Chợ Đông Ba là khu chợ lớn và lâu đời bậc nhất xứ Huế, được xây dựng từ năm 1899 dưới triều vua Thành Thái. Trải qua 127 năm tồn tại, đây không chỉ là nơi buôn bán sầm uất của bà con địa phương mà còn là điểm dừng chân hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Chợ Đông Ba nằm ở vị trí đắc địa tại trung tâm TP Huế, dọc bờ sông Hương, bên đường Trần Hưng Đạo, cách cầu Trường Tiền khoảng 100m về phía Bắc. Do đó du khách có thể thuận lợi ghé thăm khu chợ để tìm hiểu các sản vật địa phương, thưởng thức “thiên đường ẩm thực giá rẻ” hay mua các loại mắm làm quà tặng.
Chợ gồm 3 tầng, được chia thành nhiều gian hàng phục vụ nhu cầu mua bán. Tầng 1 bán đặc sản, tầng 2 hàng thủ công mỹ nghệ và tầng 3 bán vải vóc/áo quần.
Nổi bật nhất ở tầng 1 là hàng chục gian hàng bán mắm, với đủ các loại mắm ruốc, mắm cà, mắm cá rò, tôm chua, mực rim mắm, cá rim…
Những chậu tôm chua có màu đỏ cam bắt mắt, nước từ tôm và các nguyên liệu khác tạo thành hỗn hợp sền sệt. Mắm có vị ngọt, vị béo của tôm; cay nồng của riềng, ớt; vị chua của các gia vị lên men. Nhiều tiểu thương trong chợ Đông Ba rất sởi lởi, sẵn sàng mời du khách ăn thử và nhiệt tình giới thiệu về những loại mắm truyền thống “ăn rất tốn cơm” này.
Theo một tiểu thương tại chợ, mắm cá rò cũng là mặt hàng bán chạy không kém tôm chua. Cá rò tươi sau khi đánh bắt được mang về sơ chế sạch nhưng phải khéo léo để thịt không bị nát. Cá được muối theo công thức riêng của từng cửa hàng, ủ trong lu, vại và nén chặt khoảng 30 ngày.
Dạo quanh khu chợ, du khách cũng dễ bị thu hút bởi các loại mắm dưa, có đủ vị chua, cay, mặn, ngọt. Mắm dưa có thể được làm từ dưa gang, cà pháo hay đu đủ xanh. Miếng dưa có độ giòn, khi nhai rôm rốp. Đây là món ăn quen thuộc trong bữa cơm của người Huế.
Sau khi dạo quanh khu chợ, du khách có thể ghé các cửa hàng nước để giải khát. Ở đây có các loại nước đa dạng như nước đậu phộng, nước đậu nành, rau má, hạt é, nước dừa, nước chanh muối…
Phía trong chợ là các gian hàng bán ẩm thực, với đủ loại bánh bèo, bánh lọc, bánh khoái, nem lụi, hay những tô bún nghệ màu vàng ươm bắt mắt, bún bò giò heo nghi ngút khói. Du khách cũng có thể thưởng thức cơm hến ngay trong chợ. Các hàng quán hiện nay đã niêm yết sẵn giá mỗi món ăn.
Các món chè cũng được bán phổ biến trong chợ Đông Ba từ chè long nhãn hạt sen, chè xanh đánh, chè thập cẩm, chè đậu đỏ, chè khoai môn… đến chè bột lọc heo quay.
Chè heo quay thực chất là những viên bột lọc bọc nhân thịt quay. Người Huế vốn tinh tế trong ẩm thực, nên sự kết hợp tưởng chừng lạ lẫm này không hề ngẫu nhiên mà ẩn chứa triết lý âm dương, ngũ hành. Vì vậy, dù nghe có phần “khó hình dung”, món chè lại mang đến hương vị rất riêng khi thưởng thức.
Xúc một miếng chè heo quay, đưa vào miệng và nhai chậm rãi, thực khách sẽ cảm nhận được độ dai giòn của lớp bột lọc hòa quyện cùng phần nhân thịt mằn mặn, béo ngậy, quyện với vị ngọt thanh của nước đường – tạo nên một trải nghiệm ẩm thực vừa lạ vừa thú vị.
Những chiếc nón bài thơ cũng được bày bán trong chợ với nhiều chất liệu và kiểu dáng, mỗi chiếc có giá từ 50.000 – 150.000 đồng. Du khách cũng có thể mua những món đồ khô như hạt sen, kẹo mè sửng… tại chợ để làm quà.
