Vì lợi ích sức khỏe, ngày càng nhiều người tập luyện thể thao nhưng xem nhẹ yếu tố an toàn dẫn đến tỷ lệ chấn thương gia tăng. Trong đó, đứt dây chằng khớp gối là chấn thương hay gặp nhất ở những người chạy bộ, đá bóng, chơi bóng rổ, bóng chuyền và pickleball.
Theo các chuyên gia, với chấn thương này, phẫu thuật tái tạo dây chằng gần như là lựa chọn bắt buộc nếu người bệnh muốn quay lại vận động. Tuy nhiên, nhiều người vẫn lầm tưởng chỉ cần mổ xong là có thể hồi phục hoàn toàn.
Trao đổi với PV VietNamNet, BSCKII Nguyễn Quang Anh, Trưởng khoa Nội, Bệnh viện Phục hồi Chức năng Hà Nội cho biết, phẫu thuật thành công mới chỉ là một nửa chặng đường. Phần còn lại mang tính quyết định là quá trình phục hồi chức năng sau mổ.
“Nếu không phục hồi đúng cách, người bệnh có thể không bao giờ trở lại được trạng thái vận động như trước, thậm chí để lại di chứng lâu dài”, bác sĩ Quang Anh cảnh báo.
Thực tế điều trị cho thấy, không ít bệnh nhân sau phẫu thuật đã tự tập luyện tại nhà hoặc làm theo các hướng dẫn trên mạng xã hội mà không có sự theo dõi của bác sĩ. Điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Trường hợp của bệnh nhân N.V.P (22 tuổi, Hà Nội) là một ví dụ điển hình. Do bị Đứt dây chằng chéo gối phải do xoạc chân sai tư thế khi chơi pickleball, P. được phẫu thuật tái tạo dây chằng. Dù được chỉ định tập phục hồi sớm nhưng do sợ đau và lo ngại ảnh hưởng vết mổ, bệnh nhân gần như không vận động.
Vì thế, hơn 1 tháng kể từ ngày bị chấn thương đến sau mổ, chân phải của P. teo rõ rệt, khớp gối cứng lại, mất khả năng duỗi. Hệ quả, chàng trai đi lại khó khăn, leo cầu thang trở thành thử thách. 11 tháng sau mổ, cơ hội quay lại thể thao với P. gần như không còn.
Theo BSCKII Nguyễn Quang Anh, có ba nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng phục hồi thất bại sau chấn thương dây chằng.
Thứ nhất là tâm lý sợ đau: Nhiều bệnh nhân không dám vận động, “giữ khớp” quá mức khiến khớp không đạt được tầm vận động cần thiết trong giai đoạn hồi phục quan trọng.
Thứ hai là sử dụng nẹp sai cách: Việc tự ý điều chỉnh tư thế nẹp hoặc tháo nẹp không đúng thời điểm có thể làm ảnh hưởng đến cấu trúc và chức năng của khớp gối.
Thứ ba là tập luyện sai kỹ thuật: Các bài tập trên mạng không được cá thể hóa theo từng tình trạng cụ thể, khiến người bệnh dễ tập quá sức hoặc không đủ tải, làm chậm quá trình hồi phục.
Nguy cơ không thể trở lại bình thường
Các chuyên gia cũng cảnh báo, việc bất động khớp quá lâu hoặc vận động sai cách có thể gây ra hàng loạt biến chứng như mất duỗi gối, hạn chế tầm vận động do xơ dính, cứng sẹo mổ, teo cơ và suy giảm sức mạnh. Những hệ lụy này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng vận động mà còn tác động lâu dài đến chất lượng cuộc sống.
Để phục hồi hiệu quả, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn của bác sĩ, đặc biệt trong việc tập luyện và sử dụng nẹp. Đồng thời, cần phân biệt rõ giữa cơn đau sinh lý do tập luyện và cơn đau bất thường để có điều chỉnh phù hợp.
“Người bệnh cần phân biệt rõ giữa cơn đau nhức cơ bắp do tập luyện (đau tốt – sẽ hết khi nghỉ ngơi) và cơn đau nhói bất thường sẽ diễn tại khớp. Đừng để nỗi sợ đau tước đi cơ hội hồi phục đôi chân của bạn”, bác sĩ Quang Anh nói.
Các chuyên gia cũng lưu ý người bệnh không tự “bơi” trong biển thông tin. Bởi mỗi ca mổ có đặc thù riêng, việc tự tập là tốt nhưng bạn rất cần được thăm khám, đánh giá định kỳ và hướng dẫn bài tập cá thể hóa từ các bác sĩ chuyên khoa.
“Phục hồi chức năng không chỉ là một giai đoạn điều trị mà là yếu tố quyết định thành công của toàn bộ quá trình. Sự kiên trì, kỷ luật và tuân thủ chuyên môn chính là chìa khóa giúp người bệnh có thể quay lại thể thao và cuộc sống bình thường”, bác sĩ Quang Anh nói.
Người đàn ông 30 tuổi bị tai nạn giao thông dẫn đến chấn thương sọ não nặng, hôn mê sâu với điểm Glasgow chỉ còn 5, nguy cơ tử vong cao nếu không được phẫu thuật kịp thời.
Các bác sĩ Bệnh viện Việt Đức (Hà Nội) khuyến cáo, tai nạn do pháo nổ thường gây tổn thương rất nặng và diễn biến nhanh. Dù được cứu sống, không ít trường hợp vẫn phải mang di chứng suốt đời.
Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) vừa cứu sống nam thanh niên 22 tuổi trong tình trạng sốc đặc biệt nặng, mất máu nghiêm trọng với tổn thương đa cơ quan, nguy cơ tử vong lớn.
