máu Việt Nam chia sẻ, thực tế những thông tin trên mạng xã hội chủ yếu là chia sẻ kinh nghiệm cá nhân, không được kiểm chứng hay kiểm duyệt, nên dễ khiến người bệnh tin và làm theo. Theo bác sĩ Mạnh, thực tế, chanh muối không phải là thuốc chữa gout hay bất cứ bệnh gì. Vậy nên, khi người bệnh tin, làm theo lời mách trên mạng và bỏ thuốc đều nhận hậu quả tình trạng bệnh trở nên nặng hơn, thậm chí mất cả cơ hội điều trị, ảnh hưởng đến tính mạng.
