Hà NộiÔng Hanh, 65 tuổi, nhìn đôi, cộm và sụp mí mắt, bác sĩ phát hiện có khối u nguyên sống kích thước 4×6 cm nằm sâu trong sọ não.
TS.BS Nguyễn Đức Anh, Trưởng khoa Ngoại Thần kinh Cột sống, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết u nguyên sống là bệnh lý ác tính, tỷ lệ khoảng 1/1.000.000 người. Bệnh có nguồn gốc từ mô dây sống (notochord) – một cấu trúc tồn tại trong thời kỳ bào thai, giúp định hình cột sống và thường tiêu biến trước khi trẻ chào đời. Tuy nhiên, ở một số người, mô dây sống còn sót lại có thể phát triển thành u nguyên sống (chordoma).
Khối u của ông Hanh phát triển theo đường giữa, lan rộng ra phía sau chèn ép thân não, gây biểu hiện đau đầu, chóng mặt. U đã ăn mòn xương và lan sang hai bên, xâm lấn một phần xoang hang và “ôm dính” mạch máu lớn. Ông Hanh bị nhìn đôi, hạn chế vận nhãn do u chèn ép các dây thần kinh sọ số 3, 4, 6.
Khối u nguyên sống của bệnh nhân đã xâm lấn sâu vào cấu trúc nền sọ. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo tiến sĩ Đức Anh, khối u nguyên sống thường nằm sát các cấu trúc quan trọng như tủy sống, dây thần kinh và mạch máu lớn, để lấy triệt u thường khó và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Sau khi hội chẩn, các bác sĩ lựa chọn phác đồ điều trị phẫu thuật cắt u tối đa kèm xạ trị bổ trợ sau mổ. Mục tiêu chính là cắt bỏ triệt căn khối u cùng với vùng mô lành xung quanh để giảm nguy cơ tái phát.
Êkíp Ngoại Thần kinh Cột sống sử dụng hệ thống kính vi phẫu có độ phóng đại lớn và ánh sáng tối ưu để phẫu thuật. Hệ thống theo dõi thần kinh trong mổ (IONM), giúp giám sát liên tục chức năng vận động, cảm giác và thần kinh sọ, từ đó cảnh báo sớm nguy cơ tổn thương. Kính vi phẫu hỗ trợ bác sĩ tách khối u ra khỏi mạch máu và dây thần kinh với độ chính xác cao, hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương, bảo tồn các chức năng sống còn cho người bệnh.
Êkíp ứng dụng hệ thống theo dõi điện sinh lý thần kinh trong quá trình phẫu thuật cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Sau phẫu thuật, người bệnh được chỉ định xạ trị bổ trợ để loại bỏ các tế bào u còn sót, giảm nguy cơ tái phát, đồng thời tái khám định kỳ để kiểm soát sức khỏe. Hiện tại, sức khỏe ông Hanh ổn định.
Theo tiến sĩ Đức Anh, khối u phát triển âm thầm nhưng xâm lấn, phá hủy cấu trúc mô xung quanh và thường chỉ được phát hiện ở giai đoạn muộn. Triệu chứng gồm đau lưng kéo dài, tê bì chân tay, yếu cơ, đau đầu dai dẳng, mờ mắt, cộm mắt, sụp mí… dễ nhầm với những rối loạn thông thường nên nhiều người chủ quan bỏ qua. Bệnh gặp ở nam giới nhiều hơn nữ, chủ yếu trong độ tuổi 40-70.
Khi có các dấu hiệu bất thường kể trên và không rõ nguyên nhân, người bệnh nên đi khám sớm tại chuyên khoa Ngoại Thần kinh hoặc Mắt để bác sĩ kiểm tra, chẩn đoán kịp thời.
Linh Đặng
* Tên người bệnh đã được thay đổi
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh thần kinh tại đây để bác sĩ giải đáp |
